Bản mô tả SKKN Biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm cho học sinh lớp 2 Trường TH Trung An 2 NH 2022-2023 (Nguyễn Văn Phết)

Nội dung text: Bản mô tả SKKN Biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm cho học sinh lớp 2 Trường TH Trung An 2 NH 2022-2023 (Nguyễn Văn Phết)

1. 1 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến huyện Cờ Đỏ 1. Tên sáng kiến: “Biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm cho học sinh lớp 2” 2. Quyết định công nhận sáng kiến Số:...., ngày..... tháng..... năm 2023. 3. Tác giả sáng kiến: SỐ Ngày tháng Chức vụ, đơn vị Trình độ Họ và tên TT năm sinh công tác chuyên môn 1 Nguyễn Văn Phết 1977 Giáo viên - Trung An 2 Cử nhân tiểu học 4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến (nếu có): 5. Thời điểm sáng kiến được áp dụng: - Tôi bắt đầu viết sáng kiến kinh nghiệm này vào cuối năm học 2021- 2022. Sau khi hoàn thành tôi bắt đầu áp dụng vào năm học 2022- 2023. 6. Nội dung sáng kiến: 6.1. Lý do chọn đề tài: Giáo dục là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân. Đảng và Nhà nước ta coi: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”. Bậc Tiểu học được coi là bậc học “nền tảng” của hệ thống giáo dục quốc dân. Đó là tiền đề vững chắc cho việc đào tạo nguồn nhân lực, nhân tài đáp ứng nhu cầu cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Vì vậy, mục tiêu của giáo dục Tiểu học là nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên trung học cơ sở. Từ mục tiêu trên ta thấy: Công tác chủ nhiệm lớp là một trong hai
2. 2 nhiệm vụ chính của người giáo viên trong Nhà trường nói chung và trường Tiểu học nói riêng. Giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò quan trọng trong công tác dạy học và giáo dục đạo đức cho học sinh. Là người đại diện cho nhà trường để quản lý toàn diện lớp học. Giáo viên chủ nhiệm lớp có những ảnh hưởng quan trọng đến quá trình rèn luyện đạo đức của học sinh. Thậm chí đối với mỗi học sinh, những tác động của giáo viên chủ nhiệm lớp có ảnh hưởng tích cực, làm thay đổi cuộc sống của các em. Để làm tốt điều đó thì yêu cầu quan trọng được đặt ra là: Người giáo viên chủ nhiệm phải là người tổ chức, xây dựng lớp thành một tập thể đoàn kết, nhất trí, biết quản lý công việc của tập thể. Đây chính là môi trường, là phương tiện trực tiếp tác động tới sự phát triển nhân cách nói chung và trí tuệ học sinh nói riêng. Muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học phải tận tâm, tận tụy với học sinh, phải yêu nghề, mến trẻ. Vì vậy, có thể nói rằng công tác chủ nhiệm lớp ở tiểu học là cực kì quan trọng. Bởi lẽ người giáo viên chủ nhiệm là ông thầy tổng thể giám sát tất cả mọi mặt hoạt động của học sinh. Xuất phát từ tình hình thực tế, là một giáo viên làm công tác chủ nhiệm, với những khó khăn và thách thức, tôi luôn trăn trở, băn khoăn, suy nghĩ làm như thế nào để công tác chủ nhiệm lớp có hiệu quả ? Chính vì những lí do đó mà tôi đã chọn viết sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm cho học sinh lớp 2”. 6.2. Những vấn đề cần đặt ra: Giáo viên chủ nhiệm là một bộ phận không thể thiếu trong hoạt động giảng dạy trong nhà trường. Giáo viên chủ nhiệm mang một đặc trưng mà giáo viên bộ môn không thể thay thế được. Vì mỗi giáo viên chủ nhiệm chính là vừa là cố vấn vừa là trọng tài của tất cả học sinh trong lớp. Giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện tốt những nhiệm vụ của một cô giáo, phải nắm được đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quan điểm lí luận giáo dục đồng thời chú trọng giáo dục những phẩm chất đạo đức, rèn luyện kĩ năng tự lập, kĩ năng sống cho học sinh để trở thành công dân tốt mai sau. Người giáo viên chủ nhiệm phải tham gia các hoạt động chính trị xã hội với tư cách là lực lượng tri thức trong công cuộc đổi mới, giác
