Kế hoạch bài dạy môn Địa Lí 9 - Tuần 14, Tiết 25+26 - Bài 35+36: Vùng Đồng bằng sông Cửu Long (GV: Hoàng Thị Mai Trâm)

Nội dung text: Kế hoạch bài dạy môn Địa Lí 9 - Tuần 14, Tiết 25+26 - Bài 35+36: Vùng Đồng bằng sông Cửu Long (GV: Hoàng Thị Mai Trâm)

1. 1 Ngày soạn: 02/12/2022 Tiết 25 Bài 35 VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG I. Mục tiêu cần đạt : 1. Kiến thức: - Hs cần hiểu được đồng bằng sông Cửu Long là vùng trọng điểm sản xuất lương thực-thực phẩm lớn nhất cả nước . Vị trí địa lí thuận lợi tài nguyên đất, khí hậu nước phong phú đa dạng, những đặc điểm dân cư , xã hội của vùng. - Làm quen với khái niệm chung sống với lũ ở đồng bằng sông Cửu Long 2. Kĩ năng: - Hs phải xác định được ranh giới của vùng, vị trí một số tài nguyên quan trọng, vận dụng thành thạo kênh chữ, kênh hình để phân tích và giải thích được một số bức xúc ở đồng bằng sông Cửu Long - Các kĩ năng cơ bản được giáo dục : - Tư duy : Thu thập và xử lí thông tin từ lược đồ / bản đồ , bảng số liệu , bảng thống kê và bài viết về tình hình phát triển các ngành kinh tế ở đồng bằng sông Cửu Long . Phân tích mối quan hệ giữa điều kiện tự nhiên với sự phát triển các ngành kinh tế và giữa các ngành kinh tế với nhau ở đồng bằng sông Cửu Long . - Giao tiếp : Trình bày suy nghĩ thảo luận , lắng nghe , phản hồi tích cực hợp tác và làm việc nhóm . - Làm chủ bản thân : Quản lí thời gian , đảm nhận trách nhiệm cá nhân trong nhóm . - Các phương pháp / kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng - Động não, thảo luận nhóm, kĩ thuật các mảnh ghép . 3.Thái độ - Giáo dục lòng yêu thiên nhiên II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh : 1. Giáo viên : Máy tính 2. Học sinh : - Sách giáo khoa . III. Tổ chức hoạt động dạy và học : 1. Kiểm tra bài cũ : - Kiểm tra việc hoàn chỉnh bài thực hành . 2. Bài mới Khám phá - Động não : - Nêu những hiểu biết của em về vùng đồng bằng sông Cửu Long . - Đồng bằng sông Cửu Long gồm những tỉnh – thành phố nào ? Kết nối : Chúng ta đã tìm hiểu đặc điểm kinh tế - xã hội của 6 vùng kinh tế từ Bắc vào Nam .Hôm nay sẽ giới thiệu với các em vùng kinh tế thứ 7 của đất nước cũng là vùng tận cùng của phía nam tổ quốc, Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
2. 2 1 vùng đất mới được khai phá cách đây hơn 300 năm nay trở thành vùng nông nghiệp trù phú, đồng bằng rộng lớn của nước ta . Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản + Hoạt động 1:Tìm hiểu vị trí giới hạn lãnh thổ .( cá nhân ) 1. Vị trí địa lí ,giới hạn lãnh thổ. – 8’ - Vị trí liền kề phía tây Đông Nam - Hs nghiên cứu sgk và lược đồ hình 35.1 để xác định ranh Bộ, phía bắc giáp Cam-pu-chia, giới vùng Đồng bằng sông Cửu Long tây nam là vịnh Thái Lan, đông - Hs đọc tên các tỉnh ở vùng về diện tích và dân số nam là Biển Đông - Tìm vị trí địa lí đảo Phú Quốc - Dân số (16,7 triệu người - Nêu ý nghĩa vị trí địa lí của vùng Đồng bằng sông Cửu năm2002) Long. -Vị trí Đồng bằng sông Cửu Long + Hoạt động 2: Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên có điều kiện thuận lợi để phát triển nhiên. kinh tế và mở rộng quan hệ hợp - Thảo luận nhóm ( bàn )- 20 phút tác. - Quan sát trên lược đồ và kết hợp