Bản mô tả SKKN Một số biện pháp sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên, sưu tầm, tái sử dụng trong hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi NH 2023-2024 (Trần Thị Mai Anh)

Nội dung text: Bản mô tả SKKN Một số biện pháp sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên, sưu tầm, tái sử dụng trong hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi NH 2023-2024 (Trần Thị Mai Anh)

1. CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến huyện Cờ Đỏ 1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên, sưu tầm, tái sử dụng trong hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi.” 2. Quyết định công nhận sáng kiến của đơn vị: Số 28 /QĐ-MNTP1 ngày 01 tháng 04 năm 2024 của Trường mầm non Thạnh Phú 1 về việc công nhận kết quả Sáng kiến kinh nghiệm cấp trường năm học 2023-2024. 3. Tác giả: Ngày Chức vụ, đơn vị Trình độ chuyên Stt Họ và tên tháng năm công tác môn sinh Giáo viên Đại học sư phạm 1 Trần Thị Mai Anh 19/01/1989 Trường mầm non mầm non Thạnh Phú 1 4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Không 5. Thời điểm sáng kiến được áp dụng: Năm học 2023 – 2024 6. Nội dung sáng kiến: Nhận thấy vai trò to lớn của hoạt động tạo hình bằng nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên liệu tái sử dụng vừa dễ tìm dễ kiếm xung quanh trẻ không phải tốn kém về kinh phí như một số đồ dùng tạo hình hiện đại. Sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên phế thải còn giúp trẻ biết bảo vệ môi trường từ đó tạo nên những sản phẩm đẹp giúp trẻ thoả sức sáng tạo khám phá phát triển trí tưởng tưởng phong phú kích thích não bộ của trẻ phát triển một cách toàn diện nhất. Bản thân là một người giáo viên, hàng ngày trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ, tôi luôn mong muốn dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ, để trẻ có một tuổi thơ hồn nhiên trong sáng, có tâm hồn yêu thiên nhiên cỏ cây hoa lá, yêu cuộc sống, yêu nghệ thuật, có cơ hội được trải nghiệm, sử dụng và tận dụng những gì có sẵn từ cuộc sống xung quanh trẻ và giúp trẻ phát triển, bộc lộ hết những khả năng vốn có, những mong muốn của chúng về thế giới xung quanh. Về phía trẻ, đầu năm trẻ của lớp tôi thể hiện khả năng tạo hình với các nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng đầu năm tôi thấy: + 10/31 trẻ của lớp tôi hứng thú, chủ động tham gia các hoạt động tạo hình để tạo ra các sản phẩm, đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng với tỉ lệ 32%. + 4/31 trẻ ở lớp có các ý tưởng thể hiện, ý tưởng lựa chọn, sử dụng các nguyên liệu từ tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng vào hoạt động tạo hình để tạo ra sản phẩm, đồ dùng, đồ chơi với tỉ lệ 13%.
2. 2 + 17/31 trẻ ở lớp có các kỹ năng tạo hình sử dụng nguyên liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng để làm ra sản phẩm tạo hình với tỉ lệ 55%. Qua đó tôi đã xây dựng các biện pháp thực hiện như sau: * Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch giáo dục trong đó chú trọng phát triển lĩnh vực thẫm mỹ thông qua hoạt động tạo hình với nguyên vật liệu phế thải, tự nhiên cho trẻ theo các chủ đề Tôi luôn có ý thức tìm kiếm và sưu tầm những hình ảnh đẹp từ phế thải, nguyên vật liêu sẵn có ở địa phương và nguyên vật liệu từ thiên nhiên để làm ngân hàng ảnh làm tư liệu cẩm nang cho bản thân, để đưa việc tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình với các nguyên vật liệu phế thải, tự nhiên phù hợp vào từng thời điểm như: trong tiết học, tổ chức cho trẻ hoạt động ở các góc chơi, trong hoạt động ngoài trời . Ví dụ * Chủ đề bản thân - Tôi cho trẻ làm dây chuyền bằng lá khoai, làm đồng hồ bằng lá chuối, lá dừa. Hình ảnh: Cô và trẻ cùng làm đồng hồ, dây truyền bằng lá khoai, lá chuối... * Chủ đề Gia đình: - Tôi cho trẻ làm đồ dùng trong gia đình như ca, cốc, bát, chén...bằng chai sũa su su, hũ sữa chua, chai nước ngọt, que kem... Hình ảnh: Trẻ làm hộp đựng bút bằng que kem
