Bản mô tả SKKN Một số biện pháp giúp trẻ tích cực trong phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non Thới Xuân NH 2022-2023 (Trương Thị Lệ Thu)

Nội dung text: Bản mô tả SKKN Một số biện pháp giúp trẻ tích cực trong phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non Thới Xuân NH 2022-2023 (Trương Thị Lệ Thu)

1. CỘNG HÒA Xà HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến cấp Huyện 1. Tên sáng kiến: Một Số Biện Pháp Giúp Trẻ Tích Cực Trong Phát Triển Ngôn Ngữ Cho Trẻ 5 – 6 tuổi Tại Trường Mầm Non Thới Xuân 2. Quyết định công nhận sáng kiến của đơn vị: Quyết định số 51/QĐ- MNTX ngày 17 tháng 4 năm 2023 về việc công nhận sáng kiến kinh nghiệm cấp trường năm học 2022 - 2023 của hiệu trưởng trường Mầm non Thới Xuân 3. Tác giả sáng kiến: SỐ Ngày tháng Chức vụ, đơn vị Trình độ Họ và tên TT năm sinh công tác chuyên môn 1 Trương Thị Lệ Thu 15/06/1989 GV trường MN ĐH.SPMN Thới Xuân 4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến (nếu có ) 5. Thời điểm sáng kiến được áp dụng: Tháng 9 năm 2022- 2023 6. Nội dung sáng kiến: “Một số biện pháp giúp trẻ tích cực trong phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại trường mầm non Thới Xuân”được mô tả ở các bước sau: 6.1 Lí do chọn đề tài “ Chưa là mẹ nhưng chứa chan tình mẹ Bởi yêu nghề nên quý lớp mầm non” Đúng như vậy! Những câu thơ đong đầy tình cảm của người mẹ thứ hai dành cho đàn con thân yêu của mình từ những ngày đầu đến lớp. Đối với trẻ thơ ở lứa tuổi này được ví như tờ giấy trắng vì thế khi đến trường đến lớp trang giấy trắng đầu tiên ấy được cô giáo mở ra in lên trang giấy trắng đó những hình ảnh, vần thơ, lời ca tiếng hát, câu chuyện,.. trong mọi hoạt động học ở lớp, mọi lúc mọi nơi cô cung cấp cho con những vốn từ từ đơn giản đến phong phú hơn. Tôi nghĩ trẻ càng phải được luyện tập để phát âm đúng tất cả các từ trong Tiếng
2. 2 Việt, kể cả các từ khó. Và tôi cần chú ý đến các trẻ có biểu hiện chậm về ngôn ngữ: ngọng, lắp,.. để hỗ trợ nhiều hơn. Trẻ cần luyện nghe để cảm nhận được những vẻ đẹp của ngôn ngữ: sự trầm bổng của nhịp điệu, sắc thái tình cảm của giọng nói, những khả năng gợi thanh, gợi hình ảnh, màu sắc cảm xúc, để từ đó trẻ cũng có khả năng sử dụng được những khả năng này của ngôn ngữ trong khi diễn đạt, giao tiếp. Và tôi sẽ chú ý mở rộng câu, sử dụng tất cả các dạng câu đơn, câu phức, câu kể, câu hỏi, cảm thán để trẻ tiếp thu và sử dụng. Giúp con nhạy bén hơn trong cách dùng từ ngữ phù hợp với mọi hoàn cảnh, mọi tình huống. Để làm được điều này người giáo viên mầm non như tôi ngoài việc truyền đạt kiến thức cho trẻ tôi còn dành thời gian để tìm tòi đổi mới về nội dung, hình thức, nâng cao chất lượng dạy và học. -Cơ sở lí luận: Lý thuyết hành vi chủ nghĩa: O. P. Skinner trong tác phẩm Hành vi bằng lời cho rằng- ngôn ngữ của trẻ cũng như mọi hành vi khác được hình thành do thao tác quyết định, và sự “bắt chước” là rất quan trọng. Những thao tác về ngôn ngữ cùng với sự giúp đỡ của người lớn sẽ cho trẻ nhanh chóng trưởng thành về ngôn ngữ. Vâng, cũng như lý thuyết chủ nghĩa: O. P. Skinner “ ngôn ngữ của trẻ cũng như mọi hành vi khác được hình thành do thao tác quyết định, và sự bắt chước rất quan trọng”. Vì từ khi sinh ra trẻ đã được giao tiếp với người lớn. Đối với trẻ ấu nhi cha mẹ sẽ giao tiếp bằng các âm thanh phát ra:” chậc lưỡi, hoặc ô ô” để cho trẻ nhìn theo và bắt chước. Khi được 8 tháng tuổi trẻ sẽ phát ra các từ đơn giản. Vì thế ngôn ngữ chiếm vai trò quan trọng trong cuộc sống giao tiếp hằng ngày, giao tiếp giữa con trẻ với ông bà, cha mẹ, giao tiếp giữa trẻ với trẻ. Ngôn ngữ còn dùng để yêu cầu hay bày tỏ ý kiến suy ngĩ của bản thân, là nhu cầu thiết yếu. Tóm lại ngôn ngữ là một hệ thống ký hiệu, là phương tiện để giao tiếp, là công cụ để tư duy. Phát triển ngôn ngữ cho trẻ giúp cho tư duy của trẻ phát triển