kiến thức đã học cho biết 2. Điều kiện tự nhiên và tài địa hình vùng đồng bằng sông Cửu Long có đặc điểm gì nổi nguyên thiên nhiên. bật? - Đồng bằng có diện tích rộng lớn - Nhận xét về địa hình khí hậu đồng bằng sông Cửu Long. nhất nước ta , địa hình khá bằng - Quan sát trên lược đồ (hình 35.1), hãy xác định dòng chảy phẳng có nhiều loại đất tốt . sông Tiền, sông Hậu. Nêu ý nghĩa của sông Mê Công đối +Đất phù sa ngọt diện tích 1.2 tr với đồng bằng sông Cửu Long. ha. - Dựa vào h35.1 và kiến thức đã học cho biết các loại đất + Đất phèn,đất mặn 2,5tr ha. chính ở đồng bằng sông Cửu Long và sự phân bố của chúng. + Khí hậu cận xích đạo nóng ẩm . - Giá trị sử dụng từng loại đất đó? Phân bố từng loại? + Nguồn nước dồi dào . - Gv Chốt lại. + Sinh vật phong phú đa dạng - Chia 3 nhóm,mỗi nhóm thảo luận 1 ND trong sơ đồ h35.2. + Nhiều khả năng phát triển kinh - Dựa vào h35.2. nhận xét về thế mạnh về tài nguyên thiên tế biển . nhiên ở đồng bằng sông Cửu Long để sản xuất lương thực. - Tài nguyên thiên nhiên có nhiều - Nguồn nước tự nhiên dồi dào. thế mạnh để phát triển nông - Nguồn cá và thuỷ sản phong phú. nghiệp - Bồi đắp phù sa hàng năm,mở rộng đất Mũi Cà Mau. , đặc biệt vai trò sông Cửu Long - Trọng yếu đường giao thông quan trọng trong và ngoài rất to lớn. nước. - Thiên nhiên còn gây nhiều khó - Bằng hiểu biết thực tế và kiến thức đã học.Nêu một số khó khăn cho đời sống và sản xuất ( khăn chính về mặt tự nhiên ở đồng bằng sông Cửu Long. nhiều diện tích đất phèn , mặn, (+Đất phèn,đất mặn chiếm diện tích lớn. mùa mưa lũ lụt , mùa khô thiếu +Mùa khô kéo dài,nước biển xâm nhập sâu,gây thiếu nứơc nước ) ngọt. Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
3. 3 +Mùa lũ gây ngập úng diện rộng). - Giải pháp khắc phục: +Cải tạo đất phèn đất mặn. +Thoát lũ,cấp nước ngọt cho mùa khô. +Chung sống với lũ và khai thác lợi thế do lũ mang lại. +Chuyển hình thức canh tác sang nuôi trồng thuỷ sản, - Ý nghĩa việc cải tạo đất phèn và đất mặn. - Áp dụng biện pháp thau chua ,rửa mặn, giữ nước ngọt. - Đầu tư lượng phân bón lớn(phân lân)để cải tạo đất,chọn giống cây thích hợp..) 3.Đặc điểm dân cư xã hội + Hoạt động 3: Đặc điểm dân cư xã hội ( cá nhân ) – 7 phút - Là vùng đông dân,có nhiều dân -Dựa vào số liệu bảng 35.1 hãy nêu đặc điểm dân cư , xã hội tộc sinh sống như người ở đồng bằng sông Cửu Long . Kinh,người Khơme, Chăm và -Đặc điểm đó có ý nghĩa gì?(Nền kinh tế chủ yếu lànông Hoa. nghiệp,trình độ dân trí và tốc độ đô thị hoá thấp...) - Người dân cần cù,năng động - Chỉ tiêu nào cao hơn cả nước?ý nghĩa thích ứng linh hoạt với sản xuất -Tại sao phải đặt vấn đề phát triển kinh tế đi đôi với mặt bằng nông nghiệp hàng hoá,với lũ hàng dân trí và phát triển đô thị ở đồng bằng sông Cửu Long? năm. - Y/tố dân trí và dân cư thành thị có tầm quan trọng đặc biệt -Mặt bằng dân trí chưa cao trong việc xây dựng vùng động lực kinh tế...) IV. Củng cố - hướng dẫn học sinh tự học ở nhà : - Thực hành/ luyện tập - Trình bày 1 phút - Nếu thế mạnh về tài nguyên thiên nhiên để phát triển kinh tế -xh ở đồng bằng sông Cửu Long? - Vận dụng: - Nêu cách cải tạo đất phèn ở địa phương .Ý nghĩa của việc cải tạo đất phèn ,đất mặn ở đồng bằng sông Cửu Long. - Dặn dò : - Chuẩn bị bài 36 : Vùng đồng bằng sông Cửu Long ( tt ) Ngày soạn: 02/01/20222 Ngày giảng: 03/01/2022 Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
