Dự án Dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên THCS - Dự án: Mĩ thuật 8 - Tạo dáng và trang trí mặt nạ - NH 2016-2017 (Đặng Thị Minh Trúc)

Nội dung text: Dự án Dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên THCS - Dự án: Mĩ thuật 8 - Tạo dáng và trang trí mặt nạ - NH 2016-2017 (Đặng Thị Minh Trúc)

1. SỞ GIÁO DỤC THÀNH PHỐ CẦN THƠ PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN CÁI RĂNG, TRƯỜNG THCS THƯỜNG THẠNH    BÀI DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP DÀNH CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC NĂM HỌC 2016 - 2017 TÊN BÀI HỌC MĨ THUẬT 8 BÀI 16 - 17: VẼ TRANG TRÍ “TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ MẶT NẠ ”. Thông tin giáo viên: 1. HỌ VÀ TÊN: ĐẶNG THỊ MINH TRÚC - NGÀY SINH: 15/03 /1981 - DẠY MÔN: MĨ THUẬT - ĐIỆN THOẠI: 0997241581 - EMAIL: [email protected] NĂM HỌC: 2016 -2017 1
2. PHỤ LỤC II PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI - Sở Giáo dục - Đào tạo Thành Phố Cần Thơ. - Phòng Giáo dục - Đào tạo Quận Cái Răng. - Trường THCS Thường Thạnh. + Địa chỉ: Khu Vực Phú Quới, Phường Thường Thạnh, quận Cái Răng, TP.Cần Thơ. + Điện Thoại: 07103.846884 + Email: [email protected] Thông tin về giáo viên: 1. Họ và tên: Đặng Thị Minh Trúc - Ngày sinh: 15/ 03/ 1981 - Dạy môn: Mĩ Thuật - Điện thoại: 0997241581 - Email: [email protected] 2
3. PHỤ LỤC III PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN 1.TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC: MĨ THUẬT 8 BÀI 16 - 17: VẼ TRANG TRÍ “TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ MẶT NẠ ”. Tích hợp nội môn 6,7, 8; môn Giáo dục công dân 7, 9; môn Âm nhạc, Mĩ Thuật; môn Lịch sử 7; môn Ngữ văn 7; môn Toán ; môn Tiếng Anh 6; Giáo dục kỹ năng sống; Giáo dục di sản vào bài 16 - 17 Mĩ Thuật 8: “ Tạo Dáng và trang trí mặt nạ”,giáo dục kỹ năng tái chế để bảo vệ môi trường. 2. MỤC TIÊU : Học sinh biết được a. Kiến thức. * Môn Giáo dục công dân - Giáo dục công dân lớp 7- bài 14: “ Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên”. * Môn Lịch sử: Giới thiệu về 54 dân tộc anh em của nước Việt Nam và đặc điểm của các dân tộc trên thế giới và mô tả được đặc điểm trên gương mặt các dân tộc mà em yêu thích. * Môn Ngữ văn: Văn 6 phần văn học dân gian và ngữ văn 8 tiết 54, Thuyết minh một thứ đồ dùng- bài, Tiết 62 “ Muốn Làm Thằng Cuội. Thuyết minh về chiếc mặt nạ, Hình ảnh chú cuội rất thân thuộc với thiếu nhi Việt Nam, có thể vẽ và trang trí mặt nạ chú cuội * Môn Toán: Rèn luyện kỹ năng nhìn hình học , kẻ trục và các hình học đơn giản, kẻ trục tung và trục hoành và phát các mãng bằng các hình học đối xứng qua hai trục * Môn Âm nhạc: HS hát được một số câu hát cải lương và múa được một vài điệu múa cải lương, và những mặt nạ khi sử dụng cho bộ môn đàn ca tài tử. * Môn Mĩ Thuật: HS sưu tầm những tranh ảnh, tư liệu liên quan đến tạo dáng và trang trí mặt nạ, có thể làm mặt nạ từ nhiều chất liệu khác nhau đặc biệt là các chất liệu phế thải, tái chế * Môn Tiếng Anh: Lớp 6 giới thiệu về màu sắc thông dụng ( Color ) Hà nội và Huế đang có nhiều dự án phát triển làng nghề thủ công trang trí mặt nạ. * Giáo dục bảo vệ môi trường: 3
