Kế hoạch bài dạy môn Ngữ Văn 8 - Tuần 21-24, Tiết 71-85 (GV: Đặng Thị Quế)

Nội dung text: Kế hoạch bài dạy môn Ngữ Văn 8 - Tuần 21-24, Tiết 71-85 (GV: Đặng Thị Quế)

1. 1 Ngày soạn: 28/1/2022 Ngày giảng: 1,2/02/2023 Tiết 71,72: VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM A- Mục tiêu bài dạy. 1. Năng lực: - NL tự học, giải quyết vấn đề, hợp tác trao đổi, tư duy, phán đoán. - Nhận biết, phân tích được cấu trúc của đoạn văn nghị luận. - Biết cách viết đoạn văn trình bày luận điểm theo hai phương pháp diễn dịch và quy nạp. - Viết đoạn văn diễn dịch, quy nạp. - Lựa chọn ngôn ngữ diễn đạt trong đoạn văn nghị luận. - Viết một đoạn văn trình bày luận điểm có độ dài 90 cữ về một vấn đề chính trị hoặc xã hội. 2. Phẩm chật - Chăm học, trung thực, khiêm tốn. - Giáo dục ý thức học tập bộ môn. B- Tiến trình bài dạy I- Chuẩn bị: - GV: Soạn bài, bảng phụ - HS: Học bài, đọc bài , ôn tập “ Xây dựng đoạn văn trong văn bản”. II. Kiểm tra bài cũ. H. Luận điểm là gì? H. Nêu mqh giữa các luận điểm với nhau trong một bài văn NL? Mqh giữa các LĐ với VĐNL? III. Bài mới 1. GTB:Từ việc kiểm tra làm bài tập 2- SGK ở tiết học trước đó gv đặt vấn đề: Coi như em đã sắp xếp được luận điểm một cách hợp lý rồi. Như như thế theo em đã có đủ điều kiện để làm tốt bài tập làm văn chưa? Vì sao? 2. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học. Phương pháp Nội dung *. Hoạt động 1. Hình thành kiến thức I- Bài học: Trình bày luận điểm thành mới(18’) một đoạn văn nghị luận.. GV cho HS tìm hiểu ví dụ (SGK) 1. Ví dụ: * Ví dụ1: HS đọc - Các câu chủ đề thể hiện rõ ràng, chính H. Xác định những câu chủ đề ( câu nêu xác nội dung luận điểm: luận điểm) trong mỗi đoạn văn? Đoạn a: Câu chủ đề: Thành Đại La: “Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
2. 2 đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất H. Các câu chủ đề của mỗi đoạn nằm ở của đế vương muôn đời.” ( cuối đoạn) vị trí nào của đoạn văn? Đoạn b: “ Đồng bào ta ngày nay cũng rất H. Trong 2 đoạn văn trên đoạn nào được xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước.” ( viết theo cách diễn dịch, đoạn nào được đầu đoạn). viết theo cách quy nạp? Phân tích cách - Đoạn văn a-> đoạn văn quy nạp (câu trình bày đó? chủ đề ở cuối đoạn) Khái quát - Đoạn b-> đoạn văn diễn dịch (câu chủ HS đọc ghi nhớ 1,2- SGK. nằm ở đầu đoạn). Gọi HS đọc ví dụ 2. H. Xem lại Ngữ văn 7- tập 2 và cho biết: * Ví dụ2: Lập luận là gì? Tìm luận điểm và cách Luận điểm trong đoạn: lập luận trong đoạn văn? Cách lập luận - “Cho thằng nhà giàu rước chó vào nhà, này có làm cho luận điểm trở nên sáng nó mới càng hiện chất chó đểu của giai tỏ, chính xác và có sức thuyết phục cấp nó ra.” mạnh mẽ không? H. Em có nhận xét gì về việc sắp xếp - Cách xếp ý hợp lý---> tạo sức thuyết các ý trong đoạn văn vừa dẫn? phục. H. Nếu tác giả sắp xếp nhận xét Nghị - Nói Nghị Quế thích chó; Quế “đùng đùng giở giọng chó má ngay - Lại giở giọng chó với mẹ con chị Dậu. với mẹ con chị Dậu” lên trên mà đưa ---> Tạo cơ sở cho nhận xét: “thằng nhận xét “vợ chồng địa chủ cũng chỉ là nhà giàu rước chó vào nhà, nó mới càng như mọi người khác thích chó, yêu gia hiện chất chó đểu của giai cấp nó ra.” súc” xuống dưới thì hiệu quả của đoạn - Xoáy vào ý chung, làm nổi bật luận văn sẽ bị ảnh hưởng như thế nào? điểm: chất chó đểu của bọn địa chủ. (Nếu vậy thì luận điểm trở nên mờ nhạt đi, lỏng lẻo hơn và kém sức thuyết phục. H. Những cụm từ: “ chuyện chó con, giọng chó má, thằng nhà giàu rước chó vào nhà, chất chó đểu được xếp cạnh nhau có tác dụng gì? ( Tim đủ luận cứ, tính chất lập luận theo một trình tự hợp lí làm nổi bật luận điểm.) H. Em hãy nhận xét cách diễn đạt trong 2. Ghi nhớ: (sgk) văn nghị luận? Hoạt động3. Luyện tập(19’) GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
3. 3 Kĩ thuật viết tích cực HS đọc II- Luỵyện tập: H. Diễn đạt mỗi câu thành một luận Bài 1: điểm.? - Cần tránh lối viết dài dòng khiến người HS đọc đoạn văn trong SGK. đọc khó hiểu. + Tìm luận điểm. - Nguyên Hồng thích truyền nghề cho + Tìm luận cứ. bọn trẻ. + Cách sắp xếp. Bài 2: + Cách diễn đạt. - Luận điểm: Tế Hanh là một người tinh - Bổ sung: Các luận cứ đó được sắp tế lắm. xếp theo một trình tự tăng tiến, luận cứ - Luận cứ: (2 luận cứ) sau biểu hiện một mức độ tinh tế cao -> Tế Hanh đã ghi được đôi nét tinh thần hơn so với luận cứ trước. Nhờ cách sắp và cảnh sinh hoạt chốn quê hương. xếp ấy mà độc giả càng đọc, càng thấy -> Thơ Tế Hanh dưa ta vào một thế giới hứng thú không ngừng được tăng thêm. rất gần gũi thường ta chỉ thấy một cách Gv đưa ra luận điểm: Văn giải thích mờ mờ, cả thế giới những tình cảm ta đã cần phải viết cho dễ hiểu. âm thầm trao cho cảnh vật. H. Em sẽ đưa ra những luận cứ nào? Bài 4: Và cần sắp xếp như thế nào cho hợp lí? - Các luận