Kế hoạch bài dạy môn Địa Lí 9 - Tuần 3, Tiết 5+6 - Bài 7+8: Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp, Sự phát triển và phân bố nông nghiệp (GV: Hoàng Thị Mai Trâm)

Nội dung text: Kế hoạch bài dạy môn Địa Lí 9 - Tuần 3, Tiết 5+6 - Bài 7+8: Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp, Sự phát triển và phân bố nông nghiệp (GV: Hoàng Thị Mai Trâm)

1. 1 Ngày soạn: 14/09/2022 Ngày dạy:20/09/2022 Tiết 5 Bài 7.CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NÔNGNGHIỆP I . Mục tiêu cần đạt : 1. Kiến thức: - Nắm được vai trò của các nhân tố tự nhiên đối với sự phát triển và phân bố nông nghiệp ở nước ta . - Nắm được vai trò của các nhân tố kinh tế xã hội đối với sự phát triển và phân bố nông nghiệp ở nước ta . - Hiểu được đất , khí hậu , nước và sinh vật là những tài nguyên quý giá và quan trọng để phát triển nông nghiệp nước ta . Vì vậy cần sử dụng hợp lí tài nguyên đất , không làm ô nhiễm và suy thoái các tài nguyên này . 2. Kĩ năng: - Phân tích đánh giá những thuận lợi và khó khăn của tài nguyên thiên nhiên, các nhân tố kinh tế xã hội đối với sự phát triển nông nghiệp nước ta . 3. Thái độ : - Không ủng hộ những hoạt động làm ô nhiễm , suy thoái đất , nước , khí hậu , sinh vật . 4. Định hướng phát triển năng lực - Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tính toán, hợp tác, tư duy, năng lực đọc hiểu văn bản - Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, sử dụng bản đồ, sử dụng số liệu thống kê, sử dụng hình vẽ II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh : 1. Giáo viên : Máy tính - Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam - Bản đồ khí hậu Việt Nam. Tranh ảnh 2. Học sinh : - Sách giáo khoa . III. Tổ chức hoạt động dạy và học : 1.Ổn định lớp: (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ : - Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nước ta thể hiện ở những mặt nào? - Những thành tựu và thách thức của nền kinh tế nước ta ? Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
2. 2 3. Bài mới : Nền nông nghiệp nước ta là nền nông nghiệp nhiệt đới đang chuyển biến mạnh theo hướng chuyên môn hóa và thâm canh . Đặc điểm đó đang được hình thành trên cơ sở các điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội như thế nào ? Chúng ta cùng tìm hiểu trong bài 7 .. Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản + Hoạt động 1: Các nhân tố tự nhiên ( nhóm ) I. Các nhân tố tự nhiên -Những nhân tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển 1. Tài nguyên đất nông nghiệp nước ta ? - Là tư liệu sản xuất không thể thay thế Hoạt động nhóm : 4 nhóm – 4 phút được của ngành nông nghiệp + Nhóm 1.2 : Đất , khí hậu - Tài nguyên đất ở nước ta khá đa dạng - Vai trò tài nguyên đất, kể tên các nhóm đất , có 2 nhóm chính : phân bố ở đâu và thích hợp với loại cây trồng + Đất phù sa có diện tích 3 triệu ha, ở nào? các đồng bằng, thích hợp với trồng lúa - Nêu đặc điểm khí hậu của nước ta. Những đặc và nhiều cây ngắn ngày khác. điểm đó có thuận lợi và khó khăn như thế nào đến + Đất fe ralit hơn 16 triệu ha ở miền sản xuất nông nghiệp ? núi, trung du thích hợp với trồng cây - Hãy tìm hiểu về các cây trồng chính và cơ cấu công nghiệp lâu năm, cây ăn quả và mùa vụ ở địa phương em. một số cây công nghiệp ngắn ngày + Nhóm 3.4 : Nước , sinh vật . - Hiện nay hơn 9 triệu ha đất nông - Tài nguyên nước phong phú như thế nào ? nghiệp . - Những thuận lợi và khó khăn của tài nguyên nước đối với nông nghiệp ? 2. Tài nguyên khí hậu - Tại sao thủy lợi là biện pháp hàng đầu trong - Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, cây thâm canh nông nghiệp ở nước ta? cối xanh quanh năm, trồng 2-3 vụ -Tài nguyên sinh vật phong phú như thế nào ? - Phân hoá rõ rệt theo chiều Bắc - Thuận lợi cho sự phát triển và phân bố nông Nam, theo độ cao và theo mùa trồng nghiệp như thế nào ? cây nhiệt đới, cận nhiệt dới, ôn đới - Hs trình bày – nhận xét – Gv chuẩn kiến thức . - Khó khăn: Gió Tây Nam , bão , - ( Tích hợp giáo dục môi trường ) sương muối , sương giá ,sâu bệnh, 3. Tài nguyên nước - Mạng lưới sông ngòi dày đặc, nguồn + Hoạt động 2: các nhân tố kinh tế – xã hội ( nước dồi dào. nhóm ) - Không ổn định : Lũ lụt, hạn hán - Dân cư và lao động ở nước ta ảnh hưởng đến 4. Tài nguyên sinh vật nông nghiệp như thế nào ? Nước ta có tài nguyên thực động vật phong phú Tạo nhiều cây trồng vật nuôi tốt thích hợp từng địa phương . Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