3. 3 và còn là một phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện về nhân cách – đạo đức cho trẻ -Cơ sở thực tiễn : Ông bà ta có câu “ Trẻ lên ba cả nhà tập nói”, đúng vậy lên ba tuổi có vẻ thích nói và nói nhiều, nó gắn liền với nhu cầu tìm hiểu về thế giới của trẻ. Thế nhưng sự giao tiếp trò chuyện giữa trẻ và người lớn hiện nay đã có khoảng cách xa, không còn gần gũi mà thay vào đó là những chiếc iphone, ipad, điện thoại cảm ứng hay chiếc tivi màu màn hình phẳng cho con xem, thích thì xem mục này không thích thì con vội lướt qua mục khác con chưa biết đọc chữ nhưng con cầm điện thoại mở và quẹt thành thạo như người sử dụng chuyên nghệp, con xem đến nỗi mắt mỏi mờ nhưng con vẫn không biết cứ cố gắng giương mắt cho to lên để xem, chỉ khi nào con ngủ thì tay không còn cầm điện thoại, chứ nếu con thức mà không mở hay không làm theo yêu cầu thì con sẽ khóc và ăn vạ, vì quá nuông chiều con mà các bậc phụ huynh đã vô tình làm hư con, không chỉ như vậy mà làm cho các con thụ động hơn, thu mình lại khi đó các con chỉ biết đến điện thoại là người bạn thân thiết, là niềm vui của các con mà thôi và khi tiếp xúc điện thoại nhiều thì làm cho mắt con yếu dần mờ và ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị giác cùng thần kinh của con. Con không được trò chuyện cùng ông bà, cha mẹ và các anh các chị và các bạn cùng trang lứa, không nô đùa vui chơi đúng với lứa tuổi của con, do ít giao tiếp với mọi người nên vốn từ của con trở nên quá nghèo nàn, con không biết trò chuyện hay hỏi han ai và nếu có hỏi con cũng không biết hỏi gì do không thường xuyên trò chuyện nên trẻ không linh hoạt biến chuyển được câu hỏi. Với nền công nghiệp hóa- hiện đại hóa phát triển như hiện nay thì tư duy con người càng cao phát minh, chế tạo ra sản phẩm phục vụ các nhu cầu thiết yếu của con người như các dòng điện thoại cảm ứng thông minh cùng đường truyền internet để con người tiện liên lạc trao đổi thông tin cần thiết khi bên cạnh nhưng lợi ích, công dụng cho nhiều người thì không ích những tác hại như tôi đã nêu trên về vấn nạn nghiện điện thoại của các trẻ thời bấy giờ, trẻ bị tự kỉ,
4. 4 rối loạn ngôn ngữ, Những tác hại đó ảnh hưởng rất lớn đến thế hệ trẻ em mầm non tương lại sau này, nhưng các bậc phụ huynh một phần vì lo kinh tế, một phần vì nuông chiều con, hay một số phụ huynh xem điện thoại như người bảo mẫu trông trẻ nên cho trẻ vô tư sử dụng điện thoại mà không ngờ được những tác hại khôn lường. Sau khi tìm hiểu và quan sát trên tất cả trẻ và là một người giáo viên mầm non với trách nhiệm nuôi dạy chăm sóc trẻ và giáo dục nhân cách trẻ tôi luôn cố gắng tìm ra biện pháp giúp trẻ lấy lại tuổi thơ hồn nhiên với những câu nói ngây ngô đáng yêu và nụ cười trong sáng, thì tôi cần có những phương pháp dạy mới để thu hút trẻ, giúp trẻ hòa nhập lại với thế giới thực không còn những