Kế hoạch bài dạy môn KHTN Lớp 8 - Chủ đề: Thuyền chở vật liệu

Nội dung text: Kế hoạch bài dạy môn KHTN Lớp 8 - Chủ đề: Thuyền chở vật liệu

1. Tên chủ đề: Thuyền chở vật liệu 1. Tên chủ đề: THUYỀN CHỞ VẬT LIỆU (Số tiết: 03 – Lớp 8) 2. Mô tả chủ đề - Địa điểm tổ chức: Lớp học và ở nhà. - Thời gian thực hiện: 3 tiết. - Kiến thức khoa học trong chủ đề: Kiến thức mới Kiến thức đã biết Kiến thức liên quan - Lực đẩy Ác- si- mét (Bài 17- KHTN 8) - Khối lượng riêng, - Toán học: Tính trọng - Sự nổi: Điều kiện để vật nổi, chìm, lơ trọng lượng riêng tải chịu được của tàu. lửng. Điều kiện cân bằng khi vật nổi (Bài 13- KHTN 8 ). - Công nghệ, mĩ trên mặt chất lỏng (Bài 17- KHTN 8) thuật - Tính thực tiễn: Chi phí vận tải bằng đường thủy đang là phương án vận chuyển có chi phí thấp. Muốn vận chuyển vật liệu, hàng hóa, hành khách bằng đường thủy cần có thuyền, tàu để vận chuyển. Vậy làm thế nào thiết kế được một chiếc thuyền,tàu để vận chuyển an toàn, tiết kiệm. 3. Mục tiêu a. Kiến thức: - Vận dụng được các kiến thức về lực đẩy Ác-si-mét và sự nổi để chế tạo được thuyền chở vật liệu theo yêu cầu, tiêu chí cụ thể. - Vận dụng kiến thức (biểu thức tính lực đẩy Ác-si-mét và điều kiển để vật nổi, vật chìm) một cách sáng tạo để giải quyết các vấn đề tương tự. b. Kĩ năng: - Tính toán, vẽ được bản thiết kế thuyền chở vật liệu đảm bảo các tiêu chí đề ra; - Lập kế hoạch cá nhân/nhóm để chế tạo và thử nghiệm dựa trên bản thiết kế; - Trình bày, bảo vệ được bản thiết kế và sản phẩm của mình, phản biện được các ý kiến thảo luận; - Tự nhận xét, đánh giá được quá trình làm việc cá nhân và nhóm. c. Phẩm chất: - Nghiêm túc, chủ động, tích cực tham gia các hoạt động học; - Yêu thích khám phá, tìm tòi và vận dụng các kiến thức học được vào giải quyết nhiệm vụ được giao;
2. - Có tinh thần trách nhiệm, hòa đồng, giúp đỡ nhau trong nhóm, lớp; - Có ý thức tuân thủ các tiêu chuẩn kĩ thuật và giữ gìn vệ sinh chung khi thực nghiệm. d. Năng lực: - Tìm hiểu khoa học, cụ thể về các ứng dụng của lực đẩy Ác-si-mét; - Giải quyết được nhiệm vụ thiết kế và chế tạo thuyền một cách sáng tạo; - Hợp tác với các thành viên trong nhóm để thống nhất bản thiết kế và phân công thực hiện; - Tự nghiên cứu kiến thức, lên kế hoạch thiết kế, chế tạo, thử nghiệm và đánh giá. 4. Thiết bị - Các thiết bị dạy học: máy chiếu, máy vi tính, giấy A0, mẫu bản kế hoạch - Nguyên vật liệu và dụng cụ để chế tạo và thử nghiệm “Thuyền chở vật liệu”: + Các miếng xốp, giấy màu; + Kéo, dao rọc giấy; + Băng dính, keo, que tăm nhọn; + Thước kẻ, bút; + Các bao vật liệu có khối lượng xác định (500 gam). 5. Tiến trình dạy học Hoat động 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ (XÁC ĐỊNH YÊU CẦU THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO THUYỀN CHỞ VẬT LIỆU) A. Yêu cầu cần đạt - Học sinh nắm vững yêu cầu "Thiết kế và chế tạo thuyền chở vật liệu” bằng xốp (do giáo viên cung cấp) theo các tiêu chí: Tải trọng của thuyền là 1 kg; Có tính ổn định cao khi nổi trên mặt nước; Có biện pháp giảm lực cản khi chuyển động. - Học sinh hiểu rõ yêu cầu vận dụng kiến thức về lực đẩy Ác-si-mét để thiết kế và thuyết minh thiết kế trước khi sử dụng nguyên vật liệu, dụng cụ cho trước để chế tạo và thử nghiệm. B. Nội dung dạy học - Tìm hiểu về một số phương tiện giao thông đường thuỷ để xác định kiến thức về lực đẩy Ác-si-mét được ứng dụng trong chế tạo tàu, thuyền. - Xác định nhiệm vụ chế tạo thuyền mini bằng xốp với các tiêu chí: + Tải trọng của thuyền: 1kg