3. 3 - Kể tên các loại cơ sở vật chất kĩ thuật trong nông II .Các nhân tố kinh tế- xã hội nghiệp. Cơ sở vật chất kĩ thuật phục vụ nông 1. Dân cư và lao động nông thôn nghiệp ở nước ta có những tiến bộ như thế nào ? - Năm 2003 nước ta còn khoảng 74% dân số sống ở nông thôn, 60% lao động là ở nông nghiệp -Nông dân Việt Nam giàu kinh nghiệm -Nhà nước đă có những chính sách gì để phát sản xuất, cần cù sáng tạo. triển nông nghiệp ? Tác dụng ? 2. Cơ sở vật chất kĩ thuật. - Cơ sở vật chất kĩ thuật phục vụ cho - Thị trường có ảnh hưởng gì đến nông nghiệp ? trồng trọt và chăn nuôi ngày càng hoàn - Gv nhấn mạnh đến vai trò trung tâm của các thiện chính sách kinh tế xã hội tác động đến sự phát - Công nghiệp chế biến nông sản được triển và phân bố nông nghiệp vai trò ngày càng phát triển và phân bố rộng khắp. tăng của công nghiệp đối với nông nghiệp và tác 3. Chính sách phát triển nông động yếu tố thị trường . nghiệp - Phát triển kinh tế hộ gia đình, kinh tế trang trại, nông nghiệp hướng xuất khẩu. - Khoán sản phẩm đến người lao động 4. Thị trường trong và ngoài nước - Mở rộng thị trường và ổn định đầu ra cho xuất khẩu . - Đa dạng hóa sản phẩm Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
4. 4 Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản 4. Tổng kết và hướng dẫn học tập : * Tổng kết: - Các nhân tố kinh tế xă hội có ảnh huởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp như thế nào ? - Học bài và hoàn thành vở bài tập . * Hướng dẫn học tập : - Chuẩn bị bài 8: Sự phát triển và phân bố nông nghiệp . + Sự phát triển và phân bố ngành trồng trọt . + Sự phát triển và phân bố ngành chăn nuôi . + Sự h́nh thành các vùng chuyên canh nông nghiệp . Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
5. 5 Ngày soạn: 16/09/2022 Ngày dạy:22/09/2022 Tiết 6 Bài 8. SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NÔNG NGHIỆP I . Mục tiêu cần đạt : 1. Kiến thức: - Nắm được đặc điểm phát triển và phân bố một số cây trồng, vật nuôi chủ yếu và một số xu hướng trong phát triển sản xuất nông nghiệp ở nước ta hiện nay. - Biết ảnh hưởng của việc phát triển nông nghiệp tới môi trường , trồng cây công nghiệp , phá thế độc canh là một trong những biện pháp bảo vệ môi trường . 2.Kĩ năng: - Phân tích bảng số liệu, sơ đồ , đọc lược đồ nông nghiệp Việt Nam - Phân tích mối quan hệ giữa sản xuất nông nghiệp và môi trường . - Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục : - Tư duy : + Thu thập và xử lí thông tin từ lược đồ / bảng số liệu và bài viết về tình hình phát triển và phân bố của ngành trồng trọt và chăn nuôi. + Phân tích mối quan hệ giữa điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội với sự phân bố một số ngành trồng trọt và chăn nuôi . - Giao tiếp : Trình bày suy nghĩ / ư tưởng , lắng nghe / phản hồi tích cực , giao tiếp và hợp tác khi làm việc theo cặp . - Các phương pháp , kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng : - Động não , thuyết trình nêu vấn đề , suy nghĩ – cặp đôi – chia sẻ. 3. Thái độ : - Có ý thức bảo vệ môi trường , không ủng hộ hành vi làm ảnh hưởng xấu môi trường . 4. Định hướng phát triển năng lực - Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tính toán, hợp tác, tư duy, năng lực đọc hiểu văn bản - Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, sử dụng bản đồ, sử dụng số liệu thống kê, sử dụng hình vẽ II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh : 1. Giáo viên : Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