trò chơi hay bộ phim ảo từ điện thoại thì tôi cũng cần sự hỗ trợ tích cực từ phía phụ huynh trao đổi và cùng tôi thực hiện để đạt hiệu quả cao nhất. Nhằm mục đích giúp trẻ làm giàu vốn từ, từ ngữ phong phú hơn,giao tiếp mạch lạc, tròn câu nên tôi chọn đề tài sáng kiến là: “Một số biện pháp giúp trẻ tích cực trong phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại trường mầm non Thới Xuân” 6.2 Giới hạn đề tài: Theo quan điểm giáo dục mới lấy trẻ làm trung tâm việc giảng dạy dựa trên khả năng của từng đứa trẻ, đề tài nghiên cứu của tôi tập trung vào việc giúp trẻ lớp 5-6 tuổi tích cực phát triền ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ mạch lạc. Đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ tích cực trong phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi tại trường mầm non Thới Xuân” trong năm học 2022- 2023 được áp dụng tại lớp Lá 3 của tôi đang phụ trách, sáng kiến này được vận dụng từ thực tế giảng dạy đối với bản thân và có thể nhân rộng ra nhiều địa phương khác áp dụng, mục đích cung cấp cho trẻ nhiều vốn từ và từ ngữ phong phú hơn. 6.3 Thực trạng vấn đề: Đầu năm học đa số các cháu vốn từ còn hạn chế do bé ít giao tiếp và tiếp xúc, các trẻ nói chuyện chưa đầy đủ ý, chưa biết sử dụng câu nói để phù hợp vào tình huống giao tiếp. Bên cạnh đó vần còn một vài cháu còn nói lắp, nói ngọng, thụ động trong giao tiếp chỉ sử dụng tay để chỉ vào đồ vật khi trẻ muốn có hoặc
5. 5 gật đầu hay lắc đầu để thay cho câu trả lời. Và ở giai doạn này trẻ còn mắc một số lỗi như: nói lắp, nói ngọng ở một số từ khó, dấu ngã và nặng, sử dụng từ chưa chuẩn, trật tự từ trong câu còn lộn xộn. Một số trẻ có biểu hiện chậm, khó khăn về ngôn ngữ. Sau một tuần quan sát và làm quen trẻ tôi đặt ra câu hỏi làm thế nào để phát triển ngôn ngữ cho cháu và để phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của ngôn ngữ giao tiếp trong cuộc sống hằng ngày của các cháu, các cháu cần được trò chuyện nhiều, thường xuyên giao tiếp, cần cho trẻ đọc thơ, kể chuyện,đọc các bài đồng dao,cho trẻ tham gia các hoạt động và làm quen với các hình ảnh để trao dồi vốn từ, kích thích trí nào trẻ giúp trẻ đọc và nói lưu loát. Để thực hiện tốt thì cũng cần có sự hỗ trợ tích cực từ phía phụ huynh phối hợp với giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục toàn diện cho trẻ. Trong năm học vừa qua khi thực hiện kế hoạch để phối hợp với phụ huynh thật tốt và có hiệu quả thì mỗi tuần của các chủ đề tôi đều gắn các bài học mỗi ngày trên mảng tường cho phụ huynh theo dõi và cùng thực hiện với giáo viên. Và trong các lần họp phụ huynh hằng tháng. Trong quá trình thực hiện sáng kiến tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau: * Thuận lợi: - Được sự quan tâm của ban giám hiệu, phòng giáo dục, bồi dưỡng chuyên môn, bồi dưỡng phương pháp, đổi mới hình thức hoạt động giáo dục mầm non theo ‘ phương pháp lấy trẻ làm trung tâm”, taọ mọi điều kiện để giáo viên thực hiện tốt chương trình giáo dục. - Cơ sở vật chất lớp được cấp đồ chơi tương đối đầy đủ để phục vụ cho việc dạy và học, phòng học thoáng mát. - Bản thân được đào tạo chính quy, có trình độ chuyên môn đạt chuẩn, nắm chắc phương pháp tổ chức, hướng dẫn chăm sóc, giáo dục trẻ , giáo viên áp dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm do Ban Giám Hiệu nhà trường tổ chức hàng năm..
