SKKN Giải pháp đẩy mạnh phương pháp dạy học tích cực thông qua hình thức tăng cương lồng ghép trò chơi vào các hoạt động cho trẻ ở Lớp Lá 1 NH 2020-2021 (Ngô Thị Ngọc Thu)

Nội dung text: SKKN Giải pháp đẩy mạnh phương pháp dạy học tích cực thông qua hình thức tăng cương lồng ghép trò chơi vào các hoạt động cho trẻ ở Lớp Lá 1 NH 2020-2021 (Ngô Thị Ngọc Thu)

1. UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN CỜ ĐỎ TRƯỜNG MẦM NON THỚI HƯNG 2  BÀI THUYẾT TRÌNH GIẢI PHÁP: ĐẨY MẠNH PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC THÔNG QUA HÌNH THỨC TĂNG CƯỜNG LỒNG GHÉP TRÒ CHƠI VÀO CÁC HOẠT ĐỘNG CHO TRẺ Ở LỚP LÁ 1 Giáo viên: Ngô Thị Ngọc Thu Dạy lớp Lá 1 Năm học : 2020 - 2021 1
2. BÀI THUYẾT TRÌNH GIẢI PHÁP: ĐẨY MẠNH PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC THÔNG QUA HÌNH THỨC TĂNG CƯỜNG LỒNG GHÉP TRÒ CHƠI VÀO CÁC HOẠT ĐỘNG CHO TRẺ Ở LỚP LÁ 1 I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trò chơi được lồng ghép vào các hoạt động giảng dạy cho trẻ, đây là đề tài không mới nhưng phương pháp này không hề cũ và mai một đối với mọi tiết dạy của một người giáo viên khi đứng lớp truyền thụ kiến thức đến trẻ. Hơn nữa, với yêu cầu hiện nay của chương trình giáo dục mầm non là vận dụng phương pháp lấy trẻ làm trung tâm thì cách lồng ghép trò chơi vào các hoạt động là một trong những phương pháp mang lại hiệu quả thiết thực nhất đáp ứng theo yêu cầu “Học bằng chơi, chơi mà học”. Trò chơi được lồng ghép giống như một chất xúc tác không thể thiếu mỗi khi vào các hoạt động, nó sẽ càng làm cho trẻ hứng thú hơn trong mỗi giờ học cùng bạn, cùng cô. Nhận thấy phương pháp này đem lại nhiều hiệu quả cao trong việc cung cấp kiến thức cho trẻ một cách tự nhiên, hài hoà và trẻ sẽ nhớ lâu vốn kiến thức vừa tiếp thu được cũng như mang lại niềm vui lan tỏa cho bản thân người giáo viên khi thấy trẻ vui, thích thú, tích cực, phát huy tính năng động, linh hoạt vốn có của trẻ, phương pháp này đáng duy trì và áp dụng thường xuyên nên đây là lý do mà tôi chọn đề tài này chia sẻ cùng đồng nghiệp trong ngày hội thi hôm nay! II. THỰC TRẠNG Trước đây khi giảng dạy trẻ ở các hoạt động trong ngày, bản thân tôi thấy có những thuận lợi, khó khăn như sau: 1. Thuận lợi: - Trẻ đi học đúng và cùng một độ tuổi nên đa số trẻ có khả năng hòa đồng cùng bạn trong các hoạt động. - Bản thân trẻ đã luôn muốn tiếp thu những kiến thức, những điều mới mẻ 2
3. trong cuộc sống xung quanh thông qua những hoạt động học mà cô cung cấp. - Lứa tuổi này của trẻ là lứa tuổi thích hoạt động và luôn sáng tạo, năng động trong các hoạt động học ở lớp nên việc tổ chức trò chơi cho trẻ rất phù hợp. 2. Khó khăn: - Còn một số trẻ thụ động, nhút nhát do mới đến lớp đi học lớp mẫu giáo lớn nên trẻ còn bỡ ngỡ nên tôi gặp khó ở giai đoạn đầu năm học. - Do bản tính khác nhau giữa các trẻ : Một số trẻ hiếu động, rất tích cực, năng nổ tham gia, còn một số trẻ lại nhút nhát, sợ sệt giữa đám đông nên sự tham gia hoạt động giữa các trẻ không đồng đều III. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Để từng bước thực hiện tốt phương pháp này, tôi lên kế hoạch để dần dần vận dụng bằng các biện pháp sau: 1. Tạo môi trường đồ dùng, đồ chơi phong phú, thân thiện, an toàn cho trẻ hoạt động Môi trường đẹp luôn thu hút trẻ vào hoạt động, bản thân tôi luôn chú ý thiết kế môi trường theo dạng mở với các bài tập ứng dụng để trẻ thực hiện theo dạng trò chơi theo cá nhân hay đội, nhóm từ trong đến ngoài lớp. Ở trong các góc lớp, tôi chuẩn bị các nguyên vật liệu thiên nhiên hay nguyên liệu mua sắm như lá cây, vở cây, hột hạt, các nắp chai, que gỗ, hộp sữa chua, chai nhựa màu nước, bút vẽ, lô tô tranh theo chủ đề, chữ in rỗng cho trẻ có đồ dùng để chơi như chơi tạo hình tạo ra các con vật, mũ mão cho trẻ chơi đóng vai phục vụ cho góc âm nhạc khi lên biểu diễn hay đóng vai các nhân vật trong truyện. Đây là các nguyên liệu góp phần tạo nên trò chơi phục vụ cho các hoạt động chung rất thu hút trẻ từ quy trình tự tay tạo ra đồ chơi đến trẻ biết vận dụng sản phẩm tạo ra đó phục vụ cho giờ học ở lớp. Các bài tập ở góc cũng chuẩn bị và trang trí theo từng chủ đề để cho trẻ sự thích thú như sao chép chữ, gắn chữ theo băng từ, tìm chữ đã học, trang trí chữ, sắp xếp theo quy tắc, theo số lượng . làm cho trẻ tham gia vào trò 3
4. chơi thi đua cùng bạn hoặc gắn kết, hợp tác tập thể khi chơi. Ví dụ: - Khi muốn trẻ chơi tạo mũ bằng lá, tôi sẽ tổ chức thi “ Mũ ai đẹp!” Trẻ sẽ vào góc tự lấy nguyên vật liệu để gắn lá, thi đua xem ai tạo ra sản phẩm đẹp. - Hay cho trẻ trang trí chữ rỗng bằng màu nước thì trong lớp luôn có sẵn chữ rỗng, trẻ sẽ tự lấy màu nước và nguyên liệu để trang trí theo ý thích Còn ở ngoài lớp như góc khám phá hay đồ chơi của góc thể chất, các đồ dùng đồ chơi do cha mẹ cung cấp nguyên liệu cho giáo viên như vỏ xe, các loại hạt, màu nước đẻ trẻ pha màu, dây thừng, vòng, bóng, túi cát, sọt, tua, nơ,phấn vẽ, nhằm phục vụ cho trẻ khi bật, nhảy hay ném, bắt để trẻ hứng thú tham gia một cách tích cực hay tận dụng các cơ sở vật chất của trường để trẻ chơi như dùng bàn kê dốc để trẻ leo trèo thi đua hay chạy theo vòng, các bước chân, các chấm tròn..trên sân của trường, chơi leo thang, chơi cầu tuột đó là các trò chơi mà hầu như trẻ nào cũng thích khi ra sân hoạt động. Với nguồn nguyên liệu tôi chuẩn bị cho trẻ học cũng như chơi và tạo ra sản phẩm trưng bày phụ huynh đều nhìn thấy, khi về nhà trẻ khoe với ba mẹ các hoạt động của lớp mà trẻ hứng thú tham gia, phụ huynh cũng yên tâm và cũng quan tâm ủng hộ thêm các nguyên vật liệu ở lớp càng phong phú hơn. Các nguyên liệu hay các trò chơi đều được tôi luôn quan sát, chú ý trẻ khi thực hiện, tôi cũng tạo cảnh quan môi trường, địa điểm cho trẻ chơi một cách phù hợp, an toàn, hiệu quả. Từ đó, trẻ mới chơi một cách tự tin và hứng thú tạo tâm lý thoải mái khi tham gia cùng bạn. Với nguồn nguyên liệu này, tôi có thể tuỳ theo từng bản chất của trẻ mà tổ chức cho trẻ cùng tham gia theo dạng đồng dội để tập dần những trẻ thụ động nhút nhát, từ đó, trẻ quen với các hoạt động này mà tự tin dần lên, mạnh dạn lên và hoà đồng vào tập thể 4
