SKKN Một số giải pháp giúp trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi nhận biết phân biệt ba màu: Xanh, đỏ, vàng ở trường mầm non Thới Hưng 2 NH 2020-2021 (Nguyễn Thị Như Ý)

Nội dung text: SKKN Một số giải pháp giúp trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi nhận biết phân biệt ba màu: Xanh, đỏ, vàng ở trường mầm non Thới Hưng 2 NH 2020-2021 (Nguyễn Thị Như Ý)

1. CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc THUYẾT TRÌNH HỘI THI GVG CẤP TRƯỜNG Đề tài: “Một số giải pháp giúp trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết phân biệt ba màu: xanh, đỏ,vàng ở trường mầm non Thới Hưng 2” I. Giới thiệu về bản thân - Họ và tên: Nguyễn Thị Như Ý - Ngày tháng năm sinh: - Dạy lớp: Nhà trẻ II. Nội dung 1.Thực trạng và sự cần thiết của biện pháp: a. Thuận lợi: - Năm học 2020–20201 là năm thứ hai tôi liên tiếp được phân công dạy nhóm trẻ 24-36 tháng tuổi nên tôi thấy rất thuận lợi trong công tác. Bản thân luôn nhận được sự chỉ đạo sát sao về chuyên môn từ phía Ban giám hiệu trường mầm non Thới Hưng 2, tạo điều kiện về cơ sở vật chất, trường lớp tương đối đầy đủ, chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi cho cô và trẻ học nhận biết phân biệt. - Đội ngũ đồng nghiệp nhiệt tình, luôn tạo điều kiện để học hỏi lẫn nhau trong công tác. - Các cháu đi học được sắp xếp vào lớp theo đúng độ tuổi của mình. Đối với nhóm lớp 24-36 tháng tuổi tôi trực tiếp phụ trách tôi thấy đa số trẻ rất ngoan, trẻ đi học đều, lại rất hăng say khi được cô tạo điều kiện trẻ rất mạnh dạn hứng thú tham gia vào hoạt động. - Bản thân tôi luôn ý thức được tầm quan trọng của việc hướng dẫn trẻ tham gia vào hoạt động nhận biết phân biệt, không những cung cấp kiến thức để cho trẻ nhận biết phân biệt được màu xanh, đỏ, vàng mà còn mở rộng vốn hiểu biết cho trẻ về nhận biết phân biệt các đồ dùng đồ chơi khác nhau, quan trọng hơn là bước đầu nhen nhóm khả năng nhận biết phân biệt cho trẻ từ tuổi ấu thơ. Bên cạnh đó tôi luôn trau dồi kiến thức học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp để làm sao đưa ra phương pháp giảng dạy trẻ một cách tốt nhất giúp trẻ lĩnh hội được kiến thức một cách cóhiệu quả nhất. b. Khó khăn: - Đối với trẻ 24-36 tháng tuổi ở địa phương thường là các cháu ở nông thôn trẻ ở nhà với ông bà để bố mẹ đi làm ăn xa nên các cháu không được quan tâm nhiều. Vì vậy khi thực hiện chương trình giáo viên phải chú ý rất nhiều đến các kĩ năng cho trẻ, đặc biệt là kĩ năng phát âm chuẩn tiếng phổ thông ở trẻ còn có nhiều khó khăn. - Ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế, nhiều trẻ còn nói ngọng, trẻ chưa diễn tả được ý hiểu của mình đối với người khác. Từ những lý do nói trên nên dẫn đến hiệu quả của việc dạy trẻ nhận biết phân biệt ba màu: Màu xanh, màu đỏ, màu 1