6. 6 Bên cạnh những thuận lợi tôi còn một số bâng khuâng của mình về khó khăn của tôi khi tiếp nhận lớp. * Khó khăn: - Đa số trẻ trong lớp chưa qua lớp chồi, các cháu còn nhút nhát trong khi giao tiếp. - Hơn 35% trẻ chưa phân biệt được sự khác nhau trong cách phát âm mà chỉ tiếp nhận một cách chung chung. - 45% khả năng chú ý của trẻ còn yếu, không đồng đều, không ổn định vì vậy nên trẻ chưa chú ý đều đến các thành phần trong câu, trong từ, trẻ thường bớt âm khi nói. - 70% kinh nghiệm sống của trẻ còn nghèo nàn, nhận thức hạn chế dẫn đến tình trạng trẻ dùng từ không chính xác, câu chữ lủng củng. - 40% trẻ nói, phát âm do ảnh hưởng ngôn ngữ của người lớn xung quanh trẻ, nói tiếng địa phương. - Đa số phụ huynh bận công việc không trò chuyện với trẻ và quá nuông chiều thường xuyên cho trẻ xem điện thoại. - Nhận thức của một số phụ huynh học sinh còn chưa đồng đều, còn cho rằng việc cho trẻ đến trường là chơi. Từ những thực trạng trên, muốn trẻ lớp tôi có vốn từ phong phú, trò chuyện rõ ràng, mạch lạc hơn, để chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Là một giáo viên với tình yêu nghề và tình yêu thương trẻ, tôi luôn suy nghĩ để tìm ra biện pháp giúp cải thiện vấn đề về ngôn ngữ cho trẻ tốt hơn. Tôi thực hiện với nhiều hình thức từ việc xây dựng môi trường giáo dục, đến việc tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, đến các hoạt động học, hoạt động vui chơi,.. Để có được sự thay đổi tốt các vấn đề nêu trên tôi thực hiện một số giải pháp về ngôn ngữ cho trẻ như sau: 6.4 Những giải pháp thực hiện: 6.4.1 Xây dựng kế hoạch phát triển ngôn ngữ cho trẻ tại lớp
7. 7 Tôi xây dựng kế hoạch để thực hiện phát triển ngôn ngữ cho trẻ theo tình hình điều kiện của lớp: 1 lần/ tháng theo ngày họp phụ huynh đã quy định. Trong quá trình họp tôi đưa ra các nội dung lồng ghép phát triển ngôn ngữ cho trẻ để phổ biến cho phụ huynh nắm rõ các phương pháp tôi đề ra. Nội dung để phát triển ngôn ngữ cho trẻ phải phù hợp theo kế hoạch của nhà trường, giáo viên tìm kiếm các thông tin tham khảo tài liệu về phát triển ngôn ngữ trước sau đó đưa vấn đề ra cho phụ huynh cùng bàn bạc, thống nhất tìm ra cách thực hiện cho hiệu quả kế hoạch thực hiện cần được phong phú mở rộng, hình thức đẹp thu hút phụ huynh tham gia, nội dung phù hợp biện pháp rõ ràng có dẫn chứng minh họa cụ thể như: khi cho trẻ nghe đọc thơ , ca dao - đồng dao với nhiều bài thơ, ca dao - đồng dao có nội dung, từ ngữ khác nhau sẽ cung cấp cho trẻ nhiều vốn từ phong phú mới lạ trong các bài thơ, giúp trẻ đọc lưu loát, trôi trải hơn. Và các câu truyện trẻ nghe và tự kể sẽ giúp trẻ có nhiều vốn từ, biết cách sắp xếp từ ngữ và các câu trả lời phù hợp, lôgic có ý nghĩa. Trong quá trình thực hiện kế hoạch đôi khi cũng phải có sự thay đổi linh hoạt trong quá trình dạy cho trẻ sao cho phù hợp với sự tiếp thu của mỗi trẻ trong lớp, không cứng ngắt trong xây dựng kế hoạch, để