5. Bé thi làm “Mũ ai đẹp!” bằng lá Tổng kết thi “Mũ ai đẹp!” 2. Sưu tầm nhiều trò chơi áp dụng cho trẻ mọi hoạt động trong ngày Trò chơi tôi luôn sưu tầm trên các trang mạng hay các tài liệu đã được tham khảo, tôi chắc lọc và tổ chức cho trẻ chơi cho phù hợp. Thông thường với ba dạng trò chơi như sau: *Trò chơi vận động: Trò chơi này luôn được áp dụng trong các hoạt động chung như bật vòng tìm chữ hay tìm chữ đã học, mới học ở môi trường xung quanh trong giờ chữ cái; chạy dích dắc lên gắn lô tô ở giờ toán, gắn tranh ở câu chuyện hay tranh trong giờ học truyện hay giờ khám phá; chơi chuyền bóng qua đầu, qua chân, qua phải, qua trái, chơi ném bóng vào rổ thi đua cùng bạn, ở giờ thể dục. Chơi vừa đi vừa hát khi nghe tiếng trống thì chạy vào ghế với số lượng ấn định sẵn, bạn nào ở ngoài ghế sẽ bị phạt, chơi đội mũ chóp lắng nghe và “Đoán xem bạn nào hát” ở Chơi: “Nghe hiệu lệnh nhảy vào ghế!” Chơi: “Ai ném giỏi!” 5
6. * Trò chơi học tập Trò chơi này hay thực hiện ở góc hay trong các giờ thực hành tạo hình như thi vẽ tranh, thi tìm chữ trong bài thơ, chơi “Ai tìm nhanh” những vật có liên quan, chơi trang trí chữ rỗng các trò chơi này tôi cũng lên kế hoạch soạn giảng và ứng dụng cho phù hợp, đúng nơi, đúng lúc. Hầu như trẻ luôn chăm chú thực hiện theo nhiều hình thức: cá nhân hoặc nhóm nhỏ để trẻ có sự phối hợp, đoàn kết cùng bạn. Sự tích cực tìm ra kết quả hay hoàn thành bài tập làm trẻ luôn hứng thú và thực hiện nhanh theo yêu cầu của cô, theo luật của trò chơi và từ đó trẻ nhớ lâu bài học, dần hình thành thói quen thành thạo khi chơi. Chơi: “Thi sắp xếp theo quy tắc!” Chơi: “ Đội nào tìm nhanh!” *Trò chơi dân gian Ở trò chơi dân gian, tôi luôn sưu tầm các bài đồng dao cho trẻ đọc thuộc để trẻ cùng phụ hoạ khi chơi. Các trò chơi dân gian cho trẻ luôn nhớ về nguồn cội xa xưa như chơi: Xúc xắc xúc xẻ, chơi nhảy lò cò, chơi giặt chiếu, chơi kéo cưa, chơi chim sổ lồng, chơi ô tô và chim sẻ, chơi rồng rắn lên mây, kéo co .các trò chơi dân gian này luôn rèn cho trẻ sự hứng thú khi chơi, có sức khoẻ dẻo dai, khéo léo và bền bỉ để có thể tạo ra năng lượng cho các giờ hoạt động nhẹ nhàng tiếp theo. Đồng thời cũng phát huy vốn từ đọc, phát âm rõ, biết thuộc được các bài đồng dao, ca dao làm duy trì và phát huy bản săc của dân tộc Việt Nam. 6
7. Chơi “Kéo co” Chơi “Mèo đuổi Chuột” Đối với tiết học là vậy! Còn các giờ khác thì sao? Khi có những giờ trống mà mà trẻ của lớp lung tung cả lên. Lứa tuổi này của trẻ là lứa tuổi hiếu động nào chịu yên! Vì vậy, tôi cho trẻ chơi: “ Các con hãy co chân phải lên và đứng yên trong 20 tiếng đếm!” ( thời gian đó tương ứng với khoảng 20 giây) ai bỏ chân trước sẽ thua cuộc nhé! Trẻ sẽ lập tức hòa vào trò chơi đó và thậm chí có trẻ sẽ đứng yên lâu hơn để minh chứng khả năng hơn thua nhau trong tập thể. Ở mỗi trò chơi, có thưởng, có phạt sẽ làm tăng phần kịch tính để trẻ luôn hoạt động hết mình, mang lại hiệu quả cao mà người giáo viên cảm thấy trẻ mình đáng yêu trong tâm trạng vui vẻ của giờ học không bị gò bó, căng thẳng hay có nhiều “thời gian chết” trong tiết học 3. Tăng cường tổ chức các trò chơi ở lớp Khi các nguyên liệu ở lớp được sẵn sàng và phong phú, các trò chơi nhiều dạng được sưu tầm thì tôi áp dụng thường xuyên cho trẻ, bất cứ thời điểm nào trong mọi hoạt động, tôi luôn cân đối giữa hoạt động “Tĩnh” và “Động” xen kẽ nhau cho phù hợp để trẻ có sức khoẻ tốt, bền bỉ, dẻo dai tham gia các hoạt động theo chế dộ sinh hoạt trong ngày. Trẻ đượcc tự tin tham gia, được hoà mình vào tập thể, được chơi và lĩnh hội kiến thức qua trò chơi, được sáng tạo và hứng thú, tích cực trong các hoạt động. 7