4. Dùng các chất liệu phế phẩm như: giấy, báo, mủ, gỗ vải để làm và tạo ra mặt nạ rất sinh động góp phần giảm thiểu lượng rác thải không nhỏ * Giáo dục di sản: - Có những dự án cụ thể để phát triển nghề thủ công này đây cũng góp phần rất lớn vào trong bộ môn đàng ca tài tử, ca ra bộ, chèo, tuồng cổ, lễ hội hóa trang . Do đó cần phát huy giá trị của các di sản đồng thời giáo dục bảo vệ di sản của vùng nói riêng và của cả nước nói chung. b. Kĩ năng: - Xác định được đây là một nghề thủ công - Kỹ năng thu thập thông tin qua sách, báo, tivi, đài truyền thông, internet. - Kỹ năng khai thác tranh, kỹ năng thực hành vẽ - Kỹ năng vận dụng và sâu chuỗi kiến thức liên môn để phân tích, giải thích các đặc điểm trên mặt nạ, những nhân vật và các hình tượng nhân vật có những điểm gì khác biệt, Đồng thời vận dụng các kiến thức đã học để giải thích được hình thù với màu sắc mặt nạ thể hiện tính cách hình tượng nhân vật. c. Thái độ. - HS hiểu được “ nghệ thuật thủ công Việt Nam” rất quý giá đây là những giá trị văn hóa cần được duy trì và phát huy, biết gắn kết giữa truyền thống và hiện đại để giới thiệu và quảng bá với bạn bè thế giới. - HS thấy tự hào về truyền thống của dân tộc: yêu nước, đoàn kết, cần cù lao động, hiếu học, anh dũng, kiên cường đấu tranh để vượt qua mọi gian nan, thử thách. - HS tự hào về các di sản của quê hương, biết bảo vệ và phát huy giá trị của các di sản. d. Phát triển năng lực: - Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ, sáng tạo vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống... - Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp, sử dụng và vẽ hình , , tranh ảnh, thực hành bộ môn, đánh giá kết quả học tập... 3. ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC: Học sinh trường THCS Thường Thạnh - Quận Cái Răng – Thành Phố Cần Thơ + Khối lớp: 8; Năm học 2016 - 2017 + Số lớp: 4 lớp + Số lượng: 152 học sinh. Đa số các em có ý thức học tập, luôn hoàn thành tốt các bài thực hành, nhiệm vụ được giao. Bên cạnh đó vẫn còn một số em học chưa tốt, còn ham chơi, không chịu thực hành. Đây là đặc điểm của sự thay đổi tâm lý lứa tuổi, có thể khắc phục được nhờ giáo dục và tận tâm của giáo viên. 4. Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC: * Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn dạy học: 4