tuyên truyền kiến thức cho các bậc cha mẹ có hiệu quả thì cần kết hợp nhiều hình thức hỗ trợ lẫn nhau vì vậy tuỳ theo hoàn cảnh cụ thể từng cơ sở, từng nhóm lớp mà chọn biện pháp điều chỉnh phù hợp. 6.4.2 Đổi mới phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ: Trong quá trình dạy cho trẻ học tôi luôn tìm tòi học hỏi các phương pháp dạy mới từ đồng nghiệp và bản thân cũng tự đưa ra các phương pháp dạy mới, tìm tư liệu tranh ảnh phục vụ cho tiết học thêm sinh động, hấp dẫn,nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ tốt hơn. Trong các giờ đọc thơ tôi cho trẻ học mà chơi, chơi mà học, như trong bài thơ “hoa cúc vàng” tôi sẽ kết hợp với các tranh của bài thơ, tôi sẽ cho bé thi tìm tranh đọc thơ và chia hai đội khi tôi đưa tranh ở đoạn thơ nào thì đội nào phát biểu đọc được câu thơ của bức tranh sẽ được một cây cờ bé ngoan và nhận
8. 8 được tranh của bài thơ, khi kết thúc bài thơ thì tôi sẽ cho các đội ghép tranh phù hợp với các đoạn trong bài thơ mà bé đọc. Sau đó cho các trẻ đếm tranh của từng đội. Đội nào tìm được nhiều tranh sẽ là đội thắng cuộc Ví dụ: 2 Câu thơ đầu “suốt cả mùa đông nắng đi đâu miết” thì tôi sẽ có tranh ánh nắng cho bé đọc và bé gắn tranh sắp xếp theo thứ tự. Sau khi kết thúc đội thắng cuộc sẽ được quyền chọn một bài thơ đã học cho đội thua cuộc đọc. Tăng cường cho trẻ hoạt động nhiều hơn trong các giờ học để trẻ không bị nhàm chán, thụ động và giúp trẻ nói chuyện mạnh dan hơn. Cho trẻ tham gia kể chuyện theo tranh, kể chuyện sáng tạo, các hoạt động góc, hoạt động vui chơi, trong các giờ đàm thoại giáo viên đặt cho trẻ nhiều câu hỏi mở, ngắn gọn kích thích sáng tạo ở trẻ trong các câu trả lời và gọi nhiều trẻ lên trả lời. khuyến khích trẻ mạnh dạn tự tin trả lời. Giáo viến có thể khơi gợi giúp trẻ có thể nói ra ý muốn và suy nghĩ của trẻ. 6.4.3 Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các giờ hoạt động: Thông qua các giờ học tôi cho trẻ tự do thể hiện suy nghĩ cá nhân của từng trẻ như : giờ hoạt động góc ở góc nghệ thuật tôi sẽ hỏi trẻ thích vẽ gì? Và vì sao thích vẽ nội dung đó và cho trẻ trả lời. Và cho các trẻ chơi ở các góc khác nói về nội dung chơi của mình. Hay hoạt động chiều thực hiện các thao tác rửa tay tôi sẽ cho các trẻ tự nói vì sao phải rửa tay và khi trẻ nói chưa đầy đủ ý tôi sẽ gợi ý cho trẻ nói đầy đủ ý Đối với giờ học chữ cái để chuẩn bị cho việc học đọc bằng cách cho trẻ làm quen với chữ cái qua trò chơi, thẻ chữ, tìm chữ cái trrong từ, ghép chữ còn thiếu trong từ.. cho trẻ thấy được mối quan hệ giữa các chữ cái, trẻ hiểu các chữ cái được ghép lại tạo thành từ và các từ ghép lại sẽ tạo thành câu, khi đọc lên chúng có ý nghĩa. Bên cạnh đó, tổ chức cho trẻ hoạt động kết hợp với lời nói trong các trò chơi, bài hát, đóng kịch. Đây là cơ hội để trải nghiệm, vận dụng vốn ngôn ngữ đã tích lũy được vào hoạt động của bản thân để phát triển khả năng sử dụng ngôn ngữ.
