Kế hoạch bài dạy môn Địa Lí 9 - Tuần 5, Tiết 9+10 - Bài 12+13+14: Sự phát triển và phân bố công nghiệp; Vai trò, đặc điểm phát triển và phân bố của dịch vụ, giao thông vận tải và bưu chính viễn thông (GV: Hoàng Thị Mai Trâm)

Nội dung text: Kế hoạch bài dạy môn Địa Lí 9 - Tuần 5, Tiết 9+10 - Bài 12+13+14: Sự phát triển và phân bố công nghiệp; Vai trò, đặc điểm phát triển và phân bố của dịch vụ, giao thông vận tải và bưu chính viễn thông (GV: Hoàng Thị Mai Trâm)

1. 1 Ngày soạn: 27/09/2022 Tiết 9 Bài 12: SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CÔNG NGHIỆP. I . Mục tiêu cần đạt : 1.Kiến thức : - Hiểu được cơ cấu công nghiệp nước ta khá đa dạng , một số ngành công nghiệp chủ yếu . - Trình bày được sự phát triển và phân bố công nghiệp nước ta , sự phân bố các ngành công nghiệp trọng điểm. Thành tựu của sản xuất công nghiệp . - Biết việc phát triển không hợp lí một số ngành công nghiệp đã và sẽ tạo nên sự cạn kiệt khoáng sản và gây ô nhiễm môi trường . 2. Kĩ năng: - Đọc và phân tích được biểu đồ cơ cấu ngành công nghiệp. - Xác định được một số trung tâm công nghiệp vị trí nhà máy điện và các mỏ than dầu khí. - Phân tích mối quan hệ giữa tài nguyên thiên nhiên - môi trường - hoạt động công nghiệp . - Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục : - Tư duy : Thu thập và xử lí thông tin từ lược đồ / bản đồ , biểu đồ và bài viết để tìm hiểu cơ cấu ngành công nghiệp ở nước ta , tình h́ình phát triển và phân bố một số ngành công nghiệp. - Giao tiếp : Trình bày suy nghĩ / ý tưởng , lắng nghe / phản hồi tích cực , giao tiếp và hợp tác khi làm việc theo nhóm . - Làm chủ bản thân : Quản lí thời gian, đảm nhận trách nhiệm cá nhân trong nhóm. - Tự nhận thức Thể hiện sự tự tin khi làm việc cá nhân và trình bày thông tin . - Các phương pháp , kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng : - Động não , thảo luận nhóm , học sinh làm việc cá nhân. 3. Thái độ : - Thấy được sự cần thiết phải khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách hợp lí và bảo vệ môi trường trong quá trình phát triển công nghiệp . II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh : 1. Giáo viên : -Máy tính. 2. Học sinh : - Sách giáo khoa . III. Tổ chức hoạt động dạy và học : 1. Kiểm tra bài cũ : - Tài nguyên thiên nhiên có ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp nước ta như thế nào ? 2. Bài mới : Công nghiệp là một ngành kinh tế non trẻ của nước ta , song đã và đang trở thành một ngành kinh tế quan trọng của cả nước .Trong quá trình công nghiệp hóa , công nghiệp nước Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
2. 2 ta đang có những bước tiến rất mạnh mẽ . Sự phát triển và phân bố công nghiệp Việt Nam ra sao sẽ được chúng ta tìm hiểu trong bài học hôm nay . Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản + Hoạt động 1 : Cơ cấu ngành công I. Cơ cấu ngành công nghiệp nghiệp ( cá nhân ) ( 10 phút ) - Công nghiệp nước ta hiện nay gồm - Hệ thống công nghiệp nước ta có các thành các cơ sở nhà nước, ngoài nhà nước và phần nào ? các cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài - Quan sát hình 12. 