5. - Sau khi học bài học này học sinh nắm bắt được đặc điểm và phương pháp tạo dáng, trang trí mặt nạ cơ bản. - HS hiểu được “ nghệ thuật thủ công Việt Nam” rất quý giá đây là những giá trị văn hóa cần được duy trì và phát huy, biết gắn kết giữa truyền thống và hiện đại để giới thiệu và quảng bá với bạn bè thế giới. * Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn đời sống : - Qua các hoạt động của học sinh trong bài học đã giúp học sinh thể hiện được tính tích cực của mình trong qua trình dạy học, đã phát huy được rất nhiều năng lực của học sinh như tự học, giải quyết vấn đề, tự quản lý, hợp tác, sử dụng ngôn ngữ đường nét, màu sắc tính toán, truyền thông, sử dụng công nghệ thông tin. - Đây cũng là bài học giúp trau dồi kỹ năng vẽ và nghệ thuật trang trí ứng dụng. - Học sinh có được những kiến thức để vận dụng vào cuộc sống hàng ngày. Đó là nâng cao khả năng rèn luyện của bản thân và cộng đồng. - Có kỹ năng sống, có ý thức đoàn kết, hợp tác trong học tập - Có kỹ năng sống, nghiêm túc trong công việc, có trách nhiệm quan hệ hợp tác, có ý thức học tập, ý thức yêu cái đẹp thông qua bài học mĩ thuật rồi từ đó hình thành thế giới quan chân, thiện, mĩ mà xã hội hiện nay đang rất cần. 5. THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU: a.Giáo viên: + Sử dụng máy chiếu, loa kết nối với máy tính. + Một số hình ảnh: SGK, sưu tầm ảnh về một số mặt nạ, ảnh một số nhân vật lịch sử quan trọng, ảnh các lễ hội hóa trang trên thế giới, trong nước . + SGK địa lí SGK 8, SGK Mỹ thuật 8, SGK tiếng anh 6, SGK âm nhạc về nghệ thuật đàn ca tài tử, nghệ thuật tuồng cổ, chèo, nghệ thuật thủ công , SGK giáo dục công dân 9 + Phòng học công nghệ thông tin 1, bảng phụ. b. Học sinh: + Sưu tầm các loại mặt nạ bằng các chất liệu. + Sưu tầm tranh ảnh về 54 dân tộc của Việt Nam, các hoạt động giao lưu văn hóa lễ hội hallowen ở các nước Đông Nam Á và trên thế giới . + Sưu tầm tư liệu từ mạng internet, làm việc của nhóm. c. Học liệu: + Video về cách làm mặt nạ. 5
6. + SGK địa lí SGK 8, SGK Mỹ thuật 8, SGK tiếng anh 6, SGK âm nhạc về nghệ thuật đàn ca tài tử, nghệ thuật tuồng cổ, chèo, nghệ thuật thủ công , SGK giáo dục công dân 9 + Tài liệu tập huấn sử dụng di sản trong dạy học ở trường phổ thông- Bộ Giáo dục và đào tạo và Bộ Văn hóa-thể thao và du lịch 6. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: TPPCT: Ngày soạn: Tuần: Ngày dạy: Bài 16 - 17 : Vẽ Trang Trí . 7. TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ MẶT NẠ I. MỤC TIÊU: 1. Kiến thức: Học sinh nắm bắt được đặc điểm và phương pháp tạo dáng, trang trí mặt nạ cơ bản. 2. Kỹ năng: Học sinh nhanh nhẹn trong việc lựa chọn hình dáng, sắp xếp hình mảng chặt chẽ, thể hiện đường nét, màu sắc hài hòa phù hợp tính cách của nhân vật. 1. Thái độ: Học sinh yêu thích môn học, phát huy tính sáng tạo, cảm nhận được giá trị và vẻ đẹp của trang trí trong đời sống. 4. Phát triển năng lực: Phát triển năng lực vẽ, năng lực tư duy, năng lực sáng tạo, năng lực tổng hợp, năng lực làm việc nhóm. 8. II. CHUẨN BỊ: 1. Giáo viên: Một số mẫu mặt nạ và bài vẽ của HS năm trước. 2. Học sinh: Đọc trước bài, sưu tầm mặt nạ, chì, tẩy, màu, vở bài tập. III. PHƯƠNG PHÁP 9. - Thuyết trình, trực quan, vấn đáp, luyện tập. IV. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC: 1. Ổn định tổ chức: - Kiểm tra sĩ số và sự chuẩn bị của HS. 2. Kiểm tra bài cũ: (3p) – Nhắc lại cách vẽ bài vẽ trang trí? 3. Bài mới: *Giới thiệu bài: Cho học sinh chơi trò chơi đi tìm bí ẩn để vào bài mới, mở các ô mày có ghi số cụ thể, bên dưới có chứa điều bí ẩn, mổi câu hỏi có gợi ý, 6