9. 9 Giờ hoạt động vui chơi tôi sẽ cho trẻ chia nhóm và mỗi nhóm sẽ tự do chọn đề tài quan sát theo ý thích của mình không áp đặt trẻ và khi tập trung trẻ tôi sẽ cho các trẻ tự phát biểu những gì trẻ quan sát. Và khi còn thiếu ý tôi sẽ đặt câu hỏi. Ví dụ: trẻ quan sát cây cau kiểng trẻ còn trả lời thiếu ý về lá (hình dáng lá và màu sắc) tôi sẽ hỏi khi lớp mình đứng dưới cây cau nhờ đâu mà mát. Và tôi cung cấp các từ ngữ mà trẻ chưa biết về các bộ phận của cây cau mà trẻ chưa biết cách gọi và giải thích cho trẻ hiểu nhằm cung cấp thêm vốn từ cho trẻ: cô đố các con có nhiều trái cau tập trung lại như vậy gọi là gì? Cho trẻ suy nghĩ và cho trẻ nói lên các suy nghĩ về cách gọi của trẻ, buồng cau là tập hợp nhiều nhánh quả trên một cuống chung ở một cây gọi là buồng cau. Và khi hái xuống từ 3 trái trở lên gọi là chùm cau, không phải là buồng và hái từ 1- 2 trái thì không gọi là chùm. Còn trên thân cây có nhiều lá mọc đối xứng với nhau trên một nhánh gọi là tàu cau. Và tôi khơi gợi cho trẻ kể về những sự vật hiện tượng xung quanh cuộc sống hằng ngày, những điều trẻ đã biết, tưởng tượng . Trẻ phải tự lựa chọn nội dung, hình thức, ngôn ngữ sắp xếp theo một trình tự nhất định. Tôi chủ yếu tập cho trẻ kể theo dạng: kể chuyện miêu tả, kể chuyện theo chủ đề như việc miêu tả hiện tượng thời tiết: trời trong xanh,nắng vàng, có gió mát, trên cây có vài tiếng chim hót líu lo. Và tôi còn tiến hành phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ hoạt động ở nhiều hoạt động khác. 6.4.4 Tạo môi trường phát triển ngôn ngữ cho trẻ: Trẻ càng lớn thì vốn từ càng tăng nhanh, sự linh hoạt và phong phú trong ngôn ngữ của trẻ không chỉ phụ thuộc vào tuổi, mà nó còn phụ thuộc rất lớn vào môi trường ngôn ngữ xung quanh trẻ. Vì vậy để đảm bảo cung cấp đầy đủ các vốn từ phong phú cho trẻ ngoài các hoạt động học, hoạt động ngoài trời, hoạt động góc, Thì tôi còn tạo thêm môi trường xung quanh sống động nhằm kích thích phát triển ngôn ngữ cho trẻ: sưu tầm tranh ảnh , làm album theo từng chủ đề, chữ số chữ cái, bài tập cho trẻ xem và thực hiện. Ngoài ra tôi còn tận dụng các nguyên vật liệu có sẵn tại địa phương mình: Sách báo, lịch cũ, ống lon, chai nhựa, xốp, vải vụn, cành cây khô, quần áo cũ để tạo ra đồ dùng học tập nhằm
10. 10 phát triển ngôn ngữ cho trẻ Tôi gợi ý để trẻ tự làm bưu thiếp, làm sách tranh, sao chép một số kí hiệu, chữ cái, tên của mình theo mẫu có sẵn hoặc trẻ quan sát được từ môi trường xung quanh, giúp trẻ ghi nhớ và cải thiện vốn từ cho trẻ. Dựa theo từng chủ đề mà tôi có kế hoạch làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho quá trình giảng dạy và vui chơi. Tôi cho các cháu vào hoạt động góc để trẻ tự tạo ra những đồ chơi làm băng lá cây, giấy vụn, hột hạt. Và cho trẻ tự thể hiện ý tưởng của mình khi vẽ và tô màu các bức tranh, những hình ảnh trẻ sưu tầm gợi mở cho trẻ tưởng tượng kể chuyện. Từ những quần áo, vải vụn, ống giấy tôi hướng dẫn trẻ làm ra những con rối xinh xắn từ câu truyện cổ tích trẻ học được sáng tạo ra những nhân vật trẻ thích. 