Kế hoạch bài dạy môn Sinh Học 9 - Tuần 6, Tiết 12 - Bài 12: Cơ chế xác định giới tính (GV: Giáp Văn Tân)

Nội dung text: Kế hoạch bài dạy môn Sinh Học 9 - Tuần 6, Tiết 12 - Bài 12: Cơ chế xác định giới tính (GV: Giáp Văn Tân)

1. 1 Ngày soạn: 12/10/2022 Tiết 12 : Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH I. Mục tiêu: Học xong bài này học sinh phải: 1. Kiến thức - Nêu được đặc điểm của NST giới tính.Pb NST giới tính và NST thường. - Trình bày được cơ chế NST xác định giới tính ở người. - Biết được một số yếu tố ảnh hưởng đến sự phân hoá giới tính. 2. Kỹ năng: - Phát triển kỹ năng quan sát, phân tích, so sánh, tổng hợp và hđ nhóm. 3. Thái độ: - Tích cực chủ động trong học tập tham gia XD bài. II. Chuẩn bị - Giáo viên: tivi. H.12.1 - 2 SGK to.Bảng phụ - Học sinh: Đọc bài trước ở nhà. III. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG 1. Ổn định tổ chức (1’) - Kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ (4’) + Trình bày quá trình phát sinh giao tử ở động vật? + Tại sao ở các loài sinh sản hữu tính bộ NST lại được duy trì ổn định qua các thế hệ? 3. Nội dung bài mới (35’) Tại sao ở các loài sinh vật sinh sản hữu tính lại có hai giới? Giới đực và giới cái? Vậy yếu tố nào quy định tính đực và tính cái? Sự phân hoá giới tính có chịu tác động của các nhân tố trong môi trường hay không? Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức Hoạt động 1: (10’) 1. NST giới tính - GV yêu cầu HS: Quan sát hình H.12.1 SGK, đọc - Trong tế bào lưỡng bội (2n), ngoài các NST thông tin SGK. thường tồn tại thành từng cặp tương đồng còn + Cho biết những đặc điểm cơ bản của NST giới có 1 cặp NST giới tính XX (tương đồng) hoặc tính? XY (không tương đồng). + Cặp NST nào là NST giới tính ? - Tính đực, cái được quy định bởi NST giới + Nêu những điểm giống và khác nhau của bộ NST tính. ruồi đực và ruồi cái ? + Vậy NST giới tính là gì ? - NST giới tính mang gen qui định tính các tính - GV nhấn mạnh: không chỉ tế bào sinh dục mới có trạng liên quan và không liên quan với giới tính. NST giới tính mà tất cả các tế bào sinh dưỡng đều có NST giới tính. 2. Cơ chế NST xác định giới tính GV nêu vấn đề: Giới tính ở nhiều loài phụ thuộc vào - Qua giảm phân: sự có mặt của cặp XX hoặc XY trong tế bào: + Mẹ cho một loại trứng chứa NST X, ĐV có vú, ruồi giấm, cây gai: Cái: XX + Bố cho hai loại tinh trùng là X và Y với tỉ lệ Đực: XY ngang nhau. Bò sát, ếch nhái, chim: Cái: XY - Sự thụ tinh giữa tinh trùng chứa NST X với Đực: XX trứng tạo thành hợp tử XX phát triển thành con Hoạt động 2 (15’) gái. Còn tinh trùng chứa NST Y thụ tinh với - GV yêu cầu HS quan sát H.12.2 SGK, nghiên cứu trứng tạo thành hợp tử XY phát triển thành con thông tin trả lời câu hỏi: trai. + Có mấy loại trứng và tinh trùng được tạo ra qua - Tỉ lệ con trai : con gái xấp xỉ 1 : 1 vì hai loại giảm phân? tinh trùng X và Y được tạo ra với tỉ lệ ngang + Sự thụ tinh giữa các trứng và tinh trùng nào để tạo nhau và tham gia vào quá trình thụ tinh với xác ra hợp tử phát triển thành con trai hay con gái? suất ngang nhau. - Cơ chế: Do sự tự nhân đôi, phân ly của và tổ + Tại sao tỉ lệ con trai và con gái sinh ra xấp xỉ 1 : hợp của cặp NST giới tính trong quá trình phát 1? sinh giao tử và quá trình thụ tinh là cơ chế để + Cơ chế NST xác định giới tính diễn ra ntn ? xác định giới tính. Giáp Văn Tân - Trường THCS Lý Tự Trọng - Giáo án Sinh Học 9 - Năm học 2022 – 2023
2. 2 HS trao đổi nhóm thống nhất ý kiến. 3. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phân hoá giới GV cùng cả lớp trao đổi, HS tự rút ra kết luận sau khi tính thảo luận. - Sự phân hoá giới tính không hoàn toàn phụ Hoạt động 3 (10’) thuộc vào cặp NST giới tính mà còn chịu ảnh hưởng của các yếu tố môi trường như: nhiệt độ, GV yêu cầu HS đọc SGK mục III, hoá chất, ánh sáng,... + Nêu những yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến sự phân - Ví dụ: hoá giới tính của sinh vật? + Dùng Mêtyl Testosteron có thể biến cá vàng cái thành cá vàng đực. + Vậy tỷ lệ đực - cái có ý nghĩa gì trong sx và chăn + Rùa: t0 ≤ 280C trứng phát triển thành rùa đực, nuôi không ? t0 ≥ 320C trứng phát triển thành rùa cái. - HS tự liên hệ - ý nghĩa: Chủ động điều chỉnh tỷ lệ đực- cái 1 - 2 HS đọc kết luận chung SGK phù hợp với mục đích sản xuất *Kết luận chung: SGK 4. Củng cố:(4’) - Sử dụng bài tập : So sánh NST thường và NST giới tính ? NST thường NST giới tính - Thường tồn tại nhiều cặp trong TB lưỡng - Tồn tại 1 cặp trong TB lưỡng bội bội - Luôn luôn tồn tại thành từng cặp tương - Tồn tại thành cặp tương đồng XX học đồng không tương đồng XY - Mang gen quy định tính trạng thường - Mang gen quy định tt liên quan hoặc ko liên quan đến giới tính của cơ thể - HS khá giỏi: câu 3-4 SGK tr 41 5. Hướng dẫn về nhà (1’) - Học, trả lời câu hỏi, làm bài tập cuối bài. - Đọc mục: "Em có biết?" Giáp Văn Tân - Trường THCS Lý Tự Trọng - Giáo án Sinh Học 9 - Năm học 2022 – 2023