cứ của luận điểm ấy có thể sắp xếp như sau: + Văn giải thích được viết ra nhằm làm GV treo BP => cho người đọc hiểu. H. Viết đoạn văn ngắn triển khai các + Giải thích càng khó hiểu thì người viết luận điểm sau: càng khó đạt được mục đích. - Học phải kết hợp với làm bài tập thì + Ngược lại, giải thích càng dễ hiểu thì mới hiểu bài. người đọc càng dễ lĩnh hội, dễ nhớ, dễ - Gv gọi đọc và sửa chữa. làm theo. + Vì thế văn giải thích phải được viết sao cho dễ hiểu. Bài 3: - Ví dụ: Làm bài tập chính là thực hành bài học lí thuyết. Nó làm cho kiến thức lí thuyết được nhận thức lại, sâu hơn, bản chất hơn. Làm bài tập là rèn luyện các kĩ năng tư duy, đặc biệt là tư duy phân tích. IV. Bµi tËp øng dông 1'. GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
4. 4 -Tù chän chuÈn bÞ mét vÊn ®Ò theo yªu cÇu phÇn I SGK - trang82 ( ph©n nhãm chuÈn bÞ tõng vÊn ®Ò). V. Bæ sung **************************************************************** Ngµy so¹n: 28/01/2022 Ngµy gi¶ng: 4/02/2023 TiÕt 73: T×m hiÓu yÕu tè biÓu c¶m trong v¨n nghÞ luËn A- Môc tiªu bµi d¹y. 1. N¨ng lùc: - NL tù häc, gi¶i quyÕt vÊn ®Ò, hîp t¸c trao ®æi, t• duy, ph¸n ®o¸n. - LËp luËn lµ ph•¬ng thøc biÓu ®¹t chÝnh trong v¨n nghÞ luËn. - BiÓu c¶m lµ yÕu tè hç trî cho lËp luËn, gãp phÇn t¹o nªn søc lay ®éng, truyÒn c¶m cña bµi v¨n nghÞ luËn. - NhËn biÕt yÕu tè biÓu c¶m vµ t¸c dông cña nã trong bµi v¨n nghÞ luËn. - §•a yÕu tè biÓu c¶m vµo bµi v¨n nghÞ luËn hîp lÝ, cã hiÖu qu¶, phï hîp víi l« - gÝc lËp luËn cña bµi v¨n nghÞ luËn. 2. PhÈm chÊt: - Gi¸o dôc ý thøc häc tËp bé m«n. * Tích hợp giáo dục quốc phòng an ninh : tinh thần đoàn kết quyết chiến, quyÕt thắng tạo nên sức mạnh dân tộc đánh đuổi thực dân pháp xâm lược. B. TiÕn tr×nh bµi d¹y I- ChuÈn bÞ : - GV: So¹n bµi, b¶ng phô. - HS: Häc, ®äc bµi häc. II. KiÓm tra bµi cò. * KiÓm tra: H. HS kÓ tªn c¸c ph•¬ng thøc biÓu ®¹t ®· häc. H. Nªu b¶n chÊt cña v¨n nghÞ luËn? III. Bµi míi 1. Giíi thiÖu bµi: B¶n chÊt cña v¨n nghÞ luËn chñ yÕu dïng lý lÏ, lËp luËn ®Ó bµn b¹c, gi¶ithÝch lµm s¸ng tá mét vÊn ®Ò nµo ®ã nh»m thuyÕt phôc ng•êi ®äc ng•êi nghe. Nh• vËy, thoa t¸c nghÞ luËn lµ mét tËp hîp lý lÏ vµ nh÷ng lý lÏ nµy ®•îc h×nh thµnh bëi c¸c thao t¸c t• duy.Môc ®Ých rÊt cÇn yÕu tè biÓu c¶m. cña ng•êi viÕt lµ dïng lý trÝ t¸c ®éng vµo lý trÝ cña ng•êi ®äc. Tuy nhiªn trong mçi con ng•êi, lý trÝ th•êng g¾n liÒn víi t×nh c¶m ( ng•êi ta kh«ng thÓ thuyÕt phôc mét ng•êi kh¸c nÕu kh«ng tin ch¾c vµo ®iÒu m×nh nãi). Lý trÝ cã vai trß ®Þnh h•íng cho t×nh c¶m, gióp t×nh c¶m thªm v÷ng bÒn, s©u s¾c; cßn t×nh c¶m l¹i t¸c ®éng trë l¹i, gãp phÇn ®iÒu chØnh lý trÝ, gióp lý trÝ cã søc c¶m ho¸ lín. V× thÕ mµ v¨n nghÞ luËn... GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
5. 5 2. TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng: Ph•¬ng ph¸p Néi dung Ho¹t ®éng 1. H×nh thµnh kiÕn thøc míi(20’) I-Bµi häc: YÕu tè biÓu c¶m trong KÜ thuËt th¶o luËn, trao ®æi. v¨n nghÞ luËn. GV h•íng dÉn häc sinh ®äc v¨n b¶n: Lêi 1- VÝ dô: V¨n b¶n “ Lêi kªu gäi kªu gäi toµn quèc kh¸ng chiÕn - SGK tr 95- toµn quèc kh¸ng chiÕn” 96. * Nh÷ng tõ ng÷ vµ c©u cã tÝnh chÊt HS thảo luận cặp đôi chia sẻ biÓu c¶m: Hìi, muèn, ph¶i, nh©n Gv giao câu hỏi nh•îng, lÊn tíi, quyÕt t©m, c•íp, H. T×m nh÷ng c©u biÓu lé t×nh c¶m cña t¸c gi¶ kh«ng, thµ, chøa nhÊt ®Þnh, ph¶i vµ nh÷ng c©u c¶m th¸n trong v¨n b¶n trªn? ®øng lªn, hÔ lµ, th×, ai cã, ai còng HS tù liÖt kª-> Gv gọi nhóm bất kì trả lời ph¶i. * C©u c¶m th¸n: Hìi ®ång bµo ! Nhóm khác nhận xét, bổ sung Chóng ta ph¶i ®øng lªn! Hìi anh em binh sü, tù vÖ, d©n qu©n! Th¾ng Gv kết luận ra bảng phụ lîi nhÊt ®Þnh vÒ ta! ViÖt Nam ®éc lËp thèng nhÊt mu«n n¨m! Kh¸ng chiÕn th¸ng lîi mu«n n¨m! GV tích hợp giáo dục quốc phòng: tinh thần -> V¨n b¶n sö dông tõ ng÷ vµ ®Æt đoàn kết quyết thắng tạo nên sức mạnh dân c©u cã tÝnh chÊt biÓu c¶m. tộc. Lời kêu gọi kháng chiến của Bác là lời hiệu triệu lòng yêu nước toàn dân tộc . * So s¸nh víi “HÞch t­íng sÜ” + Gièng nhau: cã nhiÒu tõ ng÷ vµ H. “Lêi kªu gäi toµn quèc kh¸ng chiÕn” cña nhiÒu c©u v¨n cã gi¸ trÞ biÓu c¶m. Chñ TÞch Hå ChÝ Minh cã gièng víi “HÞch t­íng sÜ”cña TrÇn Quèc TuÊn vÒ sö dông tõ ng÷ vµ ®Æt c©u cã tÝnh biÓu c¶m? ( -HS suy nghÜ, t×m nh÷ng ®iÓm t•¬ng ®ång! + Dïng ®Ó kªu gäi. + Dïng nhiÒu tõ cã tÝnh chÊt biÓu c¶m. +C¶m xóc cña ng•êi viÕt m·nh liÖt. vv) H. Tuy nhiªn v× sao hai t¸c phÈm nµy vÉn ®•îc coi lµ nh÷ng v¨n b¶n nghÞ luËn? ( V×: C¸c t¸c phÈm Êy viÕt ra nh»m nªu quan ®iÓm ý kiÕn, bµn luËn ph¶i tr¸i, ph©n tÝch ®óng sai, nªu suy nghÜ nªn sèng thÕ nµo, nªn lµm g×, hµnh ®éng ra sao? BiÓu c¶m kh«ng thÓ ®ãng GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