7. trong vòng 3 phút, trả lời đúng được lật ô màu để xem bên dưới có gì và đoán điều bí ẩn để trả lời(3phút) HOẠT ĐỘNG THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CHÍNH Trang 1 đến trang 8 hoạt động 4 phút: Thông tin Trang1 trường, bộ môn mĩ thuật, phân môn vẽ trang trí lớp 8, baì 16 -17 TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ MẶT NẠ Trang 2: Trang 2 Trước khi vào bài học giáo viên cho học sinh chơi trò chơi ĐI TÌM BÍ ẨN Trang 3: Trang 3 Quy định luật chơi, Các em tìm và trả lời câu hỏi có liên quan đến chủ đề mà cô cho. Cứ mỗi lần các em trả lời đúng thì được lật một ô hình, với ba gợi ý, để tìm ra từ khóa. Lưu ý: Trò chơi chúng ta chỉ kéo dài trong vòng ba phút. Vì vậy, các em nhanh chóng hoàn tất. Trang 4: Là một hình nền được che khuất bởi các Trang 4 ô màu có đánh số, có 1 câu hỏi chung để các em tư duy trả lời hình nền và cứ 3 giây lại giáo viên lại nêu 1 gợi ý nếu học sinh đáp được sữ được lật 1 ô số. Câu hỏi chung: Một vật dùng để trang trí hoặc dùng để biểu diễn trên sân khấu, hay vui chơi giải trí ? Trang 5: Là hình nền Trang 5 7
8. Trang 6:Câu hỏi gợi ý liên kết với trang 4 Trang 6 Câu 1: Ngày 31 tháng 10 dương lịch ở các nước phương Tây thường diễn ra lễ hội gì ? Đáp án: lễ hội Hallowen. Tích hợp nhanh với kỹ năng sống Lễ hội Halloween ngày nay bắt nguồn từ dân tộc Celt, là một dân tộc sống cách đây hơn 2,000 năm trên các vùng đất bây giờ là Anh quốc, Ái Nhĩ Lan và miền Bắc nước Pháp. Dân tộc Celt bắt đầu năm mới vào ngày 1 tháng 11 Dương Lịch. Một lễ hội được cử hành vào đêm trước năm mới để vinh danh vị thủ lãnh đã quá cố là Samhain. Ngày lễ hội này báo hiệu sự bắt đầu của mùa lạnh, của những ngày tối tăm thường được liên kết với sự tàn tạ và sự chết của loài người. Trang 7: Câu hỏi gợi ý liên kết với trang 4 Trang 7 Câu 2: Long, Lân, Quy, Phụng là 4 con vật trong tứ linh, được nhiều người xem trọng. Vậy, trong ngày Tết, người ta thường lấy con gì để múa ?. Đáp án: Con lân. Tích Hợp nhanh với cơ sở văn hóa Việt Nam:Con lân là nhân thú, nó bao hàm cả đức nhân và đức nghĩa, đi đứng, xoay chuyển đều theo quy củ, chọn đất rồi mới giẫm lên, không giẫm lên bất cứ vật gì đang sống, kể cả cỏ xanh. Đây được xem là loài vật tượng chưng cho mỹ đức. Trang 8 Trang 8: Câu hỏi gợi ý liên kết với trang 4 Câu 3: Trước khi ra biểu diễn trên sân khấu, người nghệ sĩ làm gì ? Đáp án: Hóa trang. Tích hợp môn âm nhạc, bộ môn đờn ca tài tử, nghệ thuật cải lương ( Hóa trang một bộ phận quan trọng để xây dựng nên hình tượng nhân vật. Không chỉ cần diễn xuất hình thể, ngôn ngữ là đủ mà diễn viên còn cần thông qua bộ mặt nhân vật để đào sâu vào thế giới nội tâm ). Trang 9, 10, 11 hoạt động 7 phút: Trang 9 Vào bài mới và hướng dẫn học sinh quan sát nhận xét: hoạt động nhóm nhỏ đôi bạn học tập để quan sát và trả lời câu hỏi theo yêu cầu giáo viên 8