3. 3 ngộ học sinh từ bỏ những thói hư tật xấu, phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, nâng cao nhận thức, tình cảm, tham gia có hiệu quả vào công cuộc xây dựng đất nước văn minh hiện đạị Có kế hoạch tổ chức hoạt động của tập thể học sinh thực hiện nhiệm vụ chung của nhà trường cùng với các tập thể lớp học khác làm cho lớp chủ nhiệm trở thành thành viên tích cực của cộng đồng nhà trường. Thông qua tổ chức tự quản hoạt động của tập thể mà rèn luyện nhân cách, khả năng ứng xử, năng lực tổ chức sáng tạo, khả năng vận dụng tri thức lý luận vào thực tiễn cuộc sống. 6.3. Các bước tiến hành xây dựng sáng kiến kinh nghiệm: 6.3.1. Xây dựng công tác chủ nhiệm lớp Trong những ngày đầu năm học, nề nếp lớp chưa được ổn định. Hơn nữa các em chưa tự ý thức được các việc trong lớp cũng như nội quy ra vào lớp, nội quy của nhà trường đề ra. Việc ổn định và đi vào nề nếp phải mất một thời gian dài. Trách nhiệm một giáo viên chủ nhiệm lớp đứng trước thực trạng như vậy tôi đã vận dụng ngay kinh nghiệm chủ nhiệm lớp mà tôi đã đúc kết qua nhiều năm giảng dạy nhằm làm tốt công tác chủ nhiệm lớp và nâng cao giáo dục toàn diện cho học sinh. Trước hết phải tìm hiểu tỉ mỉ từng đối tượng học sinh, biết được hoàn cảnh, năng lực của từng học sinh để có biện pháp giáo dục phù hợp đối với từng đối tượng. Ngay đầu năm học tôi đã bắt tay vào tìm hiểu thông tin về tình hình của lớp thông qua khảo sát đối tượng học sinh. Đây là một việc làm hết sức quan trọng, quyết định sự thành công trong công tác chủ nhiệm lớp. 6.3.2. Xây dựng nề nếp lớp học. Dựa vào tình hình của lớp, kế hoạch và biện pháp thực hiện cho cả năm học, tôi xây dựng kỷ cương, nề nếp của học sinh. Giao trách nhiệm cụ thể, rõ ràng tới từng học sinh. Tăng cường công tác tự quản học sinh, giúp các em có ý thức tự rèn luyện, tự học. Có quy định về lề lối học tập, rèn luyện quy định đúng giờ giấc, có sự theo dõi chặt chẽ. Xây dựng một tập thể tự quản có nòng cốt là Ban cán sự lớp có khả
4. 4 năng tự điều khiển các hoạt động của lớp. Tạo không khí tự rèn luyện, mạnh dạn, ý thức tự làm chủ ở mỗi học sinh. Để xây dựng tập thể vững mạnh tôi tổ chức cho Banc án sự của lớp thật tốt bao gồm: Một lớp trưởng có nhiệm vụ phụ trách chung. Hai lớp phó gồm phó học tập và phó lao động. Ngoài ra tôi còn cho thành lập tổ, đứng đầu là tổ trưởng để quản lý nhóm của mình. 6.3.3. Giáo dục những phẩm chất đạo đức và kĩ năng sống cho học sinh. - Giáo dục cho các em những chuẩn mực đạo đức về hành vi, thái độ đối với bạn bè, thầy cô, bản thân mình. Ghi nhớ năm điều Bác Hồ dạy cho học sinh, học tập nội quy của nhà trường, của đội, của lớp. Thường xuyên nêu gương người tốt, việc tốt cho các thành viên khác để học tập, phấn đấu. - Động viên, khuyến khích, tuyên dương kịp thời những học sinh có sự cố gắng vươn lên trong học tập và rèn luyện. - Kết hợp với Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh. Cụ thể: Đầu mỗi buổi học, trong giờ ra chơi, các buổi sinh hoạt tập thể, buổi học ngoại khóa cũng như lồng ghép vào các tiết học chính khóa, tôi thường trao đổi, trò chuyện với học sinh, từ đó uốn lời ăn, tiếng nói và cử chỉ giao tiếp cho các em. Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dày công, tận tâm của người giáo viên hơn nữa. Trong một xã hội đang phát triển, mặt trái của kinh tế thị trường và sự bùng nổ của công nghệ thông tin đã có nhiều tác động tiêu cực đến quá trình hình thành nhân cách của học sinh. Thường xuyên giáo dục các em tránh xa các tệ nạn xã hội. Giáo dục cho các em một số kĩ năng tự bảo vệ bản thân trước các tệ nạn xã hội trước những kẻ xấu có khả năng xâm hại đến các em. Bồi dưỡng cho các em phương pháp tự học: Hướng dẫn các em xây dựng một thời gian biểu sinh hoạt. 6.3.4. Chỉ đạo việc học tập của học sinh nhằm phát triển tư duy và trí tuệ. Học tập là nhiệm vụ hàng đầu của học sinh. Thành tích học tập của các em là thước đo của quá trình rèn luyện, phấn đấu. Do đó tôi đã xây dựng động cơ hoạt động đúng đắn, hướng dẫn phương pháp học tập, thường xuyên phụ đạo học sinh yếu, bồi dưỡng thêm cho học sinh giỏi.