3. 3 * Lễ hội bé với mùa xuân Từ các loại hoa xung quanh trường tôi tổ chức cho trẻ cắm hoa thi đua kết hợp với nhau. Hình ảnh: Các bé thực hiện cắm hoa, từ các loại hoa xung quanh trường * Lễ hội 8/3 Tôi cho trẻ làm sản phẩm tạo hình bằng các nguyên vật liệu thiên nhiên làm tranh tặng cô, tặng mẹ, bà. Hình ảnh: Cô và trẻ tạo ra sản phẩm tạo hình bằng hoa, lá để làm quà tặng cô, mẹ, bà nhân dịp 8/3 Hay chủ đề Nước và các hiện tượng tự nhiên tôi cho trẻ cắt xé dán mây mưa bằng nhiều nguyên vật liệu khác nhau. Hình ảnh : Trẻ làm mưa bằng các nguyên vật liệu tự nhiên, phế thải
4. 4 2.2. Biện pháp 2: Tổ chức tích hợp cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình với nguyên vật liệu tự nhiên, phế thải thông qua các hoạt động. Khi có được nguồn nguyên vật liệu mở phong phú, đa dạng. Tôi tổ chức cho trẻ được tạo hình với những nguyên vật liệu đó. Trẻ có thể hình dung ra những sản phẩm có thể tạo ra từ những nguyên vật liệu tự nhiên, phế thải, tôi đã chuẩn bị một số mẫu đồ chơi, đồ dùng, tranh ảnh mà được làm từ các nguyên vật liệu mở để trẻ có thể quan sát trước, khi trò chuyện cùng trẻ hỏi ý tưởng thực hiện của trẻ, để có thể gợi ý kích thích sự hứng thú của trẻ. Tôi luôn tăng cường các hình thức tổ chức để phát huy hết khả năng và tính sáng tạo của trẻ như: tổ chức trên tiết học tạo hình, ở các góc chơi hay hoạt động ngoài trời, để hoạt động tạo hình của trẻ thực sự là một hoạt động lấy trẻ làm trung tâm. * Tổ chức cho trẻ tạo hình qua hoạt động có chủ đích. Khi xây dựng kế hoạch chủ đề tôi đã xây dựng một số hình ảnh, hoạt động tạo hình với đề tài mà trẻ đã sử dụng các nguyên vật liệu phế thải, thiên nhiên. Ví dụ: Chủ đề Bản thân tôi tổ chức cho trẻ làm tranh với chủ đề “ Mái tóc kì diệu”. Đầu tiên tôi trò chuyện cùng trẻ về chủ đề, sau đó cho trẻ quan sát những nguyên vật liệu mà tôi cùng trẻ đã chuẩn bị, cho trẻ nêu ý tưởng của mình. Sau đó cho trẻ quan sát một số mẫu tôi đã chuẩn bị sẵn. Tôi cùng trẻ thảo luận cách làm ra các sản phẩm đó. Tiếp theo tôi cho trẻ về nhóm và thực hiện ý tưởng của mình, tôi quan sát và hướng dẫn trẻ thực hiện. Hình ảnh: Trẻ thực hiện trang trí tranh với chủ đề “ Mái tóc kì diệu” bằng các nguyên vật liệu thiên nhiên như hoa, lá cây, miếng xốp Lễ hội 20/11 tôi tổ chức cho trẻ làm hoa tặng cô bằng các nguyên vật liệu giấy màu hay báo củ. Hình ảnh: Trẻ làm những bó hoa bằng giấy màu, giấy báo tặng cô nhân ngày 20/11
5. 5 Chủ đề Tết và mùa xuân cho trẻ làm tranh hoa mùa xuân cho trẻ làm cây đào, cây mai từ cành cây khô đan xen, lồng ghép ký hiệu các hình vào những chiếc lá nguyên liệu có: cây khô, bìa carton, hạt đỗ, hạt vừng, bột... từ những loại rau củ quả như: cà rốt, củ cải trắng quả ớt, quả khế tôi cắt tỉa làm con dấu cho trẻ in ấn hình bông hoa. Hình ảnh: Trẻ trang trí thiệp làm từ hoa, cỏ, cây, lá, trang trí bằng cách in hình từ các loại rau củ quả Ở các chủ đề khác nhau, tôi lựa chọn các nguyên liệu khác nhau để cho trẻ tạo hình. Tôi thấy trẻ rất hứng thú và tạo ra được các sản phẩm phong phú, các sản phẩm của trẻ được tôi lưu giữ và trưng bày ở giá sản phẩm của bé hay bé khéo tay sáng tạo. Hình ảnh: Sản phẩm của trẻ được làm xong trưng bày ở góc sản phẩm * Tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình ở hoạt động ngoài trời Ở hoạt động ngoài trời tôi tổ chức cho trẻ quan sát khám phá thiên nhiên, cây cối xung quanh sân trường, sau khi quan sát trò chuyện về đối tượng, tôi cho trẻ nhặt những chiếc lá rụng, cánh hoa để làm ra một số con vật, bông hoa...