6. 6 vai trß chñ ®¹o mµ chØ lµ yÕu tè phô trî cho qu¸ tr×nh nghÞ luËn.) GV cho HS ®äc môc c- SGK. H. C©u ë cét (1) cã g× kh¸c víi c©u ë cét (2)? C¸ch diÔn ®¹t c©u nµo hay h¬n? V× sao? - T¸c dông cña yÕu tè biÓu c¶m GV: Cét 1 kh«ng dïng tõ ng÷, c©u biÓu c¶m. trong v¨n nghÞ luËn: gióp v¨n nghÞ - C¸ch diÔn ®¹t 2 hay h¬n v×: YÕu tè biÓu c¶m luËn cã hiÖu qu¶ thuyÕt phôc lín ®· g©y ®•îc høng thó vµ c¶m xóc cho ng•êi h¬n v× nã cã t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn ®äc khi tiÕp nhËn v¨n b¶n. t×nh c¶m cña ng•êi ®äc. H. Qua ®ã, em cho biÕt t¸c dông cña c¸c yÕu - Ph¸t huy t¸c dông cña yÕu tè biÓu tè biÓu c¶m trong v¨n nghÞ luËn? c¶m: H. Qua 2 vÝ dô v¨n b¶n nghÞ luËn “Lêi kªu gäi + Yªu cÇu ng•êi viÕt: thËt sù cã toµn quèc kh¸ng chiÕn” vµ “HÞch t­íng sÜ” em c¶m xóc tr•íc nh÷ng ®iÒu m×nh cho biÕt lµm thÕ nµo ®Ó ph¸t huy t¸c dông cña viÕt. yÕu tè biÓu c¶m trong v¨n nghÞ luËn? + Dïng tõ ng÷, nh÷ng c©u v¨n cã (VÒ ng•êi viÕt, vÒ c¸ch diÔn ®¹t c¶m xóc-> gîi søc truyÒn c¶m. ý HS theo a,b,c) + DiÔn t¶ c¶m xóc ph¶i ch©n thùc Gv nhÊn m¹nh: 3 yªu cÇu theo gîi ý a,b,c. kh«ng ph¸ vì m¹ch nghÞ luËn. - Gv kh¸i qu¸t l¹i hai néi dung bµi häc. 2- Ghi nhí: SGK - Gäi HS ®äc ghi nhí SGK, Tr 97. - TiÕt 81 - GV kiÓm tra bµi cò H. Nªu vai trß cña yÕu tè biÓu c¶m trong v¨n nghÞ luËn ? Ho¹t ®éng2. LuyÖn tËp II- LuyÖn tËp. Gv cho HS ho¹t ®éng nhãm H. H·y chØ ra c¸c yÕu tè biÓu c¶m trong phÇn 1: ChiÕn tranh vµ “ng­êi b¶n xø” ë v¨n b¶n “thuÕ m¸u”? T¸c gi¶ ®· sö dông nh÷ng biÖn ph¸p g× ®Ó biÓu c¶m? T¸c dông biÓu cÈm ®ã lµ g×? Gv treo bảng phụ BiÖn ph¸p YÕu tè biÓu c¶m T¸c dông Bµi 1(97) biÓu c¶m - Nh¹i l¹i c¸c tõ x•ng gäi cña bän -Nh¹i l¹i lêi - Tªn da ®en bÈn - Ph¬i bµy b¶n thùc d©n: Con yªu, b¹n hiÒn, chiÕn thùc d©n thØu, An-nam chÊt dèi tr¸, lõa sü b¶o vÖ c«ng lý vµ tù do. ®em ®èi - §Æt ®èi lËp mÝt bÈn thØu>< bÞp cña bän lËp chóng víi c¸ch ®èi xö tr•íc nhau con yªu, b¹n thùc d©n-> t¹o GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
7. 7 hiÒn, chiÕn sÜ hiÖu qu¶ mØa chiÕn tranh-→ ph¬i bµy giäng ®iÖu b¶o vÖ c«ng lÝ vµ mai, ch©m dèi tr¸ .. tù do. biÕm s©u cay. - Dïng c¸c ng«n tõ mÜ miÒu ®Ó t¹o h×nh ¶nh mØa mai theo giäng - Tõ ng÷, - NhiÒu ng•êi - MØa mai, ®iÖu tuyªn truyÒn cña bän thùc h×nh ¶nh b¶n xø ®· chøng ch©m biÕm- d©n: NhiÒu ng•êi b¶n xø ...chøng mØa mai kiÕn c¶nh k× diÖu >th¸i ®é khinh kiÕn c¶nh kú diÖu cña trß biÓu diÔn b»ng giäng cña trß biÓu diÔn bØ s©u s¾c, chÕ khoa häc vÒ phãng ng• l«i, ®· ®•îc ®iÖu tuyªn khoa häc vÒ nh¹o, c•êi cît, xuèng tËn ®¸y biÓn ®Ó b¶o vÖ tæ truyÒn cña phãng ng• l«i ®· b¶n chÊt dèi tr¸ quèc cña c¸c loµi thuû qu¸i..\ bän thùc xuèng tËn ®¸y cña thùc d©n vµ Mét sè kh¸c ®· bá x¸c t¹i nh÷ng d©n (nh÷ng biÓn ®Ó b¶o vÖ tæ th•¬ng xãt cho miÒn hoang vu th¬ méng vv. ng«n tõ mÜ quèc cña c¸c loµi sè phËn bi th¶m -→ t¹o hiÖu qu¶ vÒ tiÕng c•êi ch©m miÒu) thuû qu¸i. Mét cñang•êi thuéc biÕm s©u cay. sè....ban- ®Þa c¨ng...thèng chÕ. HS lµm bµi tËp 2 theo nhãm Bµi 2 (97) HS th¶o luËn.(5’) * Nh÷ng t×nh c¶m ®•îc biÓu hiÖn + Nh÷ng c©u nµo, tõ nµo g©y Ên t•îng cho em trong ®o¹n: khi ®äc? - Nçi buån, sù khæ t©m. + Em nhËn ra t×nh c¶m g× cña ng•êi viÕt ®•îc -→ thÓ hiÖn ë c¸ch dïng c¸c t×nh béc lé? th¸i tõ : nµo..,nµo.., ; tõ cã tÝnh biÓu + Em thÊy môc ®Ých chÝnh cña ng•êi viÕt bµi c¶m: (t«i) thiÕt t•ëng, ®eo (mét c¸i viÕt nµy lµ g×? ( béc lé t×nh c¶m hay ph©n tÝch nghiÖp) ®iÒu hay lÏ thiÖt cho häc trß vÒ chuyÖn häc vÑt, --→ nh÷ng c©u mang tÝnh chÊt biÓu häc tñ)Gv gọi HS trả lời. c¶m: “Nãi lµm sao cho c¸c b¹n HS lµm viÖc c¸ nh©n hiÓu.. H. §Ó lµm s¸ng tá vÊn ®Ò trªn, c¸ch s¾p xÕp .Sao kh«ng cã mét h·ng nµo ®ã in c¸c luËn ®iÓm theo tr×nh tù SGK cã hîp lÝ ra ®é 500 bµi s½n ®Ó hs cø mang vÒ kh«ng? V× sao? Nªn söa nh• thÕ nµo? häc thuéc nh• con vÑt GV ®•a b¶ng phô dµn bµi. * Bµi 3 (108): "Sù bæ Ých cña H. PhÇn MB nªu ý nµo? (Häc sinh tr×nh bµy) nh÷ng chuyÕn tham quan, du lÞch ®èi víi häc sinh" 1. Tr×nh tù s¾p xÕp luËn ®iÓm: * NhËn xÐt: H. Cßn phÇn TB cña ®Ò bµi nµy cÇn nªu nh÷ng - C¸c luËn ®iÓm kh¸ phong phó ý nµo? nh•ng thiÕu m¹ch l¹c, s¾p xÕp cßn lén xén => CÇn ph¶i s¾p xÕp l¹i cho hîp lÝ. GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
8. 8 a. Më bµi : Nh÷ng chuyÕn tham quan du lÞch ®· gióp Ých cho ng•êi tham gia rÊt nhiÒu ( Nªu kh¸i qu¸t lîi Ých cña viÖc tham quan) b. Th©n bµi: (1) VÒ thÓ chÊt: Cã thÓ lµm ta khoÎ m¹nh, cã søc chÞu ®ùng bÒn bØ. C/kb: Tham quan du lÞch lµ ho¹t ®éng bæ Ých cho con ng•êi, mäi ng•êi cÇn tÝch cùc tham gia. H. Ta sÏ tËp ®•a yÕu tè biÓu c¶m vµo ®o¹n v¨n (2) VÒ tinh thÇn: - T×m hiÓu thªm ®•îc nhiÒu niÒm vui míi cho b¶n cô thÓ nµo? §o¹n v¨n Êy n»m ë vÞ trÝ nµo trong th©n. bµi v¨n? - Thªm yªu thiªn nhiªn, quª h•¬ng, H. Trong ®o¹n v¨n Êy, em thËt sù muèn biÓu ®Êt n•íc. hiÖn nh÷ng t×nh c¶m g×? (3). VÒ hiÓu biÕt: - Tham quan, du H. §o¹n v¨n ®•îc nªu ë ®iÓm 2.b cã biÓu hiÖn lÞch gióp ta hiÓu cô thÓ h¬n, s©u s¾c thËt ®óng vµ ®ñ t×nh c¶m