4. 4 Ngày soạn: 03/12/2022 Tiết 26 Bài 36 VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG (Tiếp theo) I . Mục tiêu cần đạt : 1. Kiến thức : - Hs cần hiểu được đồng bằng sông Cửu Long là vùng trọng điểm sản xuất lương thực-thực phẩm lớn nhất cả nước . Đồng thời là vùng xuất khẩu nông sản hàng đầu cả nước. - Biết vùng Đồng bằng sông Cửu Long có điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế trên đất liền cũng như trên biển .Biết một số vấn đề về môi trường đặt ra đối với vùng : cải tạo đất mặn , đất phèn , phòng cháy rừng bảo vệ sự đa dạng sinh học và môi trường sinh thái rừng ngặp mặn . - Công nghiệp dịch vụ bắt đầu phát triển . Các Thành phố Cần Thơ, Mĩ Tho, Cà Mau đang phát huy vai trò trung tâm kinh tế của vùng. 2. Kĩ năng: - Phân tích dữ liệu trong sơ đồ kết hợp với lược đồ để khai thác kiến thức theo câu hỏi. - Biết kết hợp kênh hình, kênh chữ và liên hệ với thực tế để phân tích và giải thích được một số bức xúc ở đồng bằng sông Cửu Long. - Sử dụng bản đồ tự nhiên vùng đồng bằng sông Cửu Long để phân tích tiềm năng tự nhiên của vùng . 3. Thái độ: - Giáo dục lòng yêu thiên nhiên có ý thức bảo vệ môi trường . II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh : 1. Giáo viên: Máy tính 2. Học sinh : - Sách giáo khoa . III. Tổ chức hoạt động dạy và học : 1.Kiểm tra bài cũ : -Vùng đồng bằng sông Cửu Long có những điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên nào để phát triển nông nghiệp? - Vùng đồng bằng sông Cửu Long có thế mạnh gì để phát triển ngành nuôi trồng thủy sản ? 2. Bài mới Với một vùng có rất nhiều điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên cùng với đặc điểm dân cư – xã hội như vậy đã tạo điều kiện phát triển kinh tế của vùng như thế nào? Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
5. 5 Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản + Hoạt động 1 : Nông nghiệp ( cặp ) – 15 phút IV- Tình hình phát triển kinh tế: - Căn cứ vào bảng 36.1 Hãy tính tỉ lệ (%) diện tích và 1. Nông nghiệp: sản lượng lúa của Đồng bằng sông Cửu Long so với cả nước ?Nêu ý nghĩa của việc sản xuất lương thực ở - Đồng bằng sông Cửu Long là vùng đồng bằng này?Nêu tên các tỉnh trồng nhiều lúa nhất trọng điểm lúa lớn nhất cả nước. Bình ở đồng bằng sông Cửu Long quân lương thực theo đầu người là - Đồng bằng sông Cửu Long có những điều kiện 1066,3 kg gấp 2,3 lần trung bình cả nước thuận lợi gì để trở thành vùng sản xuất lương thực năm2002 lớn nhất của cả nước ? - Đồng bằng sông Cửu Long là vùng -Tại sao Đồng bằng sông Cửu Long có thế mạnh trồng cây ăn quả lớn nhất cả nước. phát triển nghề nuôi trồng và đánh bắt thủy sản?(vì - Có tiềm năng cây công nghiệp có nhiều sông nước, khí hậu ấm áp) - Nghề nuôi vịt đàn phát triển mạnh ở - Em có nhận xét gì về nghề rừng ở Đồng bằng sông các tỉnh Bạc Liêu, Cà Mau, Sóc Trăng, Cửu Long?