3. + Có tính ổn định cao khi nổi trên mặt nước + Có biện pháp giảm lực cản khi chuyển động. C. Dự kiến sản phẩm đáp ứng yêu cầu cần đạt. - Mô tả và giải thích được một cách định tính về nguyên lí chế tạo tàu, thuyền; - Xác định được kiến thức cần sử dụng để thiết kế, chế tạo thuyền mini theo các tiêu chí đã cho. D. Tiến trình dạy học cụ thể Nội dung Hoạt động HS Hoạt động GV Công cụ hỗ trợ Tìm hiểu Tìm hiểu về tàu, thuyền Giáo viên giao cho HS mô Phiếu học tập đặc điểm về (mô tả, xem hình ảnh, tả, xem hình ảnh, video về số 1 tàu, thuyền video ) với yêu cầu: mô tàu thuyền và yêu cầu: mô tả đặc điểm, hình dạng của tả đặc điểm, hình dạng của tàu thuỷ, thuyền; giải thích tàu thuỷ; giải thích tại sao tại sao tàu, thuyền nổi tàu nổi được trên mặt nước. được trên mặt nước. Thảo luận, - Học sinh ghi lời mô tả và - GV tổ chức chia nhóm Các video về trình bày về giải thích vào vở cá nhân; HS. tàu thuyền điều kiện để trao đổi với bạn (nhóm đôi - Lắng nghe, góp ý xây khai thác qua tàu nổi, di hoặc 4 học sinh); trình bày dựng. Internet chuyển dễ và thảo luận chung về điều - Giáo viên xác nhận kiến dàng trên kiện để tàu nổi, di chuyển thức cần sử dụng là lực đẩy mặt nước dễ dàng trên mặt nước Ác-si-mét và giao nhiệm vụ cho học sinh tìm hiểu trong sách giáo khoa để giải thích bằng tính toán thông qua việc thiết kế, chế tạo thuyền mini với các tiêu chí đã cho. Thống nhất - Nhận tiến trình thực hiện - Thông báo tiến trình thực - Bảng tiến tiến trình dự dự án tham khảo từ giáo hiện dự án cho học sinh trình dự án án viên. tham khảo: Thiết kế thí trong phiếu nghiệm chứng minh sự nổi, học tập. đề xuất phương án thiết kế dụng cụ và quy trình, thực hiện làm thuyền. - Thống nhất thời gian - Cho HS thống nhất thời hoạt động với GV. gian hoạt động hợp lí. - GV yêu cầu HS lên ý - Ghi nhận lại thời gian đã tưởng thiết kế thuyền trên
4. thống nhất với giáo viên giấy A0 hoặc bản trình vào bảng tiến trình (thư kí) chiếu để tổng hợp báo cáo nhóm vào tiết học tiếp theo PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 - Quan sát: xem hình ảnh, video về thuyền, tàu thủy di chuyển trên mặt nước. Em hãy: Mô tả đặc điểm, hình dạng của tàu, .. thuyền. Giải thích tại sao tàu, thuyền nổi . được trên mặt nước Quy trình thực hiện dự kiến: Các Nội dung Thời gian dự kiến bước Phân công nhiệm vụ: STT Thành viên Nhiệm vụ Hoạt động 2: NGHIÊN CỨU KIẾN THỨC NỀN (NGHIÊN CỨU KIẾN THỨC TRỌNG TÂM VÀ XÂY DỰNG BẢN THIẾT KẾ) A. Yêu cầu cần đạt Học sinh hình thành kiến thức mới về Lực đẩy Ác-si-mét và Sự nổi; đề xuất được giải pháp và xây dựng bản thiết kế thuyền. B. Nội dung dạy học - Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa và tài liệu tham khảo về các kiến thức trọng tâm sau: + Lực đẩy Ác- si- mét (Bài 17- KHTN 8) + Khối lượng riêng. Trọng lượng riêng (Bài 13- KHTN 8 ).