cña em kh«ng? h¬n, sinh ®éng h¬n nh÷ng ®iÒu ®· H. Lµm thÕ nµo ®Ó biÓu ®¹t nh÷ng t×nh c¶m häc trong tr•êng líp qua nh÷ng mµ em muèn göi vµo ®o¹n v¨n ®ã? ®iÒu m¾t thÊy, tai nghe. ( Sö dôngtõ ng÷, c©u biÓu c¶m) - §•a l¹i nh÷ng bµi häc, kinh H. Em cã ®Þnh sö dông tõ ng÷, c©u mµ SGK nghiÖm míi kh«ng t×m thÊy trong gîi ý kh«ng? s¸ch vë, trong nh÷ng bµi häc ë líp. H. H·y viÕt ®o¹n v¨n cña m×nh? c. KÕt bµi :Kh¼ng ®Þnh t/d cña HS viÕt, sau đó gv gọi tr×nh bµy tham quan. HS líp nhËn xÐt, bæ sung GV ®¸nh gi¸ 2. §•a yÕu tè biÓu c¶m vµo v¨n -§o¹n v¨n ®· thùc sù cã yÕu tè biÓu c¶m ch•a? nghÞ luËn. - T×nh c¶m thÓ hiÖ trong ®o¹n v¨n ®· ch©n - LuËn ®iÓm: "Nh÷ng chuyÕn tham thµnh hay cßn khu«n s¸o? quan, du lÞch ®em l¹i cho ta thËt - Sù diÔn ®¹t t×nh c¶m Êy cã râ rang, trong s¸ng nhiÒu niÒm vui" kh«ng? => C¶m xóc: Tr•íc khi ®i, trong vµ sau khi ®i vÒ: Håi hép, n¸o nøc, chê ®îi, ng¹c nhiªn, thÝch thó, xung s•íng, ngì ngµng, c¶m ®éng, hµi lßng, h¬i tiÕc. => YÕu tè biÓu c¶m ®•îc thÓ hiÖn kh¸ râ trong ®o¹n. tuy nhiªn tuy nhiªn vÉn cã thÓ thªm c¸c yÕu tè biÓu c¶m vµo ®o¹n v¨n. *Viết đoạn văn. IV. Bµi tËp øng dông 1' - ViÕt do¹n v¨n nghÞ luËn víi chñ ®Ò tù chän cã sö dông yÕu tè biÓu c¶m. V. Bæ sung GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
9. 9 Ngµy so¹n: 4/02/2023 Ngµy d¹y: 7/02/2023 TiÕt 74 : T×m hiÓu c¸c yÕu tè tù sù, miªu t¶ trong v¨n nghÞ luËn A. Môc tiªu cÇn ®¹t: 1. N¨ng lùc : - NL chung : Tù häc, gi¶i quyÕt vÊn ®Ò, hîp t¸c, t• duy - HiÓu s©u h¬n vÒ v¨n b¶n nghÞ luËn, thÊy ®•îc tù sù vµ miªu t¶ lµ nh÷ng yÕu tè rÊt cÇn thiÕt trong bµi v¨n nghÞ luËn. - N¾m ®•îc c¸ch thøc c¬ b¶n khi ®•a c¸c yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ vµo bµi v¨n nghÞ luËn. - VËn dông c¸c yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ vµo bµi v¨n nghÞ luËn. 2. PhÈm chÊt: - Ch¨m häc ch¨m lµm, chia sÎ víi mäi ng•êi - Gi¸o dôc ý thøc häc tËp bé m«n B. TiÕn tr×nh bµi d¹y I. ChuÈn bÞ: - GV: Gi¸o ¸n, b¶ng phô. - HS: ChuÈn bÞ bµi, s•u tÇm mét sè ®o¹n v¨n nghÞ luËn giµu yÕu tè miªu t¶, tù sù. II. KiÓm tra bµi cò. *KT: H. Nªu vai trß cña yÕu tè biÓu c¶m trong v¨n nghÞ luËn? C¸ch ®•a yÕu tè biÓu c¶m vµo bµi v¨n nghÞ luËn? H. YÕu tè biÓu c¶m trong bµi v¨n nghÞ luËn kh¸c g× víi yÕu tè biÓu c¶m trong bµi v¨n biÓu c¶m? (§ãng vai trß phô trî) III. Bµi míi 1. GTB: ë líp 6,7 c¸c em kh«ng chØ häc v¨n biÓu c¶m mµ cßn häc v¨n tù sù, miªu t¶. Nh•ng nh• c¸c em ®· biÕt vµ võa nh¾c l¹i, biÓu c¶m kh«ng chØ lµ mét kiÓu v¨n b¶n riªng mµ cßn cã thÓ lµ mét yÕu tè trong v¨n nghÞ luËn. VËy trong v¨n nghÞ luËn cßn cã thÓ cã c¶ yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ n÷a hay kh«ng?-> GV dÉn vµo bµi 2. TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng: Ph•¬ng ph¸p Néi dung Ho¹t ®éng 1. H×nh thµnh kiÕn thøc I. Bµi häc : míi 1. Vai trß yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ GV gọi HS ®äc vÝ dô trong v¨n nghÞ luËn. H. Muèn x¸c ®Þnh v¨n b¶n lµ tù sù, a. VÝ dô: ( SGK tr113-114): miªu t¶ hay nghÞ luËn.. cÇn ph¶i lµm g×? * NhËn xÐt: ( VB Êy ®•îc t¹o lËp nh»m môc ®Ých - VDa: g×?) + YÕu tè tù sù: KÓ vÒ thñ ®o¹n b¾t lÝnh H. VDa cã yÕu tè tù sù, vËy nã cã ph¶i cña chÝnh quyÒn thùc d©n. lµ v¨n b¶n tù sù hay kh«ng? V× sao? - VDb: + YÕu tè miªu t¶: T¶ c¶nh khæ së cña nh÷ng ng•êi bÞ b¾t lÝnh. GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
10. 10 H. VDb cã yÕu tè miªu t¶, vËy nã cã ➔ Môc ®Ých: v¹ch trÇn sù tµn b¹o vµ ph¶i lµ v¨n b¶n miªu t¶ hay kh«ng? V× gi¶ dèi cña thùc d©n trong c¸i gäi sao? lµ ... (V× ®ã kh«ng ph¶i lµ môc ®Ých chñ yÕu ➔ mé lÝnh t×nh ng•êi.(nh»m lµm râ nhÊt mµ ng•êi viÕt cÇn ®¹t tíi) ph¶i tr¸i, ®óng sai)- nghÞ luËn H. Hai ®o¹n trÝch ®ã ®•îc viÕt nh»m môc ®Ých g×? Gv dÉn: Nh•ng ®iÒu ®ã kh«ng cã nghÜa lµ vai trß cña yÕu tè tù sù vµ yÕu tè miªu t¶ trong hai ®o¹n trÝch ®ã nãi riªng, trong v¨n b¶n nghÞ luËn nãi chung, lµ - Sö dông yÕu tè tù sù, miªu t¶-> T¨ng kh«ng ®¸ng kÓ. tÝnh thuyÕt phôc vµ hÊp dÉn. H. Gi¶ sö ta c¾t bá hÕt c¸c yÕu tè miªu t¶ vµ tù sù, cã ¶nh h•ëng g× ®Õn néi b. Ghi nhí1 (SGK tr116): dung ®o¹n v¨n kh«ng?- B¶ng phô. Bµi v¨n nghÞ luËn th•êng cÇn ph¶i cã (§o¹n v¨n trªn trë nªn kh« khan, thiÕu c¸c yÕu tè miªu t¶, tù sù. Hai yÕu tè thuyÕt phôc vµ hÊp dÉn.) nµy gióp cho viÖc tr×nh bµy luËn cø trong bµi ®•îc râ rµng, cô thÓ, sinh ®éng h¬n, vµ do ®ã, cã søc thuyÕt phôc H. VËy yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ trong bµi m¹nh mÏ h¬n. v¨n nghÞ luËn cã t¸c dông nh• thÕ nµo? Gv nhÊn m¹nh: Nh• vËy, trong v¨n b¶n nghÞ luËn cã ®an xen c¸c yÕu tè TS, MT, BC. Gi÷a 3 yÕu tè Êy dÜ nhiªn cã sù kh¸c biÖt nhau. Nh•ng sù kh¸c biÖt ®ã chØ lµ t•¬ng ®èi. Khi lµm v¨n, c¸c em cã thÓ vµ nªn TS (hoÆc MT) th«ng qua c¶m xóc cña m×nh, còng nh• trong nhiÒu 2. §•a yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ vµo bµi tr•êng hîp cã thÓ vµ nªn biÓu c¶m v¨n nghÞ luËn. th«ng qua viÖc kÓ l¹i hoÆc t¶ l¹i mét a. VÝ dô: ( Sgk- 115) ®iÒu nµo ®ã. * NhËn xÐt: M§: Chøng tá r»ng hai truyÖn cæ cña d©n téc miÒn nói cã nhiÒu nÐt gièng víi - HS ®äc v¨n b¶n trong SGK t115. truyÖn “ Th¸nh Giãng” ë miÒn xu«i. - KÓ, t¶ cô thÓ mét sè chi tiÕt, h×nh ¶nh: chµng Tr¨ng kh«ng nãi kh«ng c•êi, H. V¨n b¶n trªn ®•îc viÕt ra nh»m môc chµng Tr¨ng c•ìi ngùa ®¸, sau khi ®Ých g×? chiÕn th¾ng kÎ thï, chµng Tr¨ng bay H. Trong v¨n b¶n NL ®ã cã c¸c yÕu tè lªn mÆt tr¨ng, nµng Han thµnh tiªn trªn TS, MT kh«ng? T×m nh÷ng yÕu tè tù sù trêi sau khi th¾ng giÆc vµ miªu t¶ trong v¨n b¶n? H. T¸c gi¶ cã kÓ l¹i toµn bé truyÖn Chµng Tr¨ng vµ Nµng Han kh«ng ? T¸c -> ChØ miªu t¶ nh÷ng h×nh ¶nh cã lîi gi¶ kÓ vµ t¶ nh• thÕ nµo? cho luËn ®iÓm, lµm s¸ng tá luËn ®iÓm. GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
11. 11 H.T•¬ng tù nh• thÕ em thÊy t¸c gi¶ cã b. Ghi nhí 2 (SGK): miªu t¶ trµn lan kh«ng? ChØ miªu t¶ - ChØ kÓ, t¶ nh÷ng g× cã lîi cho viÖc lµm nh÷ng h×nh ¶nh nh• thÕ nµo? s¸ng tá luËn ®iÓm vµ kh«ng ph¸ vì H. VËy khi ®•a yÕu tè miªu t¶, tù sù vµo m¹ch nghÞ luËn cña bµi v¨n. bµi v¨n nghÞ luËn cÇn chó ý ®iÒu g×? v× sao? II - LuyÖn tËp: 1/ Bµi 1(116): ChØ ra yÕu tè tù sù, miªu TiÕt 83 t¶ trong ®o¹n v¨n vµ nªu t¸c dông. - GV kiÓm tra bµi cò => Cã thÓ nãi trong ®o¹n v¨n nghÞ luËn H. Vai trß cña yÕu tè miªu t¶ vµ biÓu nµy, yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ rÊt dåi dµo, c¶m trong v¨n nghÞ luËn? phong phó nh•ng ®©y vÉn hoµn toµn kh«ng ph¶i lµ ®o¹n v¨n t¶ c¶nh, kÓ Ho¹t ®éng3. LuyÖn tËp chuyÖn. + YÕu tè tù sù gióp ng•êi ®äc h×nh HS ®äc yªu cÇu bµi tËp. dung râ h¬n hoµn c¶nh s¸ng t¸c bµi th¬ Chia nhãm thùc hiÖn. vµ t©m tr¹ng cña nhµ th¬. Nhãm1: YÕu tè tù sù + YÕu tè miªu t¶ lµm ng•êi ®äc nh• Nhãm 2. YÕu tè miªu t¶ tr«ng thÊy tr•íc m¾t khung c¶nh cña ®ªm tr¨ng vµ c¶m xóc cña ng•êi tï thi sÜ, nhËn râ h¬n chiÒu s©u t©m t•: ë ®ã, bªn trong sù im lÆng, chøa ®ùng bao t×nh c¶m d¹t dµo. 2. Bµi 2(124): Trang phôc vµ v¨n ho¸ . Mét sè b¹n ®ang ®ua ®ßi theo nh÷ng lèi ¨n mÆc thiÕu lµnh m¹nh, kh«ng phï hîp víi løa tuæi hs, truyÒn thèng v¨n H. Em sÏ ph¶i lµm nh• thÕ nµo nÕu gÆp ho¸ cña d©n téc, hoµn c¶nh cña gia ®Ò bµi nh• trong SGK? ®×nh.Em h·y viÕt bµi v¨n nghÞ luËn ®Ó ( §Þnh h•íng cô thÓ b»ng t×nh huèng) thuyÕt phôc c¸c b¹n thay ®æi c¸ch ¨n - GV chÐp ®Ò bµi lªn b¶ng. mÆc cho ®óng ®¾n h¬n. - HS ®äc l¹i ®Ò bµi. 1/ §Þnh h•íng: H. §Ò bµi thuéc kiÓu bµi nµo ? (NL gi¶i - ThÓ lo¹i: NghÞ luËn gi¶i thÝch. thÝch) - ND: vÊn ®Ò trang phôc hs vµ v¨n ho¸. H. §Ò bµi y/c ta nghÞ luËn gi¶i thÝch vÊn Ch¹y ®ua theo mèt kh«ng ph¶i lµ ng•êi ®Ò nµo? hs cã v¨n ho¸. 2/ X¸c lËp luËn ®iÓm: - §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy ta cÇn x¸c lËp LuËn ®iÓma, b, c, e c¸c l® nµo? - GV nªu hÖ thèng l® trong SGK. H. HÖ thèng l® trªn ®· ®Çy ®ñ ch•a? (cã nªn bá L§ kh«ng?) 3/ S¾p xÕp luËn ®iÓm. H. VËy, c¸c luËn ®iÓm ®•îc s¾p xÕp nh• thÕ lµ hîp lý ch•a? H. NÕu ch•a hîp lý, cÇn s¾p xÕp l¹i ntn? a-c-e-b - GV chia nhãm, th¶o luËn. GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
12. 12 - C¸c nhãm tr×nh bµy kÕt qu¶ th¶o luËn cña nhãm m×nh. - GV nhËn xÐt - chiÕu ®¸p ¸n (K2 hs cã nh÷ng ®¸p ¸n kh¸c, phï hîp theo quan niÖm cña c¸c em) 4/ VËn dông yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ H. Cã nªn ®•a yÕu tè tù sù, miªu t¶ vµo ®o¹n v¨n nghÞ luËn. trong qu¸ tr×nh lËp luËn kh«ng? H. YÕu tè TS, MT cã vai trß g×? a) VD: §o¹n v¨n SGK. - HS ®äc ®o¹n v¨n trong SGK. b) NhËn xÐt: H. X¸c ®Þnh luËn ®iÓm cña 2 ®o¹n v¨n - §o¹n v¨n sö dông nhiÒu yÕu tè tù sù, ®ã? miªu t¶ bæ trî cho yÕu tè NL lµm s¸ng H. T×m c¸c yÕu tè tù sù miªu t¶ ®•îc sö tá vÊn ®Ò cÇn NL. dông trong 2 ®o¹n v¨n? - NÕu t•íc bá yÕu tè tù sù, miªu t¶ ®o¹n H. NÕu t•íc bá c¸c yÕu tè tù sù miªu t¶ v¨n sÏ thiÕu sinh ®éng, cô thÓ, luËn trong ®o¹n ®i th× ®o¹n v¨n ntn? ®iÓm ch•a ®•îc chøng minh râ rµng. H. Em häc tËp ®•îc g× vµ rót ra kinh nghiÖm g× vÒ viÖc ®•a yÕu tè miªu t¶ vµo v¨n nghÞ luËn? ( chän yÕu tè miªu t¶, diÔn ®¹t ®iÒu cÇn * LuyÖn viÕt ®o¹n v¨n NL cã sö dông miªu t¶, phèi hîp víi nghÞ luËn ) c¸c yÕu tè miªu t¶, tù sù. - §o¹n v¨n tr×nh bµy 1 trong nh÷ng - GV yªu cÇu hs tù chän nh÷ng luËn luËn ®iÓm cßn l¹i. ®iÓm ®•îc x¸c lËp ë phÇn 2 ®Ó ph¸t triÓn - Cã Ýt nhÊt 2 - 3 c©u trong ®o¹n cã sö dông yÕu tè miªu t¶ hoÆc yÕu tè tù sù. - C©u ®óng, sö dông tõ ng÷ chÝnh x¸c lµm râ luËn ®iÓm. IV. Bµi tËp øng dông 1' - ViÕt 1 ®o¹n v¨n nghÞ luËn cã yÕu tè miªu t¶, tù sù? V. Bæ sung - Rót kinh nghiÖm **************************************************************** Ngµy so¹n: 4/02/2023 Ngµy d¹y: 08/02/2023 TiÕt 75: Lùa chän trËt tù tõ trong c©u A. Môc tiªu cÇn ®¹t: 1. Năng lực - NL chung : Tù häc, gi¶i quyÕt vÊn ®Ò, hîp t¸c, t• duy - T¸c dông diÔn ®¹t cña mét sè c¸c s¾p xÕp trËt tù tõ. - Ph©n tÝch ®•îc hiÖu qu¶ diÔn ®¹t cña trËt tù tõ trong v¨n b¶n. - Lùa chän trËt tù tõ hîp lÝ trong nãi vµ viÕt, phï hîp víi hoµn c¶nh vµ môc ®Ých giao tiÕp. 2. Phẩm chất: - Chăm học, chăm làm, tự giác - Gi¸o dôc ý thøc häc tËp bé m«n. B. TiÕn tr×nh bµi d¹y GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