6.4.5 Tuyên truyền phối hợp phụ huynh: Trao đổi và vận động phụ huynh cố gắng dành thời gian để tâm sự và lắng nghe trẻ nói, không nên la mắng và bắt trẻ im lặng vì nói nhiều hay hỏi qua nhiều, khi trò chuyện với trẻ phải nói rõ ràng, mạch lạc, tốc độ vừa phải để trẻ nghe cho rõ . Cha mẹ người thân phải cố gắng phát âm đúng cho trẻ bắt trước. Và kết hợp với cha mẹ trẻ để tạo môi trường ngôn ngữ cho trẻ ở gia đình, khuyến khích cha mẹ đọc sách cho trẻ nghe. Khuyến khích phụ huynh cung cấp kinh nghiệm sống cho trẻ, phụ huynh cần tránh nói tiếng địa phương, cần tránh cho trẻ nghe những từ ngữ, câu nói không chính xác. Làm bảng tin về bài học của trẻ về chương trình dạy trẻ theo chủ đề trong tuần để phụ huynh biết và cùng phối hợp với phụ huynh rèn thêm cho trẻ ở nhà.Vận động phụ huynh hỗ trợ nguyên vật liệu như: Giấy, sách, báo, những lọ nhựa, quần áo cũ, vải vụn... Để làm đồ dùng đồ chơi và cho trẻ thực hiện ở lớp. Tuyên truyền ở các góc chơi, đặc biệt góc học tập, thường thay đổi tranh ảnh theo từng chủ đề học trong năm. Ở trường, khi tổ chức các hội thi văn nghệ tôi thường mời phụ huynh đến tham dự để phụ huynh thấy được sự phấn khích, tự hào của trẻ khi được thể hiện mình trước đám đông và khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ Tiếng Việt mạch lạc, rõ ràng, trẻ rất thích được biễu diễn văn nghệ. Cụ thể là mỗi lần trường có tổ
11. 11 chức hội thi, văn nghệ thì phụ huynh rất nhiệt tình giúp giáo viên chuẩn bị khi cần thiết. Vừa qua khi thi thực hành giáo viên giỏi trường tôi đã thi tiết âm nhạc vận động múa “ Bác đưa thư vui tính ” trẻ của tôi học rất hứng thú và được nhận xét khá tốt. Trẻ lớp tôi tham gia biểu diễn văn nghệ lễ hội 20/11 với tiết mục biễu diễn thời trang trẻ rất tự tin trên sân khấu và giao tiếp với các bạn diễn lớp khác. Với vốn kinh nghiệm tích luỹ ít ỏi của bản thân tôi về việc tăng cường phát triển ngôn ngữ cho trẻ, tôi đã áp dụng và có hiệu quả cao tại lớp của mình. Và tôi tin rằng cuối năm học này 100% trẻ ở lớp mình mạnh dạng và nói chuyện mạch lạc hơn. 7. Tính hiệu quả: - Hiệu quả kinh tế: Với đề tài này giáo viên chủ yếu sử dụng các vốn kinh nghiệm và những kiến thức được bồi dưỡng, tập huấn cũng như sự phối hợp của phụ huynh để đưa một số biện pháp phù hợp giúp trẻ tích cực trong phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 - 6t với thực tế hằng ngày của trẻ tại trường mầm non Thới Xuân nên không sử dụng gì nhiều về mặt kinh tế vì vậy đối với đề tài này mang lại hiệu quả về kinh tế rất cao. - Lợi ích xã hội: Tôi đã vận dụng các phương pháp trên một cách linh hoạt, hợp lý vì vậy đạt được nhiều hiệu quả trong quá trình thực hiện. * Đối với trẻ: So với đầu năm thực hiện theo các phương pháp đề ra trẻ có sự thay đổi rõ rệt đạt kết quả hơn sự mong đợi của tôi được thể hiện qua biểu bảng sau đây: Phát triên ngôn ngữ Đầu năm Cuối năm (%) (%) Cháu đã phát âm rõ ràng, mạch lạc, vốn từ phong 85% 100% phú hơn, biết cách dùng từ và sử dụng câu nói, câu trả lời lôgic, khi giao tiếp, trò chuyện vói cô.