5. - Học sinh thảo luận về các thiết kế khả dĩ của thuyền và đưa ra giải pháp có căn cứ. Gợi ý: + Điều kiện nào để chiếc thuyền nổi trên mặt nước chở được 1 kg vật liệu? + Những hình dạng, kích thước nào của chiếc thuyền có thể giúp thuyền tăng mức vững vàng và giảm lực cản khi chuyển động? + Các nguyên liệu, dụng cụ nào cần được sử dụng và sử dụng như thế nào? - Học sinh xây dựng phương án thiết kế thuyền và chuẩn bị cho buổi trình bày trước lớp (các hình thức: thuyết trình, poster, powerpoint...). Hoàn thành bản thiết kế (phụ lục đính kèm) và nộp cho giáo viên. - Yêu cầu: + Bản thiết kế chi tiết có kèm hình ảnh, mô tả rõ kích thước, hình dạng của thuyền và các nguyên vật liệu sử dụng + Trình bày, giải thích và bảo vệ bản thiết kế theo các tiêu chí đề ra. Chứng minh tải trọng của thuyền bằng tính toán cụ thể. C. Dự kiến sản phẩm đáp ứng yêu cầu cần đạt. - Học sinh xác định và ghi được thông tin, kiến thức về Lực đẩy Ác-si-mét và Sự nổi. - Học sinh đề xuất và lựa chọn giải pháp có căn cứ, xây dựng được bản thiết kế thuyền đảm bảo các tiêu chí. D. Tiến trình dạy học cụ thể Nội dung Hoạt động HS Hoạt động GV Công cụ hỗ trợ - Xác định kiến thức - Học sinh nhận - Giáo viên giao nhiệm - Các công cụ cần tìm hiểu. nhiệm vụ từ GV. vụ cho học sinh: làm thí nghiệm - Làm các thí - Học sinh thực hiện + Nghiên cứu kiến thức kiểm chứng: nghiệm chứng minh nhiệm vụ theo trọng tâm: Lực đẩy Ác- trứng, nước sự tồn tại của lực nhóm: si-mét và Sự nổi; nước, nước đẩy Ác si mét, điều + Tự đọc và nghiên + Xây dựng bản thiết kế muối, nước kiện vật nổi, chìm , cứu sách giáo khoa, thuyền theo yêu cầu; đường, nước lơ lửng trong các các tài liệu tham + Lập kế hoạch trình bày chanh, nước chất lỏng khác nhau khảo, tìm kiếm và bảo vệ bản thiết kế. cất (nước, nước muối, thông tin trên nước đường, nước Internet chanh, nước cất ) Tổng kết kết quả thí + Đề xuất và thảo - Giáo viên hỗ trợ học Phiếu học tập nghiệm và đề xuất luận các ý tưởng sinh khi cần thiết bằng số 2 phương án thiết kế ban đầu, thống nhất các phương pháp trao đổi thuyền mini một phương án thiết trực tiếp, qua các phương kế tốt nhất; tiện liên lạc hiện đại như + Xây dựng và hoàn mạng xã hội, zalo,