1 em có nhận xét gì về cơ cấu ngành công nghiệp nước ta năm 2002 ? - Cơ cấu ngành công nghiệp đa dạng - Nhắc lại thế nào là ngành công nghiệp ,đủ các lĩnh vực . trọng điểm? - Các ngành công nghiệp có tỉ trọng lớn dựa trên các thế mạnh nào? Vai tṛò . - Đã được h́ình thành một số ngành - Quan sát h́ình 12.1, dựa vào tỉ lệ % hãy xếp công nghiệp trọng điểm. thứ tự các ngành công nghiệp trọng điểm theo tỉ trọng % từ lớn đến nhỏ. II. Các ngành công nghiệp trọng + Hoạt động 2 : Các ngành công nghiệp điểm trọng điểm ( 20 phút )( nhóm ) 1. Công nghiệp khai thác nhiên liệu - Quan sát bản đồ công nghiệp Việt Nam . - Than: 15 - 20 triệu tấn / năm , chủ Thảo luận 6 nhóm – thời gian : 2 phút yếu Quảng Ninh . + Nhóm 1.2 : - Dầu khí ở thềm lục địa phía Nam , - Nêu tình h́ình phát triển ngành công nghiệp khai thác hơn 100 triệu tấn dầu và hàng khai thác nhiên liệu , công nghiệp điện Nơi tỉ mét khối khí . phân bố .Xác định trên lược đồ các mỏ than , 2. Công nghiệp điện mỏ dầu khí đang được khai thác,các nhà máy - Nhiệt điện than thủy điện và nhiệt điện lớn của nước ta - Nhiệt điện khí + Nhóm 3.4 : - Thủy điện . - Nêu tình hình phát triển ngành công nghiệp 3. Một số ngành công nghiệp nặng chế biến lương thực thực phẩm và dệt may . khác - Nơi phân bố . Xác định các trung tâm dệt (Giảm tải ) may lớn của nước ta . 4. Công nghiệp chế biến lương thực, - Đại diện nhóm trình bày – nhận xét . thực phẩm - ( Tích hợp giáo dục môi trường ) - Chế biến sản phẩm trồng trọt , chăn - Tại sao các TP trên là những trung tâm dệt nuôi, thủy sản . Tập trung chủ yếu ở may lớn nhất nước ta ? TP Hồ Chí Minh, Hà Nội - Xem ảnh các nhà máy điện và cung cấp 5. Công nghiệp dệt may thông tin . - Là mặt hàng xuất khẩu quan trọng + Hoạt động 3 : Các trung tâm công của nước ta . nghiệp lớn ( cá nhân ) ( 5 phút ) - Tập trung ở TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Nam Định Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
3. 3 - Dựa vào bản đồ công nghiệp Việt Nam. III. Các trung tâm công nghiệp lớn Xác định hai khu vực tập trung công nghiệp - Trung tâm công nghiệp lớn nhất cả lớn nhất cả nước. Kể và xác định một số nước là TP Hồ Chí Minh, Hà Nội trung tâm công nghiệp tiêu biểu cho hai khu - CN đang phát triển mạnh mẽ để đáp vực trên. ứng nhu cầu công nghiệp hóa đất nước. IV. Củng cố - hướng dẫn học sinh tự học ở nhà : - Tại sao nói cơ cấu công nghiệp Việt Nam khá đa dạng ? Chọn câu trả lời đúng nhất : - Ngành công nghiệp nào sau đây dựa vào nguồn lao động dồi dào và có tay nghề cao ? a. Công nghiệp khai thác nhiên liệu b. Công nghiệp điện c. Công nghiệp hóa chất d. Công nghiệp dệt may . ( d ) - Học bài và hoàn thành vở bài tập . - Chuẩn bị bài 13 Vai trò- đặc điểm phát triển và phân bố của dịch vụ . + Vai trò ngành dịch vụ . + Cơ cấu ngành dịch vụ đa dạng như thế nào ? + Đặc điểm phát triển và phân bố của ngành dịch vụ ? Ngày soạn: 29/09/2022 Tiết 10 Bài 13 +bài 14 : VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CỦA DỊCH VỤ, GIAO THÔNG VẬN TẢI VÀ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG I . Mục tiêu cần đạt : 1.Kiến thức : - Nắm được vai tṛò và cơ cấu ngành dịch vụ . - Biết được đặc điểm phân bố của các ngành dịch vụ nói chung . - Biết được tình hình phát triển và đặc điểm phân bố của các mạng lưới và các đầu mối giao thông vận tải chính của nước ta - Trình bày được các thành tựu to lớn của ngành bưu chính viễn thông và tác động của các bước tiến này đến đời sống kinh tế xã hội của đất nước. 2. Kĩ năng: - Xác định các trung tâm dịch vụ lớn của nước ta - Phân tích số liệu , biểu đồ để nhận biết cơ cấu và sự phát triển của ngành dịch vụ Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