6. 6 Máy tính - Bản đồ nông nghiệp Việt Nam - Một số tranh ảnh về các thành tựu trong sản xuất nông nghiệp 2. Học sinh : - Sách giáo khoa . III. Tổ chức hoạt động dạy và học : 1.Ổn định lớp: (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ : - Các nhân tố tự nhiên ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp nước ta như thế nào ? - Các nhân tố kinh tế xã hội có ảnh huởng đến sản xuất nông nghiệp nuớc ta như thế nào ? 3. Bài mới : - Việt Nam là một nước nông nghiệp .Một trong những trung tâm xuất hiện sớm nghề trồng lúa ở Đông Nam Á. Vì thế, nông nghiệp nước ta được đẩy mạnh và được nhà nước coi là mặt trận hàng đầu.Từ sau đổi mới, nông nghiẹp đã trở thành ngành sản xuất hàng hóa lớn. Để có được những bước tiến nhảy vọt trong lĩnh vực nông nghiệp, sự phát triển và phân bố của ngành đã có chuyển biến gì khác trước,chúng ta cùng tìm hiểu trong nội dung bài hôm nay. Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản + Hoạt động : Ngành trồng trọt (bàn ) ( 20 phút ) I.Ngành trồng trọt - Dựa vào bảng 8.1 hãy nhận xét về sự thay đổi tỉ trọng cây lương thực và cây công nghiệp trong cơ 1.Cây lương thực cấu giá trị sản xuất ngành trồng trọt. Sự thay đổi - Bao gồm cây lúa và các cây hoa màu này nói lên điều gì? như ngô, khoai, sắn Thảo luận nhóm : 4 nhóm - 4 phút - Lúa là cây lương thực chính được + Nhóm 1.2 : Cây lương thực trồng khắp nước ta . - Cây lương thực có vị trí như thế nào ? Gồm - Nước ta có hai vùng trọng điểm lúa những loại cây gì ?Cây trồng nào là chính ? Trồng lớn nhất là đồng bằng sông Cửu Long ở đâu ? và đồng bằng sông Hồng - Phân tích bảng số liệu diện tích tăng bao nhiêu 2. Cây công nghiệp nghìn ha ? - Việc trồng cây công nghiệp có tầm - Dựa vào bảng 8.2, trình bày các thành tựu chủ quan trọng: Tạo ra các sản phẩm có yếu trong sản xuất lúa trong thời kì 1980-2002? giá trị xuất khẩu, cung cấp nguyên liệu Vì sao đạt được những thành tựu trên? cho công nghiệp chế biến tận dụng tài + Nhóm 3.4 : Cây công nghiệp nguyên , phá thế độc canh trong nông - Việc trồng cây công nghiệp có ý nghĩa quan trọng nghiệp và góp phần bảo vệ môi trường như thế nào? Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
7. 7 - Nước ta có những thuận lợi gì để phát triển cây - Nước ta có nhiều điều kiện thuận lợi công nghiệp ? dể phát triển cây công nghiệp nhất là -Kể tên các cây công nghiệp hằng năm? Phân bố - các cây công nghiệp lâu năm Cây công nghiệp lâu năm? Phân bố - Kể tên những sản phẩm nông nghiệp được xuất khẩu? - Dựa vào bảng 8.3, trình bày đặc điểm phân bố các cây công nghiệp hàng năm và cây công nghiệp lâu năm chủ yếu ở nước ta. - Hs trình bày – nhận xét – Gv chuẩn kiến thức . 3.Cây ăn quả ( Tích hợp giáo dục môi trường ) - Rất phong phú : Cam, bưởi, nhăn, - Nước ta có điều kiện gì để phát triển cây ăn quả? vải, xoài, măng cụt.v.v. - Những cây ăn quả nào là đặc trưng của miền - Vùng trồng cây ăn quả lớn nhất Nam? Tại sao miền Nam trồng được nhiều loại cây nước ta là ở đồng bằng sông Cửu Long ăn quả? Kể vùng trồng cây ăn quả lớn nhất nước ta và Đông Nam Bộ. ? Miền Bắc có những loại cây nào? II. Ngành chăn nuôi -Tỉ trọng ngành chăn nuôi trong nông nghiệp như - Chăn nuôi chiếm tỉ trọng chưa lớn thế nào? trong nông nghiệp + Hoạt động : Ngành chăn nuôi ( cá nhân ) ( 15 1. Chăn nuôi trâu, bò phút ) - Năm 2002 đàn ḅ là 4 triệu con, trâu - Hs Làm việc theo nhóm 3 nhóm là 3 triệu con. Cung cấp sức - Chăn nuôi trâu, bò ở nước ta như thế nào? Nuôi kéo,thịt,sữa nhiều nhất ở đâu? Vì sao? - Trâu nuôi nhiều ở Trung du và miền -Chăn nuôi lợn ở nước ta như thế nào? Nuôi nhiều núi Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. nhất ở đâu? -Đàn bò có quy mô lớn nhất là Duyên - Vì sao lợn được nuôi nhiều nhất ở đồng bằng sông hải Nam Trung Bộ. Hồng? 2. Chăn nuôi lợn - Chăn nuôi gia cầm ở nước ta như thế nào? Nuôi -Đàn lợn 23 triệu con tăng khá nhanh nhiều nhất ở đâu? nuôi nhiều ở đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long và trung du Bắc Bộ. Cung cấp thịt 3. Chăn nuôi gia cầm - Cung cấp,thịt,trứng - Phát triển nhanh ở đồng bằng 4. Tổng kết và hướng dẫn học tập : * Tổng kết: - Nhận xét và giải thích sự phân bố các vùng trồng lúa ở nước ta ? - V́ sao trâu nuôi nhiều ở miền núi trung du Bắc Bộ ? Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023
8. 8 - Học bài và hoàn thành vở bài tập Hoàng Thị Mai Trâm – Trường THCS Lý tự Trọng - giáo án Địa Lí 9 năm học 2022-2023