6. 6 Hình ảnh: Trẻ tham gia nhặt lá sân trường, tận dụng làm các sản phẩm tạo hình Ví dụ: Chủ đề động vật tôi cho trẻ làm các con vật bằng lá cây khi tổ chức cho trẻ chơi ngoài trời .Từ lá cây cho trẻ gắn thêm mắt thêm dia, mắt, miệng để làm con thỏ. Hình ảnh: Trẻ chơi ngoài trời làm các sản phẩm tạo hình bằng các nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có. Ngoài ra tôi còn chuẩn bị sẵn một số nguyên vật liệu mở để trẻ có thể thỏa thích sáng tạo như hột hạt, vỏ sò, đá sỏi, nắp chai, hay miễng xốp bọc trái cây, kiếng để làm các các sản phẩm tạo hình.
7. 7 Hình ảnh: Trẻ chơi ngoài trời làm các sản phẩm tạo hình bằng các nguyên vật liệu mở Bằng những nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có và những nguyên vật liệu phế thải giúp cho giờ hoạt động ngoài trời của trẻ thêm sinh động, trẻ rất vui vẻ và hứng thú tham gia. * Tổ chức cho trẻ tạo hình ở hoạt động vui chơi: Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo. Thông qua vui chơi trẻ được thỏa sức sáng tạo, trí tưởng tượng của trẻ được phát huy. Bởi vậy ngoài việc tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình trên tiết học chính tôi còn chú trọng việc tổ chức cho trẻ tạo hình với nguyên vật liệu phế thải, tự nhiên ở các hoạt động chơi của trẻ. Ở góc nghệ thuật theo từng chủ đề trẻ có thể tạo ra được rất nhiều sản phẩm khác nhau như: Ở chủ đề “Bản thân” trẻ có thể làm các đồ dùng cá nhân từ chai lọ, hộp giấy, vải vụn, làm đồ chơi từ lá cây... Hay trẻ làm tranh từ những viên sỏi màu sắc khác nhau trẻ vẽ và gắn lại thành bức tranh như tranh thuyền buồm, tranh cảnh biển . - Hình ảnh: Trẻ làm các đồ dùng từ chai lọ, hộp giấy Ở góc học tập: Trẻ có thể xếp chữ cái, con số từ hột hạt, sỏi... chơi các trò chơi như ô ăn quan, cắp cua... Bằng sỏi, hạt lạc, hạt gấc, vỏ ngao... Xâu dây hình phương tiện giao thông.
8. 8 Hình ảnh: Trẻ chơi xếp chữ cái bằng các nguyên vật liệu mở, xâu dây hình phương tiện giao thông. Tương tự như vậy ở các góc chơi khác nhau, các chủ đề chơi khác nhau tôi luôn khuyến khích động viên trẻ, để trẻ có thể phát huy tính sáng tạo của mình tạo các sản phẩm phong phú đa dạng. 2.3. Biện pháp 3: Tham dự các hội thi giúp trẻ sáng tạo kết hợp các nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu phế thải. Nhà trường luôn phát động giáo viên sáng tạo và nhiệt tình tổ chức các hoạt động sáng tạo sử dụng các nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải vào hoạt động tạo hình. Cho giáo viên đi học hỏi tham quan các trường, đi xem triển lãm tranh của nghành, các địa phương khác về tổ chức các giờ hoạt động tạo hình thêm phong phú hơn. Nghành hay nhà trường thường xuyên tổ chức các hội thi cô sáng tạo, bé khéo tay để phát huy năng khiếu, tính sáng tạo của giáo viên, trẻ. Nhờ nhiệt tình luôn đổi mới sáng tạo và trẻ tích cực hứng thú khi tham gia hoạt động tạo hình sử dụng các nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải, tôi và trẻ cũng có thành tích đạt được trong hội thi.