4. 4 - Đọc và phân tích lược đồ giao thông vận tải ở nước ta xác định các tuyến đường giao thông quan trọng QL 1A , đường Hồ Chí Minh , đường sắt Thống Nhất, sân bay Hà Nội , Đà Nẵng , TP Hồ Chí Minh , cảng Hải Phòng , Đà Nẵng , Sài Gòn . - Phân tích mối quan hệ giữa sự phân bố mạng lưới giao thông vận tải với sự phân bố các ngành kinh tế khác. II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh : 1. Giáo viên : Máy tính 2. Học sinh : - Sách giáo khoa . III. Tổ chức hoạt động dạy và học : 1. Kiểm tra bài cũ : - Kể tên các ngành công nghiệp trọng điểm ở nước ta . 2. Bài mới : - Nền kinh tế càng phát triển, dịch vụ càng đóng vai tṛò quan trọng. Ở nước ta ngành dịch vụ có ý nghĩa như thế nào, sự phát triển và phân bố ra sao? Những vấn đề này chúng ta nghiên cứu trong bài học hôm nay . Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản + Hoạt động 1: Cơ cấu và vai trò của dịch vụ I. Cơ cấu và vai trò của dịch vụ trong nền kinh tế. trong nền kinh tế - Em có hiểu biết gì về dịch vụ? Đó là ngành kinh tế 1. Cơ cấu ngành dịch vụ như thế nào? - Cơ cấu đa dạng gồm: - Quan sát h́ình 13.1 . Cho biết cơ cấu các ngành + Dịch vụ tiêu dùng dịch vụ nuớc ta năm 2002 gồm những hoạt động gì ? + Dịch vụ sản xuất - Quan sát h́ình ảnh các ngành dịch vụ ở nước ta . + Dịch vụ công cộng - Quan sát biểu đồ cho biết ngành dịch vụ nào chiếm - Dịch vụ là các hoạt động đáp ứng tỉ lệ cao nhất? nhu cầu sản xuất và sinh hoạt . - Chứng minh rằng nền kinh tế càng phát triển thì - Kinh tế càng phát triển dịch vụ hoạt động dịch vụ càng trở nên đa dạng? càng đa dạng . - Địa phương em có những dịch vụ nào đang phát 2. Vai trò của dịch vụ trong sản triển ? xuất và đời sống - Dịch vụ có vai trò như thế nào trong sản xuất? - Thúc đẩy sản xuất phát triển - Đối với đời sống dịch vụ có vai trò như thế nào ? - Tạo ra mối liên hệ giữa các ngành , - Phân tích vai trò của ngành bưu chính- viễn thông các vùng . trong sản xuất và đời sống? -Tạo việc làm, nâng cao đời sống nhân dân, tăng nguồn thu nhập cho ngân sách Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
5. 5 + Hoạt động 2: Đặc điểm phát triển và phân bố II. Đặc điểm phát triển và phân các ngành dịch vụ ở nước ta. bố các ngành dịch vụ ở nước ta - Nhận xét sự phát triển ngành dịch vụ nước ta như 1. Đặc điểm phát triển thế nào? - Phát triển khá nhanh, thu hút 25 % - Vai trò của ngành bưu chính viễn thông trong sản lao động , chiếm 38.5 % GDP. xuất và đời sống . - Cơ cấu ngành dịch vụ đa dạng . - Quan sát bảng Tỉ trọng dịch vụ trong GDP của Việt - Chủ yếu là dịch vụ tiêudùng 51 Nam và một số nước trên thế giới kết hợp sgk hãy so %,dịch vụ sản xuất chiếm tỉ trọng sánh và nêu nhận xét về sự phát triển ngành dịch vụ nhỏ 26.8 % nước ta . - Cần nâng cao chất lượng và đa - Vấn đề đặt ra đối với ngành dịch vụ nước ta là gì? dạng hóa các loại hình dịch vụ . - Thảo luận nhóm - 3’ (4HS) 2. Đặc điểm phân bố - Dựa vào h́ình 13.1 tính tỉ trọng của các nhóm dịch - Ở đô thị lớn hơn nông thôn . vụ ở nuớc ta và nêu nhận xét? - Ở đồng bằng lớn hơn miền núi . - Hs trình bày – nhận xét - Gv chuẩn kiến thức . - Hà Nội và TP Hồ Chí Minh là hai - Giới thiệu việc đầu tư xây dựng khu giải trí phức trung tâm dịch vụ lớn nhất và đa hợp Happy land ở Long An dạng nhất nước ta . - Sự phân bố ngành dịch vụ phụ thuộc vào những yếu tố nào? III.Giao thông vận tải - Nêu đặc điểm phân bố ngành dịch vụ nước ta . -Tình hình phân bố ngành dịch vụ nước ta như thế nào ? 1.