9. - Giáo viên cho học sinh quan sát hình ảnh và Trang 10 -Học sinh quan sát hình ảnh - Giáo viên cho học sinh quan sát hình ảnh và - Học sinh quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi ? Mặt nạ là gì ? Đáp án:Là một hình mặt khác với mặt thật được Trang 11 trang trí bằng các mãng màu, đường nét khác nhau, đơn giản hay cách điệu. Tích hợp kiến thức môn tiếng anh “Color” giới thệu màu trên mặt nạ bằng tiếng anh - Màu đen – Black. - Màu đỏ - Red. - Màu Trắng –White. - Màu vàng – Yelow. Trang 12,13,14,15,16 hoạt động 13phút: Cho học Trang 12 sinh quan sát và đại diện cặp đôi chia sẻ trả lời câu hỏi. ?Các em hãy quan sát và cho biết, những chiếc mặt nạ dưới đây được làm từ chất liệu gì ? HS trả lời, GV gọi HS khác trả lời và giáo viên tóm kiến thức lại Đáp án: Có nhiều chất liệu khác nhau: giấy, gỗ, vải, lông vũ, nhựa, đất nung . Tích hợp - Giáo dục công dân lớp 7- bài 14: “ Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên” gợi ý để HS nêu được ý kiến . Chúng có có thể tận dụng làm mặt nạ từ các chất liệu như: Giấy báo,chai nhựa, gỗ, vỏ vây, mây, tre..nên trong cuộc sống chúng ta cần phải trân trọng những đồ vật xung quanh chúng ta để tận dụng lại tránh trường hợp làm cạn kiệt nguồn tài nguyên quốc gia và làm ô nhiểm môi trường sống xung quanh chúng ta. Trang 13:Xem hình ảnh thảo luận và đại diện Trang 13 nhóm trả lời câu hỏi ?Mặt nạ được sử dụng phổ biến trong đời sống của chúng ta. Vậy các em hãy cho biết những chiếc mặt nạ ở đây có tác dụng gì?. Học sinh trả lời và học sinh khác lắng nghe, đóng 9
10. góp xây dựng cho câu trả lời của bạn hoàn chỉnh theo đáp án sau. Đáp án:Mặt nạ hóa trang, mặt nạ phòng độc, mặt nạ trang trí, mặt nạ biểu diễn nghệ thuật Tích hợp gíao dục di sản: Tại Hội trường Thống Nhất (quận 1, TP HCM), bà Katherine Muller Marin, đại diện Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc (UNESCO) đã trao Bằng vinh danh Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ. Đây là di sản văn hóa phi vật thể thứ 8 của Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa đại diện của nhân loại và được bảo vệ ở cấp độ quốc tế, thể hiện sự trân trọng và ngưỡng mộ của cộng đồng quốc tế đối với loại hình nghệ thuật độc đáo này của Việt Nam. Trang 14: HS thảo luận và trả lời câu hỏi Trang 14 ?Có những loại mặt nạ nào? Đáp án: Mặt nạ các nhân vật, mặt nạ các con vật Trang 15: cho HS xem hình và thảo luận thêm Trang 15 câu hỏi ?Màu sắc, đường nét trên mặt nạ làm cho chúng ta nhận thấy đều gì? GV dẫn dắt HS tự trả lời theo ý sau: Đáp án:Về màu sắc, đường nét : Màu sắc, đường nét mặt nạ phù hợp với tính cách nhân vật, thể hiện sự độc ác, dữ tợn, hiền lành hay phúc hậu. Tích hợp * Môn Ngữ văn: dựa vào chi tiết này chúng ta có thể vận dụng