13. 13 I- ChuÈn bÞ: - GV: Gi¸o ¸n, b¶ng phô. - HS: Häc bµi cò, xem tr•íc bµi. II. KIÓm tra bµi cò. (KT VBT) III. Bµi míi 1. GTB: Nªu môc tiªu bµi häc 2. TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng: Ph•¬ng ph¸p Néi dung Ho¹t ®éng1. Khëi ®éng I. Néi dung. *KiÓm tra:? ThÕ nµo lµ lùa chän trËt - Lùa chän trËt tù tõ trong c©u ®em l¹i tù tõ trong c©u? hiÖu qu¶ diÔn ®¹t: ? TrËt tù tõ trong c©u cã t¸c + ThÓ hiÖn thø tù nhÊt ®Þnh dông ntn? + NhÊn m¹nh. + Liªn kÕt + Hµi hoµ vÒ ng÷ ©m. Ho¹t ®éng 2. LuyÖn tËp (TiÕt 84) II. LuyÖn tËp. HS ®äc - nªu yªu cÇu BT1 1/ Bµi 1: T¸c dông cña trËt tù tõ côm tõ H. Bµi tËp y/c ta lµm g×? C¨n cø vµo in ®Ëm trong VD. ®¬n vÞ kiÕn thøc nµo ta gi¶i quyÕt ®•îc a. Mçi c«ng viÖc lµ mét kh©u trong c«ng vÊn ®Ò nµy? (T¸c dông cña lùa chän t¸c vËn ®éng quÇn chóng, kh©u nµy nèi trËt tù tõ) tiÕp kh©u kia. - HS ho¹t ®éng ®éc lËp. * TrËt tù tõ, côm tõ thÓ hiÖn thø tù cña c¸c c«ng viÖc cÇn ph¶i lµm ®Ó cæ vò, ®éng viªn vµ ph¸t huy tinh thÇn yªu n•íc cña nh©n d©n. b. Trong ®ã nghe ®©u mÑ t«i ®i b¸n bèng ®Ìn vµ nh÷ng phiªn chî chÝnh cßn b¸n c¶ vµng h•¬ng n÷a. * TrËt tù tõ, c¸c ho¹t ®éng ®•îc s¾p xÕp theo thø bËc: côm tõ thÓ hiÖn c¸c viÖc chÝnh, viÖc phô hoÆc viÖc th•êng xuyªn h»ng ngµy vµ viÖc lµm thªm trong nh÷ng HS ®äc, nªu y/c bµi tËp 2 phiªn chî chÝnh. H§: GV h•íng dÉn hs c¨n cø vµo nd cña ®o¹n v¨n . 2/ Bµi 2: V× sao c¸c côm tõ ®•îc ®Æt ë H. C¨n cø vµo ®¬n vÞ kiÕn thøc nµo ®Ó ®Çu c©u: gi¶i quyÕt y/c bµi tËp trªn? a) Côm tõ "ë tï" lÆp l¹i ë ®Çu c©u t¹o sù (t¸c dông cña trËt tù tõ ) liªn kÕt c©u. - GV chia 4 nhãm, mçi nhãm lµm 1 b) Côm tõ "vèn tõ vùng" lÆp ®Çu c©u sau VD - lµm ra b¶ng phô t¹o liªn kÕt c©u. - NhËn xÐt kÕt qu¶ cña c¸c nhãm - GV nhËn xÐt, bæ sung. GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
14. 14 *HS ®äc, nªu y/c bµi tËp 3 c) LÆp l¹i côm tõ "Cßn mét tr©u vµ mét - H§: X¸c ®inh cÊu t¹o ND cña c©u thóng g¹o " ®Ó t¹o liªn kÕt c©u. => §¶o TTND nh• vËy ®Ó lµm g×? d) Côm tõ "trong m•êi n¨m Êy" vµ "trong - C¨n cø vµo néi dung cña v¨n b¶n => sù th¾ng lîi Êy" liªn kÕt c©u. x¸c ®Þnh. 3/ Bµi 3: Ph©n tÝch hiÖu qu¶ diÔn ®¹t cña - HS lµm phÇn a, phÇn b vÒ nhµ. trËt tù tõ trong vÝ dô: a) §¶o trËt tù th«ng th•êng (CN- VN -> VN - CN) ®Ó nhÊn m¹nh sù hoang v¾ng ®¬n ®iÖu cña c¶nh vËt nhÊn m¹nh t©m tr¹ng man m¸c buån. b) §¶o trËt tù ng÷ ph¸p th«ng th•êng (CN - VN) ®Ó nhÊn m¹nh h×nh ¶nh "®Ñp" cña HS ®äc, nªu y/c BT 4 ng•êi chiÕn sÜ c¸ch m¹ng VN. H. Muèn t×m ra ®iÓm kh¸c nhau, ta -> NhÊn m¹nh h×nh ¶nh, t©m tr¹ng nªu ë ph¶i lµm g×? (X¸c ®Þnh C -V cña c©u) c¸c tõ ®øng ®Çu c©u. H. C©u nµo ®¹t hiÖu qu¶ diÔn ®¹t tèt 4/ Bµi 4 h¬n. a) C©u b×nh th•êng nh»m nªu tªn nh©n - Chän c©u ®iÒn vµo ®o¹n v¨n. vËt vµ miªu t¶ h® cña nh©n vËt. b) C©u ®¶vÞ ng÷ lªn, tõ “ trÞnh träng” ®Æt tr•íc ®éng tõ-> nhÊn m¹nh sù “ lµm bé lµm tÞch”, nh¹o nghÔ cña nh©n vËt. GV nªu c©u hái, Hs ph¸t biÓu - C¨n cø vµo v¨n c¶nh, chän c©u b lµ thÝch hîp. 5/ Bµi 5: C¸ch viÕt cña ThÐp Míi hîp lÝ nhÊt v× nã ®óc kÕt ®•îc nh÷ng phÈm chÊt HS ®äc, nªu y/c BT ®¸ng quý cña c©y tre theo ®óng tr×nh tù GV h•íng dÉn hs ®o¹n v¨n cÇn ®¶m miªu t¶. b¶o nh÷ng yªu cÇu vÒ néi dung vµ 6/ Bµi 6: h×nh thøc. - Néi dung ®o¹n v¨n: Chän mét trong 3 - HS ho¹t ®éng ®éc lËp. ®Ò tµi: - Lîi Ých cña viÖc ®i bé víi søc - HS ®äc ®o¹n v¨n. kháe, hoÆc ®i bé víi viÖc më réng hiÓu - HS nhËn xÐt - GV nhËn xÐt, söa biÕt thùc tÕ. ch÷a. => T×m 1 c©u v¨n ®Ó gi¶i thÝch c¸ch s¾p xÕp trËt tù tõ. Ph•¬ng ph¸p Néi dung Ho¹t ®éng 3 . LuyÖn tËp (TiÕt 85) H. Em sÏ ph¶i lµm nh• thÕ nµo nÕu gÆp * §Ò bµi: Trang phôc vµ v¨n ho¸ . ®Ò bµi nh• trong SGK? Mét sè b¹n ®ang ®ua ®ßi theo nh÷ng lèi ( §Þnh h•íng cô thÓ b»ng t×nh huèng) ¨n mÆc thiÕu lµnh m¹nh, kh«ng phï hîp - GV chÐp ®Ò bµi lªn b¶ng. víi løa tuæi hs, truyÒn thèng v¨n ho¸ cña - HS ®äc l¹i ®Ò bµi. d©n téc, hoµn c¶nh cña gia ®×nh.Em h·y H. §Ò bµi thuéc kiÓu bµi nµo ? (NL viÕt bµi v¨n nghÞ luËn ®Ó thuyÕt phôc c¸c gi¶i thÝch) b¹n thay ®æi c¸ch ¨n mÆc cho ®óng ®¾n H. §Ò bµi y/c ta nghÞ luËn gi¶i thÝch h¬n. vÊn ®Ò nµo? 1/ §Þnh h•íng: GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