5. 5 Hướng dẫn học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập; lớp học tự quản dưới sự điều hành của ban cán sự lớp; nhóm trưởng điều hành mọi hoạt động học tập của nhóm mình, thảo luận, chia sẻ kết quả, đánh giá nhận xét lẫn nhau. Giáo viên quan sát; giúp đỡ đối với các nhóm gặp khó khăn vướng mắc, để trợ giúp kịp thời. Từ đó, phát huy được tính chủ động, tích cực, sáng tạo trong học tập của các em. Lớp trưởng thực hiện sinh hoạt 15 phút đầu giờ theo lịch hoạt động như: văn nghệ, đọc sách, kể chuyện, truy bài, rèn chữ, rèn đọc. 6.3.5. Giáo dục lao động xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp. Lứa tuổi các em chưa yêu cầu ở mức độ công việc nặng. Bước đầu giáo viên giúp các em làm quen với những buổi trực nhật, vệ sinh, chăm sóc hoa và đặc biệt là chú trọng vệ sinh cá nhân hằng ngày. Lên lịch trực nhật cho từng tổ rõ ràng, cụ thể. Hướng dẫn ban vệ sinh môi trường điều khiển, quản lý việc trực nhật của các tổ viên. Cuối tuần có đánh giá, tuyên dương tổ, cá nhân có ý thức trực nhật tốt. Kết quả các em rất thích công việc trực nhật, chăm sóc hoa, vệ sinh trường lớp sạch, đẹp. 6.3.6. Tổ chức các hoạt động vui chơi, rèn luyện thể lực bảo vệ sức khoẻ. Thông qua những tiết học thể dục tôi luôn cho học sinh hiểu được tầm quan trọng của việc rèn luyện thể dục thể thao. Tổ chức cho các em tập luyện các động tác thể dục trong chương trình và tập múa các bài hát của Đội. Nhìn chung các em rất hào hứng. Tổ chức cho các em tham gia các trò chơi dân gian, qua đó nhằm giáo dục truyền thống tốt đẹp mang bản sắc văn hóa của địa phương; đất nước. Luôn tạo không khí vui tươi thoải mái trong các tiết học bằng các trò chơi mà các em yêu thích. 6.3.7. Công tác phối kết hợp với cha mẹ học sinh. Tôi thấy gia đình ảnh hưởng rất lớn đối với trẻ về mọi mặt. Do đó tôi thường xuyên gặp gỡ phụ huynh hoặc trao đổi cùng phụ huynh thông qua các buổi họp, thông qua phiếu liên lạc, điện thoại, mạng internet... để các bậc phụ huynh hiểu rõ mục đích nội dung giáo dục. Trong quá trình trao đổi bao giờ tôi cũng giúp các bậc phụ huynh nắm chắc những ưu điểm, nhược điểm của con em, động viên cha mẹ quan tâm
6. 6 đến con mình. Hơn nữa để tạo mối quan hệ khăng khít thường xuyên giữ nhà trường và phụ huynh ngay từ buổi họp phụ huynh đầu tiên bầu ra Ban chấp hành hội phụ huynh lớp để các bậc cha mẹ truyền đạt lại những kế hoạch chung của trường, lớp nhằm giúp các bậc phụ huynh khác hiểu rõ hơn về công tác xã hội hóa giáo dục. 6.3.8. Thực hiện tốt tiết sinh hoạt chủ nhiệm lớp. Trong giờ sinh hoạt lớp, cần tạo cho các em tâm thế thoải mái, không gây sức ép nặng nề đối với học sinh bằng những lời trách phạt, phê bình mà giáo viên tập cho các em biết phê và tự phê. Trong mỗi tiết sinh hoạt lớp, giáo viên cho học sinh tự nhận xét ưu, khuyết điểm bằng nhiều hình thức khác nhau như: Cá nhân tự nhận xét lẫn nhau, các nhóm trưởng nhận xét. Bên cạnh đó, giáo viên cũng tạo điều