vào trong bài văn 8 tiết 54, Thuyết minh một thứ đồ dung - bài, Tiết 62 “ Muốn Làm Thằng Cuội. Thuyết minh về chiếc mặt nạ, Hình ảnh chú cuội rất thân thuộc với thiếu nhi Việt Nam, có thể vẽ và trang trí mặt nạ chú cuội. Trang 16 Trang 16: HS tiếp tục quan sát và phát biểu về hình dáng của những chiếc mặt nạ như thế nào. ? Hình dáng của những chiếc mặt nạ như thế nào? Đáp án: Mặt nạ có nhiều dạng như hình tròn, hình vuông, ô van + Mảng hình và đường nét sắp đặt cân xứng. Tích hợp môn toán học: Nhìn bằng các hình học 10
11. đơn giản bao bên ngoài các mặt nạ như: hình tam giác, hình chữ nhật, hình tròn . Trang 17,18 hoạt động 4 phút: Hướng dẫn học Trang 17 sinh cách tạo dáng và trang trí mặt nạ ở hoạt động này giáo viên thực hành cho HS để gây sự thích thú học tập cho HS. 1. Tạo dáng: GV hỏi HS kiến thức cũ để thực hiện tạo dáng ta cần tiến hành những bước nào? *Kiến thức: - Phác khung hình chung, kẻ trục và chia tỉ lệ - Phác các mãng hình cơ bản bằng nét thẳng - Chỉnh lại bằng nét cong hay còn gọi là vẽ chi tiết. *Tích hợp môn hình học: kẻ trục cân đối và chia tie lệ chuẩn để bài vẽ cân đối . 2. Trang trí: - Vẽ màu, theo ý thích. Trang 18: HS quan sát 1 số bài vẽ của GV và HS Trang 18 để thực hành bài vẽ được phong phú hơn. Tích hợp môn văn học dân gian: GV: Khi vẽ các em có thể chọn những hình ảnh các con vật , các nhân vật hoạt hình, nhân vật trong truyện cổ tích Việt Nam Tích hợp môn lịch sử: Hoặc các em có thể vẽ và trang trí lại hình ảnh một trong 54 dân tộc anh em của nước Việt Nam ta mà em yêu thích Trang 19 Hoạt động này ở tiết 16 học sinh thực Trang 19 hành trong vòng 10 phút sang tiết 17 học sinh thực hành trong vòng 35 phút: GV hướng dẫn HS thực hành, nhắc nhở phần bố cục , khuyến khích động viên các em thực hành, cho các bạn xem các bài của các bạn đang thực hành, cần chỉnh sửa như thế nào. - Về hình mãng - Về bố cục - Về đường nét. - Về màu sắc Trang 20, 21 hoạt động trong vòng 4 phút: Gọi HS Treo bài trên bảng và gọi HS nhận xét so sánh Trang 20 bài theo cảm nghĩ riêng của từng em giáo viên khuyến khích học sinh mạnh dạn phát biểu suy nghĩ của bản thân 1 cách tự nhiên không gò bó. GV phát biểu cảm nhận của mình qua bài thực hành vẽ của HS, động viên các em bằng cách cảm ơn các em đã 11
12. học tập nghiêm túc, thực hành chăm chỉ để có Trang 21 những tác phẩm đẹp và đồng thời dặn dò các em tiết sau tiếp tục đêm bài theo để hoàn thành phần bài tập còn chưa xong, và các em về nhà giữ gìn bài vẽ cẩn thận, không để rách, thất lạc Trang 22: Trang cảm ơn và chúc sức khỏe quý Trang 22 thầy cô giáo và học sinh. Trang 23: Trang trưng bày sản phẩm thực hiện Trang 23 ở bài 17 7.KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP: Cho Học sinh vẽ bài trên giấy A3 12
13. 8.CÁC SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH: Các sản phẩm học sinh tự làm Thường Thạnh, ngày 15 tháng 12 năm 2016 Duyệt của BGH Người dạy Đặng Thị Minh Trúc 13