15. 15 - ThÓ lo¹i: NghÞ luËn gi¶i thÝch. - §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy ta cÇn x¸c - ND: vÊn ®Ò trang phôc hs vµ v¨n ho¸. lËp c¸c l® nµo? Ch¹y ®ua theo mèt kh«ng ph¶i lµ ng•êi - GV nªu hÖ thèng l® trong SGK. hs cã v¨n ho¸. H. HÖ thèng l® trªn ®· ®Çy ®ñ ch•a? 2/ X¸c lËp luËn ®iÓm: (cã nªn bá L§ kh«ng?) LuËn ®iÓma, b, c, e H. VËy, c¸c luËn ®iÓm ®•îc s¾p xÕp nh• thÕ lµ hîp lý ch•a? H. NÕu ch•a hîp lý, cÇn s¾p xÕp l¹i ntn? 3/ S¾p xÕp luËn ®iÓm. - GV chia nhãm, th¶o luËn. - C¸c nhãm tr×nh bµy kÕt qu¶ th¶o luËn cña nhãm m×nh. a-c-e-b - GV nhËn xÐt - chiÕu ®¸p ¸n (K2 hs cã nh÷ng ®¸p ¸n kh¸c, phï hîp theo quan niÖm cña c¸c em) H. Cã nªn ®•a yÕu tè tù sù, miªu t¶ trong qu¸ tr×nh lËp luËn kh«ng? H. YÕu tè TS, MT cã vai trß g×? - HS ®äc ®o¹n v¨n trong SGK. 4/ VËn dông yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ vµo H. X¸c ®Þnh luËn ®iÓm cña 2 ®o¹n v¨n ®o¹n v¨n nghÞ luËn. ®ã? H. T×m c¸c yÕu tè tù sù miªu t¶ ®•îc a) VD: §o¹n v¨n SGK. sö dông trong 2 ®o¹n v¨n? b) NhËn xÐt: H. NÕu t•íc bá c¸c yÕu tè tù sù miªu - §o¹n v¨n sö dông nhiÒu yÕu tè tù sù, t¶ trong ®o¹n ®i th× ®o¹n v¨n ntn? miªu t¶ bæ trî cho yÕu tè NL lµm s¸ng tá H. Em häc tËp ®•îc g× vµ rót ra kinh vÊn ®Ò cÇn NL. nghiÖm g× vÒ viÖc ®•a yÕu tè miªu t¶ - NÕu t•íc bá yÕu tè tù sù, miªu t¶ ®o¹n vµo v¨n nghÞ luËn? v¨n sÏ thiÕu sinh ®éng, cô thÓ, luËn ®iÓm ( chän yÕu tè miªu t¶, diÔn ®¹t ®iÒu cÇn ch•a ®•îc chøng minh râ rµng. miªu t¶, phèi hîp víi nghÞ luËn ) - GV yªu cÇu hs tù chän nh÷ng luËn ®iÓm ®•îc x¸c lËp ë phÇn 2 ®Ó ph¸t * LuyÖn viÕt ®o¹n v¨n NL cã sö dông triÓn thµnh ®o¹n v¨n. c¸c yÕu tè miªu t¶, tù sù. - Néi dung râ rµng, ®¶m b¶o yªu cÇu. - §o¹n v¨n tr×nh bµy 1 trong nh÷ng luËn - HS ho¹t ®éng ®éc lËp ®iÓm cßn l¹i. - GV gäi hs ®äc, nhËn xÐt, söa. - Cã Ýt nhÊt 2 - 3 c©u trong ®o¹n cã sö dông yÕu tè miªu t¶ hoÆc yÕu tè tù sù. - C©u ®óng, sö dông tõ ng÷ chÝnh x¸c lµm râ luËn ®iÓm. IV. Bµi tËp øng dông 1' - Lµm tiÕp bµi tËp: ë nh÷ng luËn ®iÓm kh¸c. V. Bæ sung GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
16. 16 Ngµy so¹n: 4/2/2023 Ngµy d¹y: 09,11/02/2023 Tiết 76,77: ÔN TẬP TRUYỆN KÍ A/ Môc tiªu cÇn ®¹t: 1. Kiến thức - Hệ thống hoá các truyện kí Việt Nam đã học từ đầu học kì trên các mặt: Đặc sắc về nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật. Từ đó bước đầu thấy được một phần quá tŕnh hiện đại hoá văn học VN đã hoàn thành về cơ bản vào đầu TK XX 2. Năng lực - Rèn cho HS kĩ năng ghi nhớ, hệ thống hoá, so sánh, khái quát và trình bày nhận xét kết luận trong quá trình ôn tập. B/ TiÕn tr×nh d¹y häc I. ChuÈn bÞ: 1. ThÇy :- PPDH /KTDH : Hái- tr¶ lêi, ®éng n·o... - PTDH : + Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, thiết kế bài giảng. 2. Trß: So¹n bµi. II. Kiểm tra bài cũ- 4' - Sự chuẩn bị của HS. III. Bài mới 1. Giới thiệu bài mới- 1': Từ phần trả lời của HS-> Vào bài mới. 2. Tổ chức các hoạt động học tập của học sinh (35’). Hoạt động 1: Khởi động. Hoạt động 2: Ôn tập. Câu hỏi 3: Trong 3 văn bản: “Trong lòng mẹ”, “Tức nước vỡ bờ”, “Lão Hạc” em thích nhất đoạn văn hoặc nhân vật nào? Giải thích tại sao? * GV hướng dẫn HS thực hiện theo mẫu: - Đó là đoạn văn:...... - Trong văn bản:...... - Cuả tác giả:....... - Lí do yêu thích: + Về nội dung tư tưởng + Về hình thức nghệ thuật + Lí do khác * Gợi ý: - NV Chị Dậu(Tức nước vỡ bờ) Em rất cảm thông cho hoàn cảnh của chị, khâm phục sự vùng lên phản kháng lại áp bức bất công của chị. - Đoạn văn Lão Hạc kể chuyện bán cậu Vàng với ông giáo: Thương cho hoàn cảnh của lão Hạc, kính trọng lão – một con người nhân hậu, cảm đông trước tình cảm của lão đối với cậu Vàng. - Đoạn văn bé Hồng gặp lại mẹ và được ngồi trong lòng mẹ: Bé Hồng được sống lại những giây phút sung sướng, hạnh phúc khi ở trong lòng mẹ. Câu 4: Từ hai văn bản: “Tức nước vỡ bờ”- Trích “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố và “Lão Hạc” của Nam Cao em có suy nghĩ gì về số phận và phẩm chất của người nông dân Việt Nam trước CMT8? GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
17. 17 Gợi ý: -hoàn cảnh sống nghèo khổ - Bị áp bức. - Là nạn nhân của xã hội thực dan nửa phong kiến. - Có phẩm chát đáng trân trọng..... - Viết thành đoạn văn Tiết 76 Câu hỏi 5: Lập bảng thống kê các truyện kí nước ngoài đã học TT Tên văn bản, Thể Tên Nội dung chính Nét nghệ thuật tác giả loại nước, nổi bật thời gian 1 Cô bé bán Truyện Đan Cái chết thương tâm Xây dựng các diêm (An-đéc- ngắn Mạch, của cô bé bán diêm, hình ảnh tương xen) thế kỉ kêu gọi tình thương phản, nghệ thuật XIX và lòng nhân ái. kể chuyện giản dị. 2 Đánh nhau với Tiểu Tây Đôn Ki-hô-tê là con Nghệ thuật châm cối xay gió thuyết Ban người có lí tưởng biếm, hài hước; (trích)(Xéc- Nha, cao quý, nhưng xây dựng một van-tét) thế kỉ hành động điên rồ cặp nhân vật tính XVII và nực cười. Xan cách đối lập, bổ chô là người thực tế sung cho nhau. nhưng nhiều khi thiển cận, tầm thường. 3 Chiếc lá cuối Truyện Mĩ, thế Ca ngợi tình yêu Nghệ thuật xây cùng (O`Hen- ngắn kỉ XX thương của những dựng tình huống ri) nghệ sĩ, đặc biệt là đảo ngược với sức mạnh của nghệ các tình tiết bất thuật đã làm hồi ngờ, hấp dẫn. sinh con người tuyệt vọng. 4 Hai cây phong Tiểu Cư-rơ- Sự gắn bó của con Nghệ thuật miêu (Ai-ma-tốp) thuyết gư- người với hai cây tả tinh tế, kết hợp xtan, phong từ thơ ấu đã với nhân hoá đã bồi đắp tình yêu quê làm cho hai cây GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