6. thiện bản thiết kế mail thuyền; + Lựa chọn hình thức và chuẩn bị nội dung báo cáo. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 1. Kiến thức mới trọng tâm đã tìm .. hiểu 2. Các thí nghiệm kiểm chứng đã .. làm 3. Đề xuất bản thiết kế thuyền mini . (Hình ảnh, giải thích) Hoạt động 3: TRÌNH BÀY BẢN THIẾT KẾ A. Yêu cầu cần đạt Học sinh hoàn thiện được bản thiết kế thuyền chở vật liệu của nhóm mình. B. Nội dung dạy học - Học sinh trình bày, giải thích và bảo vệ bản thiết kế theo các tiêu chí đề ra. Chứng minh tải trọng của thuyền bằng tính toán cụ thể. - Thảo luận, đặt câu hỏi và phản biện các ý kiến về bản thiết kế; ghi lại các nhận xét, góp ý; tiếp thu và điều chỉnh bản thiết kế nếu cần. - Phân công công việc, lên kế hoạch chế tạo và thử nghiệm thuyền. C. Dự kiến sản phẩm đáp ứng yêu cầu cần đạt. Bản thiết kế thuyền sau khi được điều chỉnh và hoàn thiện. D. Tiến trình dạy học cụ thể Nội dung Hoạt động HS Hoạt động GV Công cụ hỗ trợ Thống nhất nội - Lắng nghe, phát biểu ý - Giáo viên đưa ra yêu Bảng tiêu chí dung tiêu chí kiến bổ sung về tiêu chí cầu về: đánh giá cho bản đánh giá bản bản thiết kế. + Nội dung cần trình thiết kế thuyền thiết kế. - Đề xuất và giải thích bày; mini. lựa chọn thang điểm + Thời lượng báo cáo; đánh giá phù hợp. + Cách thức trình bày bản thiết kế và thảo luận. - Cho HS đề xuất thêm
7. tiêu chí và thang điểm thiết kế. Thiết kế bản vẽ - Thực hiện thiết kế - Cho học sinh thực - Giấy A0 cho HS thuyền mini sẽ phương án bản vẽ, hiện thiết kế bản vẽ và thể hiện bản vẽ. thực hiện phương án chế tạo. phương án chế tạo. - Đặt câu hỏi, nhờ sự trợ - Hỗ trợ học sinh với giúp của giáo viên khi những ý tưởng, thắc cần thiết mắc, thể hiện bản vẽ. Tổng kết và - Dừng hoạt động, tổng - Dặn dò HS tiếp tục - Danh sách dặn dò kết, ghi nhận lại ý kiến. hoàn thiện phương án những dụng cụ - Phân công thành viên thiết kế. GV có thể hỗ trợ mang dụng cụ, nguyên - Thông báo HS phân và phương tiện vật liệu để tiến hành chế công chuẩn bị dụng cụ liên lạc với giáo tạo (hoạt động nhóm tại để tự thiết kế thuyền viên khi cần thiết. nhà) mini BẢNG 1: TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ BẢN THIẾT KẾ Điểm tối Điểm đạt TT Tiêu chí đa được 1 Trong bản vẽ thể hiện rõ kích thước: cao, rộng, dài 20 2 Giải thích rõ nguyên tắc hoạt động của thuyền 30 3 Nêu rõ được vai trò của các bộ phận của thuyền 20 Nêu rõ được đặc điểm và chất liệu của các bộ phận của 4 15 thuyền. 5 Trình bày thẩm mĩ, màu sắc phối hợp hài hòa 15 Tổng điểm 100 Hoạt động 4: CHẾ TẠO VÀ THỬ NGHIỆM SẢN PHẨM THUYỀN CHỞ VẬT LIỆU A. Yêu cầu cần đạt - Học sinh dựa vào bản thiết kế đã lựa chọn để chế tạo chiếc thuyển đảm bảo yêu cầu đặt ra. - Học sinh thử nghiệm, đánh giá sản phẩm và điều chỉnh nếu cần. B. Nội dung dạy học - Học sinh sử dụng các nguyên vật liệu và dụng cụ cho trước (xốp, tăm, băng dính, giấy màu, kéo, dao rọc giấy, thước kẻ, bút) để tiến hành chế tạo thuyền chở vật liệu theo bản thiết kế.
