Kế hoạch bài dạy môn Sinh Học 9 - Tuần 23, Tiết 38 - Bài tập về vật chất và cơ chế di truyền ở cấp độ tế bào (GV: Giáp Văn Tân)

Nội dung text: Kế hoạch bài dạy môn Sinh Học 9 - Tuần 23, Tiết 38 - Bài tập về vật chất và cơ chế di truyền ở cấp độ tế bào (GV: Giáp Văn Tân)

1. 1 Ngày soạn:22/11/2022 TIẾT 38: BÀI TẬP VỀ VẬT CHẤT VÀ CƠ CHẾ DI TRUYỀN Ở CẤP ĐỘ TẾ BÀO I. Mục tiêu: - Hệ thống các công thức tính toán liên quan đến cơ chế di truyền ở cấp độ tế bào - Hướng dẫn giải một số bài tập liên quan đến cơ chế di truyền ở cấp độ tế bào II. Hệ thống các công thức xác định số lượng NST, số crômatít và số tâm động trong mỗi TB và trong từng kì của NST: Nguyên phân Kì cuối Giai đoạn Kì trung gian Kì đầu Kì giữa Kì sau TB chưa TB đã Nội dung tách tách Số NST 2n 2n 2n 2n 4n 4n 2n Trạng thái NST Đơn Kép kép kép Đơn đơn đơn Số crômatít 0 4n 4n 4n 0 0 0 Số tâm động 2n 2n 2n 2n 4n 4n 2n Số NST đơn 2n 0 0 0 4n 4n 2n Số NST kép 0 2n 2n 2n 0 0 0 Giảm phân Kì trung Giai đoạn Kì cuối 1 Kì cuối 2 gian Kì Kì Kì Kì Kì Kì Đầu Cuối đầu giữa sau TB TB đầu giữa sau TB TB kì kì 1 1 1 chưa đã 2 2 2 chưa đã Nội dung tách tách tách tách Số NST 2n 2n 2n 2n 2n 2n n n n 2n 2n n Trạng thái Đơn Kép Kép Kép Kép Kép Kép Kép Kép Đơn Đơn Đơn NST Số Crômatit 0 4n 4n 4n 4n 4n 2n 2n 2n 0 0 0 Số tâm động 2n 2n 2n 2n 2n 2n n n n 2n 2n n Số NST đơn 2n 0 0 0 0 0 0 0 0 2n 2n n Số NST kép 0 2n 2n 2n 2n 2n n n n 0 0 0 2-Tính số lần NP, số TB con được tạo ra, số NST môi trường cung cấp cho các TB NP , số NST có trong các TB con được tạo ra sau NP * Số lượng TB = Số NST : 2n Gọi x là số lần NP Thì 1 TB mẹ (2n) sau NP - Tạo ra số TB con = 2x - Số NST có trong TB con = 2x .2n - Số NST môi trường cung cấp cho TB NP = (2x -1) .2n *Nếu có a TB mẹ (2n) đều tiến hành NP x lần = nhau thì - Số TB con được tạo ra = a .2x - Số NST có trong TB con = a . 2x .2n - Số NST môi trường cung cấp cho TB NP = (2x -1)a .2n (đây là số NST mới hoàn toàn Bài tập : Bài 1 : ở 1 loài ruồi giấm , TB có bộ NST 2n = 8 thực hiện NP Giáp Văn Tân - Trường THCS Lý Tự Trọng - Giáo án Sinh Học 9 - Năm học 2022 - 2023
2. 2 a- người ta đếm được có 160 NST ở dạng sợi mảnh ở 1 nhóm TB của ruồi giấm . nhóm TB ruồi giấm đó có bao nhiêu Tb b- Người ta đếm được có 240 NST kép đang co xoắn cực đại ở 1 nhóm TB khác của ruồi giấm . Nhóm TB ruồi giấm đó có bao nhiêu Tb Và đang ở kì nào ? c- Người ta đếm được có 320 NST kép ở 1 nhóm TB khác của ruồi giấm . Nhóm TB ruồi giấm đó đang ở kì nào ? số lượng TB của nhóm là bao nhiêu ? Biết rằng diễn biến của các TB trong nhóm là giống nhau III. Bài làm : a- NST ở dạng sợi mảnh vậy nhóm TB này đang ở kì trung gian giữa 2 lần phân bào hoặc kì cuối trước khi phân chia TBC - Nếu nhóm TB này đang ở kì trung gian trước khi NST nhân đôi thì số TB của nhóm là : 160 : 8 = 20 TB - Nhóm TB này đang ở kì cuối trước khi phân chia TBC thì số TB của nhóm là : 160 : (8x2) = 10 TB b- NST kép đang co xoắn cực đại vậy nhóm TB này đang ở kì giữa của quá trình NP .do đó số TB của nhóm là: 240 : 8 = 30 TB c- Trong quá trình NP NST kép tồn tại ở kì đầu , kì giữa . Vậy số TB của nhóm là : 320 : 8 = 40 TB Bài 2 : ở 1 TB dinh dưỡng của 1 loài người ta đếm được 2n = 26 NST đang tiến hành phân bào . hỏi a- ở kì đầu TB trên có bao nhiêu NST kép ? bao nhiêu crômatit ? bao nhiêu tâm động ? b- ở cuối kì sau TB trên có bao nhiêu NST đơn ? bao nhiêu tâm động Bài làm : a- Ở kì đầu TB trên có 26 NST kép 26 x2 = 52 tâm động - 26 tâm động b- ở cuối kì sau TB trên có -26 x 2 = 52 NST đơn - 52 tâm động Bài 3 : 1 loài SV có bộ NST 2n = 24 . 