9. 9 Hình ảnh: Hội thi “Cô sáng tạo, bé khéo tay” cấp Huyện 2.4. Biện pháp 4: Phối hợp với phụ huynh xây dựng nguồn nguyên vật liệu mở phong phú, đa dạng. Công tác chăm sóc giáo trẻ trong trường mầm non, việc phối hợp với cha mẹ học sinh nhằm cung cấp thông tin hai chiều và nâng cao chất lượng công tác chăm sóc giáo dục trẻ là hoạt động hết sức quan trọng và cần thiết. Ngoài ra, để có nguồn nguyên liệu tự nhiên phong phú và đa dạng vận dụng vào hoạt động tạo hình, tôi trao đổi với phụ huynh về các nguyên vật liệu cần thu gom, nhờ phụ huynh giúp trẻ sưu tầm thêm các loại nguyên vật liệu tự nhiên khác nhau. Hình ảnh: Phụ huynh hổ trợ các nguyên vật liệu phế thải Tôi mời phụ huynh tham quan góc sáng tạo của các con, đồng thời tuyên tuyền về các hoạt động của trẻ trên trang web, fanfage của nhà trường, zalo của lớp để phụ huynh thấy được ý nghĩa và tầm quan trọng của việc dạy trẻ tạo hình với các nguyên vật liệu tự nhiên, phế thải.
10. 10 Hình ảnh: Zalo của lớp, trang web, fanfage của nhà trường Kết hợp trao đổi cùng phụ huynh để hiểu tác dụng của việc sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên đối với hoạt động tạo hình của trẻ, hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ một số kỹ năng tạo hình với các nguyên vật liệu tự nhiên, phế thải, tạo nhiều cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, được chơi, được thể hiện khả năng tạo hình với các nguyên liệu tự nhiên có sẵn trong gia đình khi ở nhà, khi đi thăm quan, du lịch... 7. Tính hiệu quả: - Hiệu quả kinh tế: Không có - Lợi ích xã hội: * Đối với giáo viên: Bản thân tự tin hơn trong các giờ hoạt động tạo hình, linh hoạt lồng ghép nội dung tạo hình vào tất cả các hoạt động của trẻ ở mọi lúc mọi nơi và trong các hoạt động tôi luôn phát huy tính chủ động sáng tạo của trẻ nhằm giúp trẻ tự tư duy một cách sáng tạo trong các tác phẩm mà trẻ tạo ra. Tôi có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc tận dụng, sử dụng tối đa hiệu quả các nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng vào trong các hoạt động nhất là hoạt động tạo hình, để cho trẻ có cơ hội được tiếp xúc, được tham gia trải nghiệm với nhiều loại nguyên vật liệu khác nhau. Lớp học có thêm nhiều đồ chơi do cô và trẻ tự làm từ nguyên liệu khác nhau; được trang trí bằng rất nhiều các sản phẩm của trẻ. Đã thiết kế sáng tạo được nhiều đồ dùng đồ chơi tự tạo sinh động và hấp dẫn làm cho môi trường học tập phong phú, kích thích trẻ hứng thú đến lớp. Được nhà trường, đồng nghiệp đánh giá cao trong việc rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ. Được phụ huynh tin tưởng, yêu mến và ủng hộ nhiệt tình * Đối với trẻ: Tôi thấy giờ hoạt động tạo hình ở lớp trở lên nhẹ nhàng, sinh động thoải mái, đạt được kết quả cao.