12. 12 Cháu đã tự kể chuyện theo tranh 50% 90% Cháu biết nhìn tranh kể chuyện sáng tạo. 60% 95% Cháu biết cách dùng từ ngữ ,câu cảm thán khi xem 75% 100% và nhận xét sản phẩm, bức tranh đẹp. Cháu yêu thích môn văn học. 80% 95% Đặc biệt, trẻ đã biết sử dụng nhiều ngôn ngữ mang tính hình tượng, biểu cảm, đặc biệt là các từ láy, từ ghép, từ tượng thanh, tượng hình. Khả năng kể chuyện mạch lạc có tình tiết, có loogic, mở đầu và kết thúc ở trẻ có những tiến bộ vượt bậc. * Đối với phụ huynh: Từ những kết quả thay đổi của trẻ so với đầu năm. Phụ huynh hài lòng và vui mừng khi trẻ nói chuyện lưu loát, dùng từ phong phú hợp ngữ cảnh, đúng thời điểm, nói tròn câu, rõ ràng mạch lạc, xưng hô và trả lời lễ phép trong khi trò chuyện giao tiếp với ông bà, cha mẹ. Và từ những kết quả đạt được trên trẻ phụ huynh thấy được tầm quan trọng của việc thường xuyên gần gũi giao tiếp với trẻ, kể trẻ nghe vài câu chuyện nhỏ, đọc một vài bài thơ, ca dao- đồng dao, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ. Từ đó phụ huynh nhiệt tình nhơn nữa trong việc phối hợp cùng cô về nhà rèn thêm cho trẻ, cung cấp nguyên vật liệu để cô làm đồ dùng. * Đối với giáo viên: - Tôi có thêm kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy . Bản thân tôi và các giáo viên trong trường mạnh dạn , tự tin và có nhiều kinh nghiệm tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng thực hành ,trải nghiệm tót hơn khi lên tiết học kể chuyện hay đọc thơ thì giọng đọc của tôi diễn cảm, truyền cảm hơn, thu hút trẻ hứng thú tham gia vào tiết học
13. 13 - Tạo được môi trường cho trẻ hoạt động ở các góc, đặc biệt là góc văn học . - Tôi đã tận dụng các nguyên vật liệu có sẵn, dễ tìm để tạo ra nhiều loại mão, rối phong phú, đa dạng, sử dụng có hiệu quả trong việc dạy trẻ. - Chấp hành nghiêm văn bản của nghành, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc, yêu nghề mến trẻ. 8. Phạm vi ảnh hưởng: Những nội dung sáng kiến trên là cơ sở lý luận, thực trạng của vấn đề. Nó bao gồm các nội dung, biện pháp để giải quyết vấn đề đặt ra hiện nay, qua đó cho thấy tính hiệu quả cao của sáng kiến. Vì vậy, biện pháp giúp trẻ tích cực trong phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 – 6 tuổi , tôi đã đưa ra các biện pháp nêu trên và lần đầu tiên đã được áp dụng cho lớp lá 3 của tôi nói riêng và trường mầm non Thới xuân nói chung. Đối với trẻ 5- 6 tuổi , chuẩn bị vào lớp 1 thì dạy trẻ phát triển ngôn ngữ là một nhiệm vụ quan trọng nhất. Để thực hiện nhiệm vụ này cần cho trẻ được đàm thoại, thông qua các tiết học để trẻ kể lại chuyện văn học, kể chuyện theo tranh, kể chyện sáng tạo, hoạt động vui chơi, hoạt động góc..., việc tạo ra môi trường học tập phong phú là vô cùng cấp thiết. Cùng với các nhiệm vụ trên, một nội dung không thể thiếu được của phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi là chuẩn bị cho trẻ một ý thức học tập, sự ham thích đến trường. Bởi lẽ các cháu được chuẩn bị tốt về kiến thức, kỹ năng và tâm thế là điều quan trọng nhất để chuẩn bị bước vào lớp một. Phải phối hợp chặt chẽ với gia đình, nhà trường và toàn xã hội để tạo điều kiện cho trẻ sống trong môi trường lành mạnh, trẻ được quan tâm, chia sẻ nhiều hơn nữa. Sáng kiến này bản thân tôi vận dụng vào thực tế công tác trên cơ sở thực tiễn đã đạt nhiều kết quả mang tính khả thi. Từ những giải pháp này có thể các đồng nghiệp trong ngoài huyện vận dụng linh hoạt tùy theo tình hình thực tế, ngoài ra có thể cải tiến thêm để đạt hiệu quả cao trong công tác, rất mong được sự góp ý của các đồng nghiệp để tôi làm tốt hơn nữa ở những năm tiếp theo.
14. 14 Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trên là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật. Thới Xuân, ngày 10 tháng 04 năm 2023 XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN Người nộp đơn ĐƠN VỊ ĐỀ NGHỊ Hiệu Trưởng Nguyễn Thị Thuý Liễu Trương Thị Lệ Thu