1 nhóm gồm 15 TB đang thực hiện quá trình NP liên tiếp 5 lần . Nếu quá trình NP diễn ra bình thường thì kết thúc 5 lần NP liên tiếp trên sẽ tạo ra : a- bao nhiêu TB con b- bao nhiêu NST Bài làm : a- Số TB con được tạo ra sau 5 lần NP liên tiếp : 5 . 25 = 480 TB b- Số NST tạo ra sau 5 lần NP liên tiếp : 480 x 24 = 11520 NST Bài 4 : 1 TB sinh dưỡng của 1 loài SV đang thực hiện quá trình NP . Kết thúc quá trình NP người ta đếm thấy có 64 TB con và 2944 NST . Hỏi : a- TB trên đã tiến hành NP mấy đợt liên tiếp b- Bộ NST lưỡng bội của loài trên có bao nhiêu NST ? đó là loài nào ? Bài làm : a- Gọi x là số lần NP liên tiếp của TB trên ta có : 2x = 64 Vậy x = 6 TB trên đã tiến hành NP liên tiếp 6 đợt b- Bộ NST lưỡng bội của loài trên có số NST là : Giáp Văn Tân - Trường THCS Lý Tự Trọng - Giáo án Sinh Học 9 - Năm học 2022 - 2023
3. 3 2n = 2944 : 64 = 46 NST 2n = 46 Đây là bộ NST của loài người Bài 4 : 1 TB có bộ NST 2n = 20 . Người ta đếm thấy có 40 crômatit . Hỏi TB này đang ở kì nào của quá trình NP ? Bài làm : TB trên đang ở kì đầu , giữa của quá trình NP Ở kì đầu và kì giữa mỗi NST gồm 2 crômatít gắn với nhau ở tâm động Bài 5 : Ở ruồi giấm có 2n = 8 . có 4 hợp tử của ruồi giấm đều NP 5 lần = nhau . Xác định a- Số TB con được tạo ra b- Số NST có trong TB con c- Số NST môi trường đã cung cấp cho quá trình NP Bài làm : a- Số TB con được tạo ra là : a.2x 4 . 25 = 128 (TB) b- Số NST có trong TB con : 128 . 8 = 1024 NST c- Số NST môi trường đã cung cấp cho quá trình NP : (2x-1).a.2n (25 -1) .4.8 = 992 NST Bài 6 : 1 loài TV có 2n = 24 (lúa nước) , 1 nhóm gồm 15 TB đang thực hiện quá trình NP liên tiếp 5 lần . Nếu quá trình NP diễn ra bình thường thì kết thúc 5 lần NP liên tiếp trên sẽ tạo ra a- Bao nhiêu TB con b- bao nhiêu NST Bài làm : a- Số TB con được tạo ra là : 15 . 25 = 480 (TB) b- Số NST là : 480 . 24 = 11520 NST Bài 7 : 1 loài có bộ NST 2n = 10 thực hiện NP a- 1 nhóm TB của loài mang 100 NST ở dạng sợi mảnh . Xác định số TB của nhóm b- Nhóm TB khác của loài mang 200 NST kép . Nhóm TB đang ở kì nào ? Cho biết diễn biến của các TB trong nhóm đều như nhau Bài làm : a- Các Tb đang ở dạng sợi mảnh Vậy Tb này đang ở kì trung gian trước khi nhân đôi hoặc ở kì cuối - Nếu đang ở kì trung gian trước khi nhâu đôi số TB của nhóm là : 100 : 10 = 10 TB - Nếu ở kì cuối khi chưa phân chia chất TB , số TB của nhóm là : 100 : (10 .2) = 5 TB b- Các TB mang NST kép vậy TB nầy đang ở kì đầu , kì giữa của quá trình NP , kì trung gian sau khi NST tự nhân đôi Bài 8 : 1 loài TV có bộ NST 2n = 24 . quá trình NP từ 1 TB lưỡng bội của loài đó diễn ra liên tiếp 3 đợt Giáp Văn Tân - Trường THCS Lý Tự Trọng - Giáo án Sinh Học 9 - Năm học 2022 - 2023
4. 4 a- ở kì giữa có bao nhiêu crômatit , bao nhiêu tâm động , bao nhiêu NST đơn , bao nhiêu NST kép b- Ở kì sau có bao nhiêu NST Bài làm : 1 TB NP liên tiếp 3 đợt có số TB là : 23 = 8 TB Số NST sau 3 đợt NP liên tiếp là : 8 . 24 = 192 NST ở kì giữa của quá trình NP : các NST kép xoắn cực đại , các NST tập trung và xếp thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào Vậy – Số crômatit = 192 . 2 = 384 - số tâm động : 192 - 192 NST kép - NST đơn = 0 a- số NST đơn : 192 . 2 = 384 NST Giáp Văn Tân - Trường THCS Lý Tự Trọng - Giáo án Sinh Học 9 - Năm học 2022 - 2023