kiện cho học sinh bày tỏ những suy nghĩ của mình qua một tuần học: những điều em thích, những điều em chưa thích, mong muốn của em. Qua đó, giáo viên nắm được tâm tư, nguyện vọng của từng học sinh mà có những biện pháp giáo dục phù hợp. Cũng trong tiết sinh hoạt Chủ nhiệm, giáo viên đưa ra những yêu cầu, nội dung về rèn luyện đạo đức, học tập rồi tổ chức cho học sinh thảo luận lập kế hoạch hành động cụ thể. Giáo viên nhận xét và chọn những hành động thiết thực để các em thực hiện. Sau mỗi tuần, hoặc thời gian quy định, giáo viên cho học sinh tự nhận định, đánh giá lại những việc đã làm được và chưa làm được so với kế hoạch, từ đó rút kinh nghiệm để thực hiện tốt hơn. Bên cạnh đó, trong các tiết sinh hoạt lớp, giáo viên lồng ghép một số hoạt động giáo dục về quyền trẻ em, an toàn giao thông, giáo dục bảo vệ môi trường, rèn các kĩ năng sống , tìm hiểu về lịch sử, ... nêu những tấm gương tốt cho học sinh noi theo. Giáo viên đưa ra một số nội quy lớp học: đi học đúng giờ; xếp hàng nhanh; chú ý nghe giảng; làm bài nhanh, cẩn thận; giúp đỡ mọi người; lễ phép, vâng lời; giữ trật tự, kỉ luật. Ngoài ra, trong giờ sinh hoạt lớp, giáo viên cũng lồng ghép giáo dục, rèn luyện học sinh một số hành vi đạo đức.
7. 7 7. Tính hiệu quả: 7.1. Hiệu quả kinh tế Qua việc áp dụng các biện pháp của sáng kiến kinh nghiệm. Kết quả học tập cũng như rèn luyện đạo đức của học sinh lớp tôi chủ nhiệm đạt kết quả cao. Sáng kiến này có thể áp dụng ở các khối lớp còn lại của Trường. 7.2. Lợi ích xã hội: Học sinh phát huy được tính tích cực chủ động của bản thân, rèn kĩ năng làm việc tập thể. Nâng cao chất lượng giáo dục của lớp học, cũng như chất lượng giáo dục của toàn trường. * Đánh giá chất lượng về giáo dục cuối HKI: - Đánh giá các môn học và hoạt động giáo dục Môn Số lượng Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành Tiếng việt 30 16 14 Toán 30 17 13 Tự nhiên xã hội 30 20 10 Đạo đức 30 18 12 Thủ công 30 19 11 Mĩ thuật 30 19 11 Hát 30 18 12 Thể dục 30 19 11 - Đánh giá năng lực chung cuối HKI Tự phục vụ, tự quản Giao tiếp và hợp tác Tự học và giải quyết vấn đề Tốt Đạt CCG Tốt Đạt CCG Tốt Đạt CCG 17 13 18 12 19 11 - Đánh giá năng lực đặc thù cuối HKI: Ngôn ngữ Tính toán Khoa học Thẩm mỹ Thể chất Tốt Đạt CCG Tốt Đạt CCG Tốt Đạt CCG Tốt Đạt CCG Tốt Đạt CCG 16 14 17 13 16 14 19 11 21 9 - Đánh giá phẩm chất cuối HKI Yên nước Nhân ái Chăm chỉ Trung thực Trách nhiệm Tốt Đạt CCG Tốt Đạt CCG Tốt Đạt CCG Tốt Đạt CCG Tốt Đạt CCG 15 15 16 14 18 12 17 13 18 12