2. vàng ở lớp nhà trẻ chưa đạt kết quả như yêu cầu đề ra. Và tôi đã khảo sát trẻ năm học 2020 -2021 cho kết quả thực tế như sau: *Kết quả khảo sát ba tháng đầu năm học: 2020-2021 TT Néi dung Tổng Số trẻ Tỉ lệ Số trẻ Tỉ lệ số trẻ đạt % chưa đạt % TrÎ nhËn biÕt, ph©n biÖt 1 mµu th«ng qua ho¹t ®éng cã chñ ®ịnh 15 5 33 % 10 67% TrÎ nhËn biÕt, ph©n biÖt 2 mµu th«ng qua ho¹t ®éng ngoµi tiÕt häc 15 5 33% 10 67% TrÎ nhËn biÕt, ph©n biÖt 3 mµu th«ng qua t¹o m«i trưêng 15 6 40% 9 60% TrÎ nhËn biÕt, ph©n biÖt 4 mµu th«ng qua ho¹t ®éng quan s¸t trÎ 15 3 20% 12 80 % TrÎ nhËn biÕt, ph©n biÖt 5 mµu th«ng qua phèi kÕt hîp gi÷a nhµ trưêng vµ 15 4 27 % 11 73 % gia ®×nh Qua kết quả khảo sát cho thấy tỉ lệ trẻ đạt chưa cao nên tôi rất băn khoăn về kết quả trên, do đó tôi đã suy nghĩ tìm ra một số giải pháp giúp trẻ hứng thú học nhận biết phân biệt một cách tốt nhất. 2. Mô tả biện pháp * Giải pháp 1: Tạo môi trường giúp trẻ nhận biết tốt các màu xanh, đỏ, vàng. Trẻ sống trong môi trường có các hình ảnh màu sắc thì việc giúp trẻ nhận biết màu sắc thuận lợi hơn, tôi đã chú ý tạo môi trường phong phú đa dạng. Đồ chơi luôn được thay đổi tạo sự mới mẻ, hấp dẫn giúp trẻ lĩnh hội những gì trẻ thấy, qua đó tạo cho trẻ say mê yêu thích tìm tòi khám phá. Tuy nhiên màu của đồ chơi vẫn chủ yếu là ba màu: xanh, đỏ, vàng. Tạo môi trường học tập trong lớp phù hợp với chủ điểm. Tùy theo chủ điểm tháng, tôi sắp xếp đồ chơi gọn gàng đẹp mắt, ngang tầm với của trẻ, thật hấp dẫn và thu hút trẻ. Đồ chơi phong phú và nhiều chủng loại màu sắc chủ yếu là các đồ chơi vẫn là màu xanh, đỏ, vàng, phù hợp với từng chủ điểm. Cùng trẻ chơi chơi trò chơi thú vị “ mỗi tuần một màu sắc”. Mỗi tuần dạy bé một màu sắc sẽ giúp trẻ 2
3. nhớ lâu màu sắc đó. Tuần đầu tiên, tôi dạy bé màu đỏ, tôi cố gắng cho bé tiếp xúc với những đồ vật có màu đỏ nhiều nhất Ví dụ 1: “Chủ đề Lớp nhà trẻ của bé”: Trẻ sẽ được tiếp xúc với cô và các bạn của trẻ trong lớp, cùng với những đồ dùng đồ chơi ở lớp bé. Ví dụ có thể cho búp bê mặc áo đỏ, giày dép đỏ, balo đỏ, . Hoặc có thể cho bé tiếp xúc với những đồ chơi có màu đỏ như bóng đỏ, đồ xếp hình màu đỏ, Cho trẻ quan sát các bạn trong lớp xem có ai có đồ dùng hay quần áo màu đỏ hãy chỉ cho cô xem. Nhắc đi nhắc lại màu đỏ với bé bé sẽ nhớ màu vô cùng hiệu quả. Tôi vừa cho trẻ quan sát vừa cần nói thật chậm rãi để trẻ kịp tiếp thu và ghi nhớ. Ví dụ 2: “Chủ đề đồ dùng đồ chơi của bé”: ở góc hoạt động với đồ vật tôi chuẩn bị cho trẻ rất nhiều vật liệu xâu có 3 màu xanh, vàng, đỏ để trẻ có thể lựa chọn màu sắc để xâu hoặc theo yêu cầu của cô. Trẻ được thực hiện xâu vòng theo ý thích của mình để tặng các bạn. ( Hình ảnh bé chơi xâu vòng màu tặng bạn) Kết quả: Môi trường trong lớp với đầy đủ đồ chơi đẹp mắt, được sắp xếp dưới dạng mở giúp cho trẻ nhận biết các màu sắc được thuận tiện dễ dàng hơn. * Giải pháp 2: Thông qua hoạt động quan sát trẻ để tìm hiểu khả năng tư duy, nhận biết phân biệt màu sắc của