8. Ví dụ: - Với tiết học chữ cái, từng hoạt động tôi đều tích hợp trò chơi như “Ai phát hiện nhanh chữ đã học trong băng từ này?” Trẻ sẽ tư duy kiến thức để nhớ lại thật nhanh và đua nhau xung phong lên tìm chữ. Tìm chữ trong môi trường lớp, trong bài đồng dao, hay trò chơi bật vào ô có chữ vừa học trên các bàn chân đã cắt dán đặt sẵn trên sàn lớp, trẻ sẽ hứng thú tham gia với nhiều hình thức chơi theo nhóm, cá nhân. Và dù ở hình thức nào, bản thân trẻ cũng chơi tích cực. - Với tiết hoạt động ngoài trời, sau khi cho trẻ quan sát thì phần còn lại là các trò chơi luôn đem đến cho trẻ sự thoải mái nhất khi tham gia dưới sự hướng dẫn của cô: Trò chơi chuyền bóng qua chân, qua đầu, chơi bật vào các ô trên sân, chơi kéo co, chơi ném bóng vào rổ . các trò chơi này hổ trợ cho các kỹ năng vừa học hay đã học trước đó một cách tự nhiên mà hào hứng, trẻ học tập đến quên cả mệt. Tuy nhiên người giáo viên cũng nên bố trí thời gian hoạt động cho trẻ hợp lý để trẻ có năng lượng học tập cho các giờ sau qua các hoạt động xen kẻ giữa “động” và “tĩnh” - Tiết âm nhạc, sau khi hoạt động “ Động” với các vận động múa, gõ nhịp. Bạn có thể cho trẻ lắng nghe các giai điệu để trẻ đoán tên bài hát, bạn nào đoán đúng sẽ thưởng một bông hoa, hoạt động này làm trẻ tăng sự chú ý cho trẻ. Hay trò chơi đoán tên bạn hát, chơi tìm đồ vật qua âm thanh nhanh, chậm . các trò chơi luôn gây hứng thú cho trẻ khi tham gia. - Giờ toán: Trò chơi “ Nào mình cùng đi xe buýt” nhảy vào ghế với số lượng tương ứng qua hiệu lệnh hết bài hát. Ai chậm sẽ không vào ghế và sau đó đếm số lượng trẻ tương ứng số ghế IV. TÍNH HIỆU QUẢ Từ đầu năm học, trẻ còn bỡ ngỡ, nhút nhát, thụ động và chưa tự tin, mạnh dạn trong các hoạt động khoảng 9/ 31 trẻ, chiếm gần 30%. Nhưng đến thời điểm hiện tại, trẻ đã hoà đồng, tham gia với các bạn trong lớp trên gần đạt 100% thông 8
9. qua các trò chơi được lồng ghép trong các hoạt động. Qua đó, bản thân tôi nhận thấy trẻ của mình luôn hứng thú rất nhiều, trẻ hoạt động trong trò chơi, trẻ lĩnh hội kiến thức từ trò chơi và biết áp dụng trò chơi vào các giờ hoạt động một cách thành thạo. Các trò chơi đều phục vụ cho việc học bằng chơi, chơi mà học ở trẻ, luôn tạo ra động lực cho trẻ tích cực hoạt động và tạo niềm vui, hứng khởi khi đến lớp, nó đáp ứng câu nói: “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” hay câu khẩu hiệu “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Trò chơi luôn mang lại nhiều ưu điểm, nó được vận dụng vào nhiều hoạt động khác nhau trong ngày, nó giúp trẻ nâng cao kiến thức, trẻ càng nhớ lâu hơn các bài cô dạy. Và nó cũng mang lại nhiều kỹ năng sống cho trẻ, tăng tính sáng tạo, linh hoạt ở trẻ, nó giúp trẻ tự tin, mạnh dạn hơn, tinh thần đoàn kết tập thể được nâng cao hơn, sự hòa đồng và quan tâm lẫn nhau ở mỗi trò chơi khi muốn có kết quả thắng thua với đội bạn, làm cho trẻ ham thích học hơn khi đến lớp. “Học bằng chơi, chơi mà học”! Đây là phương châm giáo dục rất phù hợp với lứa tuổi mầm non. Với tôi, đây là phương pháp mà tôi nhận thấy hay nhất, hiệu quả nhất, phù hợp nhất, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ, sớm đạt được mục tiêu mà tôi đề ra ở kế hoạch năm học. Thới Hưng, ngày 11 tháng 11 năm 2020 BGH duyệt Người báo cáo Đào Thị Mai Tâm Ngô Thị Ngọc Thu 9