Ý nghĩa - Những nơi nào hoạt động dịch vụ phát triển? Vì sao - Giao thông vận tải có vai trò đặc ? biệt trong mọi ngành kinh tế: - Những nơi nào hoạt động dịch vụ ít phát triển?Vì + Thúc đẩy sản xuất phát triển sao ? + Thực hiện mối quan hệ trong nước - Tại sao các hoạt động dịch vụ ở nước ta phân bố và ngoài nước. không đều ? 2.Giao thông vận tải ở nước ta đã - Trung tâm dịch vụ lớn nhất và đa dạng nhất nước ta phát triển đầy đủ các loại hình phân bố ở đâu ? + Cơ cấu :Có đủ các loại hình vận tải - Kể tên trung tâm dịch vụ lớn nhất nước ta ?Xác . định trên lược đồ các trung tâm đó? - Đường bộ chở nhiều hàng hóa và + Hoạt động 3:Giao thông vận tải ( nhóm hành khách nhất , đầu tư nhiều nhất . - Giao thông vận tải có ý nghĩa như thế nào ? - Đường sắt : Luôn được cải tiến ( - Tại sao khi tiến hành đổi mới, chuyển sang nền kinh Thống Nhất) tế thị trường giao thông vận tải được chú trọng đi - Đường sông mới khai thác mức độ trước một bước? còn thấp . Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
6. 6 - Không thể thiếu đối với các ngành sản xuất.Là - Đường biển : vận tải biển quốc tế mạch máu trong cơ thể. Là ngành có vị trí quan trọng đang được đẩy mạnh. trong kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội của đất nước, có - Đường hàng không đã và đang phát tác động lớn đến sự phát triển kinh tế xã hội của đất triển theo hướng hiện đại hóa nước. - Đường ống ngày càng phát triển . - Làm việc theo nhóm 4’ ( 4 nhóm ) + Phân bố : - Kể tên các loại hình giao thông vận tải nước ta? Xác - Tỏa rộng khắp cả nước , phục vụ định các tuyến đường này trên bản đồ ? đắc lực cho sự phát triển kinh tế xã - Hs trình bày hội . - Gv chuẩn xác. + Chất lượng đang được nâng cao . - Dựa vào bảng 14.1 hãy cho biết ngành nào có vai trò quan trọng nhất ?Vì sao? - Ngành nào có tỉ trọng tăng nhanh nhất? Tại sao ? - Quan sát Bản đồ giao thông vận tải Việt Nam . - Xác định và nêu vai trò của quốc lộ 1A, đường sắt Thống Nhất, cảng Sài Gòn, Hải Phòng, Đà Nẵng, sân bay Nội Bài, Tân Sơn Nhất ? - Hãy kể tên các tuyến đường sắt,ô tô chính? - Nhận xét về mạng lưới đường sông ở nước ta ? - Tìm các cảng biển lớn nhất trên bản đồ ? - Nhân xét về đường hàng không Việt Nam ? - Nêu vai trò của đường ống nước ta ? Ngành bưu chính viễn thôngGV huướng dẫn HS về nhà tìm hiểu. IV. Củng cố - hướng dẫn học sinh tự học ở nhà : - Em hãy hoàn chỉnh sơ đồ : Cơ cấu các ngành dịch vụ nước ta . ( phụ lục ) - Sự phân bố các hoạt động dịch vụ phụ thuộc vào yếu tố nào ? a - Tài nguyên thiên nhiên phong phú . b - Giao thông thuận lợi . c - Dân đông , kinh tế phát triển .( c ) d - Cả ba ý trên . - Học bài và hoàn thành vở bài tập . + Ý nghĩa của giao thông vận tải đối với phát triển kinh tế . + Giao thông vận tải có các loại hình nào ? Ưu, nhược điểm từng loại ? + Vai trò hoạt động bưu chính viễn thông và các thành tựu quan trọng . V. Phụ lục : Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
7. 7 Dịch vụ tiêu dùng Dịch vụ sản xuất Dịch vụ công cộng - Thương nghiệp - Giao thông vận tải - KH công nghệ - Tài chính tín dụng - Quản lí nhà nước , - Khách sạn , - Kinh doanh tài đoàn thể . - Dịch vụ cá nhân , sản, tư vấn và công cộng Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
8. 8 Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
9. 9 Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
10. 10 Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
11. 11 Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
12. 12 Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
13. 13 Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023