trẻ. Quan sát trẻ là theo dõi trẻ có mục đích, ghi lại những trẻ nhận biết phân biệt màu tốt chưa tốt, hay mức độ phân biệt màu của trẻ. Dựa trên kết quả quan sát này tôi thấy được khả năng nhận biết và phân biệt màu của từng trẻ để từ đó có biện pháp phát triển giúp cho trẻ nhận biết phân biệt màu xanh, đỏ, vàng tốt hơn. Mỗi ngày tôi lên kế hoạch quan sát 2 – 3 trẻ ở một hoạt động nào đó. Sau mỗi buổi làm việc tôi dành ra 2 – 3 phút ghi lại những gì quan sát được ở trẻ. Ví dụ 1: “Chủ đề Bé và các bạn”: khi tôi cho trẻ chơi ở góc hoạt động với đồ vật trẻ xâu vòng màu đỏ tặng bạn, cô làm mẫu cho trẻ quan sát cách xâu vòng khi trẻ chơi cô chú ý quan sát xem trẻ đã thực hiện đúng theo yêu cầu của cô chưa. Cứ như vậy tôi quan sát và ghi lại để theo dõi. Ví dụ 2: “Chủ đề đồ dùng đồ chơi của bé”: ở góc hoạt động với đồ vật cô yêu cầu trẻ xếp những ngôi nhà màu xanh, màu đỏ, màu vàng. Khi trẻ chơi cô theo dõi và quan sát ghi lại những gì cô quan sát được, cứ như vậy cô theo dõi quan sát từng góc chơi để từ đó tìm ra những phương pháp và giải pháp tốt nhất giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động. 3
4. Kết quả: Qua các kết quả quan sát giúp tôi biết cách điều chỉnh phương pháp dạy trẻ nhận biết phân biệt màu xanh, màu đỏ, màu vàng cho từng trẻ và lập kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ phù hợp với nhu cầu của từng trẻ. Từ đó có biện pháp tiếp cận, phân nhóm hoạt động, tạo điều kiện cho trẻ hoạt động theo sở thích, không gò bó, áp đặt trẻ. *Giải pháp 3: D¹y trÎ nhËn biÕt mµu xanh, ®á, vµng thông qua các hoa t động chñ ®ịnh: - Thông qua tiết Nhận biết tập nói Theo từng chủ đề, chủ điểm tôi lựa chọn, sử dụng các đồ chơi, tranh ảnh, vật thật có màu xanh, hoặc màu đỏ, màu vàng để trẻ gọi tên kèm theo màu sắc. Khi cho trẻ chơi trò chơi để luyện cho trẻ phát âm tôi chọn trò chơi có đồ dùng trực quan mang màu sắc xanh, đỏ, vàng cho trẻ được cầm, được chọn theo yêu cầu của cô để trẻ phát âm. Từ đó trẻ sẽ hứng thú học hơn và việc lồng ghép, tích hợp nhận biết màu sắc sẽ thuận tiện hơn và sẽ khắc sâu tư duy ghi nhớ hơn. VÝ dô 1: Nhận biết tập nói: Chủ đề: Đồ dùng trong gia đình nhận biết cái bàn cái ghế, tôi đã chọn cái bàn màu xanh và cái ghế màu vàng. Khi cho trẻ quan sát tập nói tôi không quên hỏi trẻ: cái bàn màu gì, cái ghế màu gì? Cho trẻ phát âm nhiều lần “ bàn màu xanh” “ cái ghế màu vàng” từ đó giúp trẻ nhận biết được màu vàng- xanh. Hoặc: Trò chơi chọn đồ dùng theo yêu cầu của cô: cô cho trẻ đi siêu thị và chọn mua những đồ dùng, trái cây theo màu mà cô yêu cầu, sau khi trẻ mua xong cô hỏi trẻ “ đây là gì? Có màu gì”.... Với những trẻ nhút nhát tôi đã gần gũi để động viên khích lệ trẻ giúp trẻ tự tin tham gia hoạt động cùng cô và các bạn. Bên cạnh đó tôi cũng sắp xếp những cháu mạnh dạn tự tin đan xen những cháu còn nhút nhát rụt rè, với cách làm này tôi thấy những cháu nhút nhát dần dần hòa nhập cùng các bạn để hứng thú tham gia hoạt động hơn ( Hình ảnh trẻ chọn đồ dùng theo yêu cầu của cô) 4