18. 18 Thế kỉ hương, yêu kính phong như có XX người thầy giáo đã tâm hồn riêng, trồng ước mơ, hi tiếng nói riêng. vọng. 5 Đi bộ ngao du Tiểu Pháp, Ca ngợi sự tự do, Lập luận chặt (Rút-xô) thuyết thế kỉ yêu quí và say mê chẽ, lí lẽ sắc bén, XVIII khám phá vẻ đẹp có sức thuyết của thiên nhiên. phục. 6 Ông Giuốc- Kịch Pháp, Khắc hoạ tính cách Ngôn ngữ kịch đanh mặc lễ thế kỉ ngu dốt, lố lăng của sinh động, bộc lộ phục (Mô-li-e) XVII tay trưởng giả học tính cách ngây làm sang, gây tiếng thơ,hợm mình, tự cười sảng khoái cho phụ của ông khán giả. Giuốc-đanh. Tiết 77 Câu hỏi 6: Đóng vai Xiu kể lại truyện “Chiếc lá cuối cùng” của Ơ hen ry IV. Bài tập ứng dụng (Về nhà)- 4’ - Hoàn thành các Bt vào vở. - Viết thêm 1 kết truyện khác cho VB “Lão Hạc” V. Bổ sung – 1’ - Đọc thêm những tài liệu liên quan. - Rút kinh nghiệm: GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
19. 19 Ngµy so¹n: 11/02/2023 Ngµy d¹y:13,14,15,16,18 /02/2022 TiÕt 78,79,80,81,82: «n tËp th¬ tr÷ t×nh A. Môc tiªu cÇn ®¹t: 1. N¨ng lùc: - Mét sè kh¸i niÖm liªn quan ®Õn ®äc - hiÓu v¨n b¶n nh• chñ ®Ò, ®Ò tµi, néi dung yªu n•íc, c¶m høng nh©n v¨n. - HÖ thèng v¨n b¶n ®· häc, néi dung v¨n b¶n vµ ®Æc tr•ng thÓ lo¹i th¬ ë tõng v¨n b¶n. - Sù ®æi míi th¬ ViÖt Nam tõ ®Çu thÕ kØ XX ®Õn 1945 trªn c¸c ph•¬ng tiÖn thÓ lo¹i, ®Ò tµi, chñ ®Ò, ng«n ng÷. - S¬ gi¶n vÒ thÓ lo¹i th¬ §•êng luËt, th¬ míi. - Kh¸i qu¸t, hÖ thèng ho¸, so s¸nh, ®èi chiÕu c¸c t• liÖu ®Ó nhËn xÐt vÒ c¸c t¸c phÈm v¨n häc trªn mét sè ph•¬ng tiÖn cô thÓ. - C¶m thô, ph©n tÝch nh÷ng chi tiÕt nghÖ thuËt tiªu biÓu cña mét sè t¸c phÈm th¬ hiÖn ®¹i ®· häc. 2. PhÈm chÊt: - Ch¨m häc, ch¨m lµm, tù gi¸c - Gi¸o dôc ý thøc «n tËp B. TiÕn tr×nh bµi d¹y I. ChuÈn bÞ: - GV: So¹n bµi, TV, MT - HS: ChuÈn bÞ bài theo HD trong SGK II. KiÓm tra bµi cò. (KÕt hîp trong giê) III. Bµi míi. 1. GTB. Nªu môc tiªu bµi häc 2. TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng. Ph•¬ng ph¸p Néi dung Ho¹t ®éng: 1. Hệ thống các văn bản( Gv kiểm tra 5 phút) I/ B¶ng hÖ thèng c¸c v¨n b¶n v¨n häc TiÕt 78,79 ViÖt Nam tõ bµi 15: - GV yªu cÇu hs trình bày b¶ng hÖ thèng theo h•íng dÉn cña SGK – HS đã làm ở nhà.(L•u ý: kh«ng thèng kª c¸c v¨n b¶n NL, VB kÞch, VB nhËt ký, v¨n häc n•íc ngoµi) - NhËn xÐt. - Nh÷ng kiÓu v¨n b¶n kh¸c đã có bài ôn tập riêng. TT Tªn v¨n b¶n T¸c gi¶ ThÓ lo¹i Gi¸ trÞ néi dung Gi¸ trÞ nghÖ thuËt 1 Vµo nhµ Phan Béi ThÊt KhÝ ph¸ch kiªn Giäng ®iÖu hµo ngôc Qu¶ng Ch©u ng«n b¸t c•êng, bÊt khuÊt vµ hïng, kho¸ng ®¹t có §L phong th¸i ung dung, GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023
20. 20 §«ng c¶m 1868- ®•êng hoµng v•ît lªn cã søc l«i cuèn t¸c. 1940 trªn c¶nh tï ngôc cña m¹nh mÏ. nhµ chÝ sÜ yªu n•íc vµ c/m. 2 §Ëp ®¸ ë PCT TNBC§L H×nh t•îng ®Ñp Bót ph¸p l·ng m¹n C«n L«n 1872- ngang tµng, lÉm liÖt , giäng ®iÖu hµo 1926 cña ng•êi tï yªu hïng, trµn ®Çy khÝ n•íc, c/m trªn ®¶o thÕ. C«n L«n Muèn lµm T¶n §µ TNBC T©m sù cña mét con Hån th¬ l·ng m¹n 3 th»ng cuéi NguyÕn ng•êi bÊt hoµ s©u s¾c siªu tho¸t pha chót Kh¾c víi thùc t¹i tÇm ng«ng nghªnh HiÕu th•êng, muèn tho¸t li nh•ng rÊt ®¸ng 1889- b»ng méng t•ëng lªn yªu. 1939 tr¨ng ®Ó bÇu b¹n víi chÞ H»ng. 4 Hai ch÷ ¸ Nam Song thÊt M•în c©u chuyÖn M•în tÝch x•a ®Ó n•íc nhµ TrÇn lôc b¸t lÞch sö cã søc gîi c¶m nãi chuyÖn hiÖn (trÝch) TuÊn lín ®Ó béc lé c¶m xóc t¹i, giäng ®iÖu tr÷ Kh¶i vµ klhÝch lÖ lßng yªu t×nh thèng thiÕt. 1895- n•íc, ý chÝ cøu n•íc 1983 cña ®ång bµo. 5 Nhí Rõng ThÕ L÷ Th¬ míi M•în lêi con hæ bÞ Bót ph¸p l·ng m¹n 1907- 8 ch÷/ nhèt trong v•ên b¸ch rÊt truyÒn c¶m, sù 1989 c©u thó ®Ó diÔn t¶ s©u s¨c ®æi míi c©u th¬, (tiÕng) nçi ch¸n ghÐt thùc t¹i vÇn ®iÖu, nhÞp tÇm th•êng, tï tóng ®iªu, phÐp t•¬ng vµ khao kh¸t tù do ph¶n, ®èi lËp> m·nh liÖt cña nhµ th¬, NghÖ thuËt t¹o kh¬i gîi lßng yªu h×nh ®Æc s¾c. n•íc thÇm kÝn cña ng•êi d©n mÊt n•íc thña Êy 6 ¤ng §å Vò §×nh Th¬ míi T×nh c¶nh ®¸ng B×nh dÞ, c« ®äng, Liªn ngò ng«n th•¬ng cña «ng ®å, hµm sóc. ®èi lËp, 1913- qua ®ã to¸t lªn niÒm t•¬ng ph¶n; h×nh 1996 c¶m th•¬ng ch©n ¶nh th¬ nhiÒu søc thµnh tr•íc mét líp gîi, c©u hái tu tõ, ng•êi ®ang tµn t¹ vµ t¶ c¶nh ngô t×nh... nçi nhí tiÕc c¶nh cò ng•êi x•a. 7 Quª h•¬ng TÕ Hanh Th¬ míi T×nh quª h•¬ng trong L¬× th¬ b×nh dÞ , 1921 8 ch÷/c©u s¸ng, th©n thiÕt ®•îc h/a th¬ méc m¹c (tiÕng) thÓ hiÖn qua bøc mµ tinh tÕ l¹i giµu tranh t•¬i s¸ng, sinh ý nghÜa biÓu ®éng vÒ mét lµng quª tr•ng(c¸nh buåm, GV: Đặng Thị Quế - THCS Lý Tự Trọng Giáo án: Ngữ Văn 8- Năm học : 2022-2023