11. 11 Trẻ trong lớp rất hứng thú tích cực, say mê trong các hoạt động tạo hình, tích cực chủ động tham gia vào các hoạt động, mạnh dạn chia sẻ ý tưởng sáng tạo và mong muốn được tạo ra các sản phẩm của chính mình thể hiện được ý tưởng và cảm xúc riêng của mình. Trẻ thể hiện sự linh hoạt sáng tạo khi sử dụng các nguyên vật liệu tạo hình, có kỹ năng tạo hình với các nguyên vật liệu khác nhau, biết phối hợp các kỹ năng để tạo ra sản phẩm. Nhiều trẻ phát huy được năng khiếu tạo hình, biết phối hợp màu sắc, hình dạng, đường nét để tạo ra tác phẩm có nội dung và bố cục cân đối, màu sắc hài hòa. Trẻ thích thú làm việc cùng cô, cùng bạn để tạo ra nhiều sản phẩm sáng tạo trong mỗi chủ đề. Trẻ ngày càng yêu thích hoạt động tạo hình hơn. Trẻ còn có ý thức trong hoạt động lao động, bảo vệ môi trường như biết thu gom rác thải, sử dụng các nguyên liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng vào sáng tạo nghệ thuật. Qua áp dụng các biện pháp thực hiện, trẻ sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên, sưu tầm, tái sử dụng trong hoạt động tạo hình tôi thấy: + 31/31 trẻ của lớp tôi hứng thú hơn, chủ động tham gia các hoạt động tạo hình để tạo ra các sản phẩm, đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng với tỉ lệ 100%. + 25/31 trẻ lớp tôi có các ý tưởng thể hiện, ý tưởng lựa chọn, sử dụng các nguyên liệu từ tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng vào hoạt động tạo hình để tạo ra sản phẩm, đồ dùng, đồ chơi với tỉ lệ 81%. + 29/31 trẻ ở lớp có các kỹ năng tạo hình sử dụng nguyên liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng để làm ra sản phẩm tạo hình với tỉ lệ 93%. + 2/31 trẻ ở lớp chưa có các kỹ năng tạo hình sử dụng nguyên liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng để làm ra sản phẩm tạo hình với tỉ lệ 7%. * Đối với phụ huynh Phụ huynh chủ động sưu tầm nguyên vật liệu phế thải trong gia đình mang đến lớp và cùng con sáng tạo ra các tác phẩm ở tại nhà. Hài lòng khi thấy con mình mỗi ngày một mạnh dạn lên, tự tin thể hiện các sản phẩm tạo hình, tin tưởng vào cách giáo dục của cô giáo và nhà trường Luôn ủng hộ mọi phong trào và hoạt động của trường, lớp. Hàng tháng phụ huynh đều tích cực tham gia sưu tầm và ủng hộ nguyên phế liệu để con có thể tạo ra các sản phẩm đẹp, có ý nghĩa. 8. Phạm vi ảnh hưởng: 1. Phạm vi áp dụng sáng kiến tại cơ quan đơn vị Sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên, sưu tầm, tái sử dụng trong hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi.” được dựa trên cơ sở thực tiễn mang tính khả thi được áp dụng lần đầu tại đơn vị Trường Mầm non Thạnh Phú 1 cụ thể là lớp lá 2 . Được Ban giám hiệu và giáo viên đánh
12. 12 giá rất cao về tính hiệu quả mang lại. Ngoài ra, các biện pháp trên rất dễ áp dụng nên từ những biện pháp này các đồng nghiệp có thể cải tiến để phù hợp hơn khi áp dụng tất cả các trường mầm non trong Huyện Cờ Đỏ và có thể cải tiến thêm cho phù hợp với tình hình thực tế ở các đơn vị khác trong Thành phố. 2. Điều kiện áp dụng và được triển khai, nhân rộng Để áp dụng sáng kiến một cách hiệu quả: Nhân rộng các biện pháp áp dụng vào thực tiễn, nhà trường tạo mọi điều kiện giúp đỡ giáo viên trong việc làm đồ dùng dạy học, sắp xếp giáo viên thường xuyên dự giờ trao đổi kinh nghiệm và tham dự các hội thi, tham quan học tập , tham dự các triễn lãm tranh do ngành tổ chức. Thạnh Phú, ngày 04 tháng 04 năm 2024 XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ Người nộp đơn HIỆU TRƯỞNG Phạm Thị Hồng Thương Trần Thị Mai Anh