5. - Thông qua giờ nhận biết phân biệt: Tôi sử dụng các đồ dùng khác nhau để cho cháu nhận biết, các dạng kích thước khác nhau ®ể giúp trẻ nhận biết phân biệt. Lồng ghép đan xen các trò chơi tĩnh - động với nhau để cho trẻ chơi tránh sự nhàm chán. Ví dụ: Để củng cố nhận biết màu đỏ tôi cho trẻ chơi “ chọn bóng” màu đỏ. Cô chuẩn bị bóng màu đỏ. Cô và trẻ cùng đọc: Quả rơi quả rơi Quả rơi ở đâu Quả rơi ở đây Cô tung bóng lên và bóng rơi xuống, trẻ nhặt bóng, cô hỏi trẻ bóng màu gì? “ bóng màu đỏ” và cho trẻ chơi với bóng màu đỏ. Sau đó tôi tập chung trẻ lại và cùng nhau quan sát và nhận biết màu đỏ qua quả bóng. Ngoài ra, tôi đan xen sử dụng trò chơi để tránh nhàm chán cho trẻ Ví dụ: Trò chơi “Tìm quả bóng đỏ tặng bạn búp bê”: cô chuẩn bị rất nhiều bóng đủ màu, sau đó cô cho trẻ đi xung quanh lớp và tìm quả bóng màu đỏ tặng búp bê. Tôi sử dụng các đồ dùng đồ chơi có màu sắc khác nhau, các đồ dùng đồ chơi đó có kích thước to nhỏ khác nhau, để giúp trẻ nhận biết phân biệt và gây sự tập trung chú ý của trẻ. * Ví dụ: Chủ đề nhánh “Đồ dùng đồ chơi của bé” Đề tài: Nhận biết phân biệt màu đỏ, màu xanh, vàng Ôn luyện củng cố kiến thức cô tổ chức trò chơi “Ai chọn đúng”: Cô cùng trẻ hát và đi xung quanh lớp, phía sàn lớp cô chuẩn bị những hình tròn màu vàng, đỏ, xanh, sau khi hát xong thì cô hô to “ tìm cho cô hình tròn màu đỏ, xanh hay vàng” và trẻ chạy xung quanh tìm. Từ đó trẻ có thể khắc sâu hơn về biểu tượng của màu sắc. Hình cô và trẻ cùng chơi trò chơi “Ai chọn đúng”: 5
6. Bên cạnh đó tôi đã thiết kế một trò chơi trên máy vi tính nhằm kích thích sự tò mò và hứng thú ở trẻ, giúp trẻ hình thành biểu tượng một cách tích cực nhất. qua trò chơi: Vòng quay kì diệu. - Thông qua giờ làm quen văn học, kể chuyện, đọc thơ: Tôi gây hứng thú bằng nhiều cách khác nhau: dùng tranh ảnh, vật thật, mô hình có nhiều màu sắc xanh, đỏ, vàng khác nhau để thu hút sự chú ý của trẻ. Hình ảnh trực quan được tôi áp dụng nhiều khi dạy trẻ các tiết văn học. Trong tiết học, ngoài việc dạy trẻ nhận biết phân biệt ba màu xanh, đỏ,vàng tôi còn lồng ghép tích hợp nội dung nhận biết phân biệt ba màu xanh, đỏ, vàng vào các tiết học khác bằng cách chuẩn bị đồ dùng trực quan liên quan đến các tiết học. Tranh ảnh đồ vật rất đẹp mắt và chủ yếu những đồ dùng đó đều có ba màu cơ bản xanh, đỏ, vàng để gây sự chú ý thích thú cho trẻ. Trẻ càng chú ý đến hình ảnh trực quan thì việc dạy trẻ nhận biết ba màu xanh, đỏ, vàng càng dễ dàng và hiệu quả hơn. - Qua giờ hoạt động với đồ vật: Qua giờ chơi hoạt động với đồ vật tôi không chỉ rèn kỹ năng xếp chồng, xếp cạnh mà còn tích hợp nhận biết phân biệt màu thông qua đồ dùng, đặt câu hỏi gợi mở, khối gỗ màu gì? Khối gỗ để làm gì? Thông qua mỗi nhánh trong chủ đề tôi chọn ba màu duy nhất xanh, đỏ, vàng cho trẻ hoạt động, để từ đó trẻ khắc sâu ghi nhớ về màu sắc cho trẻ về ba màu. ( Hình ảnh: Trẻ chơi với các khối màu) 6