8. 8 8. Phạm vi ảnh hưởng 8.1. Phạm vi áp dụng của sáng kiến: Qua việc thực hiện công tác chủ nhiệm tại lớp 2A ở trường Tiểu học tôi đang công tác, tôi nhận thấy rằng làm một người giáo viên chủ nhiệm lớp, chúng ta phải phát huy được vị trí, chức năng của mình trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh. Người giáo viên chủ nhiệm phải có năng lực sư phạm, có lòng nhiệt tình và khéo léo trong ứng xử cũng như trong việc xây dựng lớp vững mạnh toàn diện. Mặt khác, bản thân tôi nhận thấy rằng công việc của người giáo viên chủ nhiệm lớp rất phong phú và phức tạp, đòi hỏi người giáo viên phải nhiệt tình yêu nghề, mến trẻ, vượt khó trong mọi hoàn cảnh. Hơn nữa trong giáo dục học sinh tiểu học, người giáo viên cần phải linh hoạt, sáng tạo, khéo léo sử dụng nhiều biện pháp mới đưa lại hiệu quả cao. Quan trọng nhất là lấy tình cảm để giáo dục học sinh và biện pháp “Nêu gương người tốt, việc tốt” ở xung quanh trong tập thể là chính. Tuy nhiên để giáo dục học sinh có hiệu quả giáo viên phải gương mẫu trong mọi lĩnh vực, có uy tín với các đồng nghiệp phụ huynh học sinh về tư cách, đạo đức, tác phong, đồng thời phải có nghệ thuật giáo dục học sinh đạt kết quả cao. Bên cạnh đó người giáo viên phải không ngừng học hỏi những biết kinh nghiệm của người đi trước và bằng sự nỗ lực phấn đấu của bản thân, vận dụng những hiểu, cùng với sự giúp đỡ của Ban lãnh đạo nhà trường, của giáo viên tổng phụ trách Đội và sự cố gắng vươn lên của tất cả các em học sinh. 8.2. Điều kiện áp dụng sáng kiến: Từ kết quả áp dụng của sáng kiến kinh nghiệm, để nâng cao công tác chủ nhiệm giáo viên cần làm những việc sau: Một là: Bước vào đầu năm học phải xây dựng công tác chủ nhiệm lớp gắn với kế hoạch dạy học thông qua khảo sát đối tượng học sinh. Hai là: Xây dựng nề nếp lớp học có ý thức tốt về mọi mặt hoạt động. Ba là: Giáo dục những phẩm chất đạo đức và kĩ năng sống cho học sinh thông qua nhiều hoạt động giáo dục thiết thực có hiệu quả. Bốn là: Chỉ đạo việc học tập của học sinh nhằm phát triển tư duy và trí tuệ bằng cách thực hiện đổi mới phương pháp dạy học.
9. 9 Năm là: Giáo dục lao động xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp tạo ra môi trường lành mạnh. Sáu là: Tổ chức các hoạt động vui chơi, rèn luyện thể lực bảo vệ sức khoẻ. Bảy là: Phối kết hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong và Sao nhi đồng nhằm giáo dục kĩ năng sống và sân chơi bổ ích cho các em. Tám là: Công tác phối kết hợp với cha mẹ học sinh tạo ra mối quan hệ bền chặt trong quá trình quản lý, giáo dục con em. Chín là: Thực hiện tốt tiết sinh hoạt chủ nhiêm lớp sau mỗi tuần để nhận xét những việc làm được, chưa làm được của lớp, đồng thời động viên khen thưởng đối với những học sinh thực hiện tốt về học tập, phẩm chất, năng lực của các em đó cho các bạn khác noi theo. Trên đây là đề tài sáng kiến của bản thân đã đầu tư nghiên cứu và đúc kết được trong quá trình giảng dạy hai năm nay và tiếp tục áp dụng trong các năm tiếp theo. Kính mong cấp trên, cùng các đồng nghiệp đóng góp ý kiến kịp thời để chỉnh sửa và vận dụng vào thực tế dạy và học của nhà trường./. Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trên là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật. XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN, Trung An, ngày 18 tháng 4 năm 2023 ĐƠN VỊ ĐỀ NGHỊ Người nộp đơn Nguyễn Văn Phết