8. - Trong quá trình chế tạo các nhóm đồng thời thử nghiệm và điều chỉnh bằng việc thả thuyền của mình xuống nước, thêm các bao cát có khối lượng xác định lên thuyền, quan sát, đánh giá và điều chỉnh nếu cần. C. Dự kiến sản phẩm đáp ứng yêu cầu cần đạt. Mỗi nhóm có một sản phẩm là một chiếc thuyền đã được hoàn thiện và thử nghiệm. D. Tiến trình dạy học cụ thể Nội dung Hoạt động HS Hoạt động GV Công cụ hỗ trợ - Hoàn thiện bản - HS liên lạc với giáo - Giáo viên giao - Các miếng xốp, thiết kế. viên, chuyên gia, tham nhiệm vụ: giấy màu; Kéo, dao - Chế tạo theo khảo qua mạng để có + Sử dụng các rọc giấy;Băng dính, bản thiết kế theo bản thiết kế theo đúng nguyên vật liệu và keo, que tăm nhọn; tiêu chí sản phẩm tiêu chí. dụng cụ cho trước Thước kẻ, bút; Các - Thống nhất - Học sinh tiến hành để chế tạo thuyền bao vật liệu có khối phương án trình chế tạo, thử nghiệm và theo bản thiết kế; lượng xác định (500 bày sản phẩm. hoàn thiện sản phầm + Thử nghiệm, điều gam) theo nhóm. chỉnh và hoàn thiện - Danh sách những sản phẩm. dụng cụ GV có thể hỗ trợ và phương tiện liên lạc với giáo viên khi cần thiết. - Phiếu học tập số 3 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 1. Bản thiết kế thuyền mini theo tiêu .. chí của đề tài. 2. Các nguyên vật liệu cần thiết (Tên- Số lượng) 3. Các bước chế tạo sản phẩm . thuyền mini.
9. BẢNG 2: TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM Điểm tối Điểm đạt TT Tiêu chí đa được 1 Tải trọng của thuyền: 1kg 30 2 Có tính ổn định cao khi nổi trên mặt nước 30 3 Có biện pháp giảm lực cản khi chuyển động 30 4 Hình thức đảm bảo tính thẩm mĩ, gọn gàng. 5 5 Thuyền hoàn thành đúng thời hạn 5 Tổng điểm 100 Hoat động 5: TRÌNH BÀY SẢN PHẨM THUYỀN CHỞ VẬT LIỆU A. Yêu cầu cần đạt Các nhóm học sinh giới thiệu thuyền chở vật liệu trước lớp, chia sẻ về kết quả thử nghiệm, thảo luận và định hướng cải tiến sản phẩm. B. Nội dung dạy học - Các nhóm trình diễn sản phẩm trước lớp. - Đánh giá sản phẩm dựa trên các tiêu chí đã đề ra: + Khả năng chịu tải (tiêu chuẩn là 1 kg); + Mức vững vàng (khi có chấn động); + Khả năng linh hoạt khi di chuyển. - Chia sẻ, thảo luận để tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện sản phẩm. + Các nhóm tự đánh giá kết quả nhóm mình và tiếp thu các góp ý, nhận xét từ giáo viên và các nhóm khác; + Sau khi chia sẻ và thảo luận, đề xuất các phương án điều chỉnh sản phẩm; + Chia sẻ các khó khăn, các kiến thức và kinh nghiệm rút ra qua quá trình thực hiện nhiệm vụ thiết kế và chế tạo thuyền. C. Dự kiến sản phẩm đáp ứng yêu cầu cần đạt. Thuyền đã chế tạo được và nội dung trình bày báo cáo của các nhóm. D. Tiến trình dạy học cụ thể Nội dung Hoạt động HS Hoạt động GV Công cụ hỗ trợ
10. Báo cáo sản Trưng bày sản phẩm - Giáo viên giao nhiệm - Câu hỏi kiểm phẩm của nhóm và trình diễn sản vụ: các nhóm trình diễn tra kiến thức, kĩ phẩm. sản phẩm trước lớp và năng sau chủ đề. Các HS khác cùng với tiến hành thảo luận, chia giáo viên kiểm tra tiêu sẻ. chuẩn kĩ thuật, hoàn - Công bố kết quả đánh thành bảng đánh giá giá theo bảng tiêu chí sản phẩm của nhóm trình bày. - Nhóm trình bày lắng nghe, phản biện nhận xét từ các HS khác trong lớp và từ giáo viên Tổng kết, đánh - Lắng nghe nhận xét - Nhận xét về quá trình - Tổng kết kiến giá dự án của lớp. của giáo viên. làm việc của dự án. thức cần học và - Tổng kết lại nội dung - Gợi ý về việc mở rộng, ứng dụng mở kiến thức Vật lí. nâng cấp sản phẩm. rộng của sản - Suy nghĩ phát tiển cải phẩm. tiến sản phẩm vừa thực hiện. - Học sinh trình diễn thả thuyền xuống nước, thử nghiệm để đánh giá khả năng chịu tải, mức vững vàng khi có chấn động và độ linh hoạt khi di chuyển.
11. SẢN PHẨM SAU KHI HOÀN THÀNH