(rừng ngập mặn có diện tích lớn nhất- Vĩnh Long, Trà Vinh. Phòng cháy rừng bảo vệ tính đa dạng sinh thái, môi - Khai thác và nuôi trồng thuỷ sản Đồng trường) bằng sông Cửu Long chiếm hơn 50% cả - ( Tích hợp giáo dục môi trường ) nước nhiều nhất các tỉnh Kiên Giang, Cà – Gv lưu ý vùng Đồng bằng sông Cửu Long có điều Mau, An Giang. kiện thuận lợi để phát triển kinh tế trên đất liền cũng - Rừng ngập mặn ven biển và trên bán như trên biển, một số vấn đề về môi trường đặt ra đảo Cà Mau. đối với vùng : cải tạo đất mặn , đất phèn , phòng cháy rừng bảo vệ sự đa dạng sinh học và môi trường sinh thái rừng ngặp mặn . + Hoạt động 2: Công nghiệp ( 10 phút ) 2. Công nghiệp - Hoạt động nhóm - 4 nhóm - 3 phút - Bắt đầu phát triển . - Vùng có những trung tâm kinh tế nào ? - Tỉ trọng công nghiệp còn thấp, khoảng - Nhờ những điều kiện thuận lợi ǵ mà thành phố Cần 20% GDP toàn vùng năm 2002 Thơ trở thành trung tâm công nghiệp lớn nhất ở - Hầu hết các cơ sở sản xuất công nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long? tập trung tại các thành phố và thị xã - Hs trình bày – nhận xét – Gv bổ sung - Các ngành công nghiệp : Chế biến - Nhận xét về sản xuất công nghiệp vùng Đồng bằng lương thực thực phẩm , vật liệu xây dựng sông Cửu Long so với nông nghiệp ? , cơ khí nông nghiệp và một số ngành - Dựa vào bảng 36.2, hãy giải thích vì sao trong cơ công nghiệp khác . cấu sản xuất công nghiệp, ngành chế biến lương thực thực phẩm có tỉ trọng cao hơn cả? Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
6. 6 - Phát triển mạnh công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm có ý nghĩa như thế nào đối với sản xuất nông nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long. - Quan sát lược đồ (hình 36.2), hãy xác định các cơ sở công nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long. - Nêu ý nghĩa của vận tải thủy trong sản xuất và đời 3. Dịch vụ sống nhân dân trong vùng. - Khu vực dịch vụ ở Đồng bằng sông + Hoạt động 3 : Dịch vụ - 5 phút Cửu Long gồm các ngành chủ yếu: Xuất -Hoạt động thương mại của vùng Đồng bằng sông nhập khẩu, vận tải thuỷ, du lịch. Hàng Cửu Long diễn ra như thế nào ? xuất khẩu chủ lực là gạo (chiếm 80%) -Vùng có loại hình giao thông nào? Loại hình giao năm 2002, thuỷ sản đông lạnh, hoa quả. thông nào giữ vai trò quan trọng? - Du lịch sinh thái trên sông, miệt vườn, - Nêu ý nghĩa của vận tải thuỷ trong sản xuất và đời biển đảo. sống nhân dân của vùng Đồng bằng sông Cửu Long? V. Các trung tâm kinh tế: - Dịch vụ du lịch của vùng như thế nào ? - Các thành phố Cần Thơ, Mỹ Tho, + Hoạt động 4 : Các trung tâm kinh tế - 5 phút Long Xuyên, Cà Mau. Trong đó Cần - Vùng có trung tâm kinh tế nào? Hãy xác định - các Thơ là trung tâm kinh tế lớn nhất. trung tâm kinh tế này có những ngành công nghiệp nào? - Em có nhận xét gì về số lượng các ngành công nghiệp ở các trung tâm kinh tế Đồng bằng sông Cửu Long so với vùng Đông Nam Bộ? IV. Củng cố - hướng dẫn học sinh tự học ở nhà : - Củng cố : - Trở ngại nhất trong việc cải tạo tự nhiên ở Đồng bằng sông Cửu Long để phát triển nông nghiệp là gì ? - Thế mạnh du lịch ở Đồng bằng sông Cửu Long là gì ? - Học bài cũ và làm bài tập 3 sgk. - Dặn dò : - Làm bài tập trong tập bản đồ thực hành. Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
7. 7 Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023