7. Ví dụ: Để củng cố kiến thức của trẻ, tôi cho trẻ xâu vòng đỏ. “Cô có chiếc vòng màu gì đây?”, “Để xâu được chiếc vòng đỏ này cô chọn những hạt vòng màu gì?”, “ Bạn nào giỏi lên tìm giúp cô hạt vòng màu đỏ”. Yêu cầu trẻ chỉ chọn những hạt vòng màu đỏ để xâu. Qua đó trẻ biết phân biệt màu đỏ với các màu khác. Trong lúc trẻ làm cô hỏi trẻ: + Con đang làm gì vậy? + Bạn búp bê chỉ thích vòng đỏ thôi vậy con phải chọn hạt vòng màu gì? + Con đang xâu hạt vòng màu gì? Ví dụ: Trong nhánh“những người thân yêu trong gia đình” Tôi cho trẻ xếp ngôi nhà. Tôi chuẩn bị khối vuông màu vàng và khối tam giác màu đỏ. Tôi hỏi trẻ: + Để xếp được ngôi nhà cô cần những gì? + Khối vuông có màu gì? + Mái nhà màu gì vậy? + Con xếp ngôi nhà như thế nào? Từ đó trẻ được tư duy và ghi nhớ có chủ đích màu sắc của các khối hình. - Thông qua giờ học tạo hình: Qua tiết tạo hình tôi chọn ba màu cơ bản xanh, đỏ, vàng cho trẻ dán, tô màu, nặn nhằm gợi hỏi trẻ về màu sắc và từ đó khắc sâu ghi nhớ về ba màu này cho trẻ. Ví dụ:“Tiết tô màu cái yếm”. Tôi cho trẻ quan sát tranh mẫu cô đã tô sẵn (cái yếm đỏ, yếm màu vàng, yếm màu xanh). Sau đó yêu cầu trẻ tô cái yếm theo các màu giống cô. Từ đó trẻ khắc sâu khả năng nhận biết phân biệt được ba màu xanh, màu đỏ, màu vàng. - Thông qua hoạt động phát triển ngôn ngữ - làm quen văn học: Tôi gây hứng thú cho trẻ bằng nhiều thủ thuật khác nhau: dùng tranh ảnh, sa bàn, vật thật với màu sắc bắt mắt để lôi cuốn trẻ học say mê, tích cực. Ví dụ: Khi trẻ học bài thơ, câu chuyện “Quả thị”. Cô cho trẻ quan sát trực quan quả thị để trẻ nhận biết được màu vàng. Cuối tiết học có thể cho trẻ chơi tô quả thị màu vàng để trẻ khắc sâu màu vàng hơn. - Thông qua hoạt động phát triển vận động: Tôi lồng ghép tích hợp cho trẻ nhận biết phân biệt màu sắc qua các dụng cụ thể dục, qua trò chơi. Cô yêu cầu trẻ lấy dụng cụ theo đúng yêu cầu của cô để tập, khi trẻ lấy dụng cụ cô gợi hỏi để cho trẻ phát âm về các màu xanh, đỏ, vàng.... 7
8. Kết quả: Qua các tiết học trẻ được cung cấp biểu tượng ban đầu về màu sắc và những biểu tượng đó được khắc sâu dần vào ý thức của trẻ giúp trẻ có thể dễ dàng nhớ và nhớ lâu những màu sắc mà mình được học. * Giải pháp 4: Dạy trẻ nhận biết phân biệt ba màu xanh - đỏ - vàng thông qua các hoat động ngoài tiết học: -Thông qua các hoạt động vui chơi: Trẻ được tiếp xúc với đồ chơi, các sự vật hiện tượng, vì thế tôi chọn những đồ chơi có màu xanh - đỏ - vàng phù hợp với từng góc để trẻ chơi, và trong quá trình chơi tôi gợi hỏi trẻ về màu sắc của đồ chơi để trẻ trả lời. Từ đó trẻ lại được khắc sâu khả năng ghi nhớ màu xanh - đỏ - vàng. Ví dụ: Ở góc phân vai Chủ đề:“Đồ dùng đồ chơi” tôi cho trẻ chọn trang phục với sở thích của búp bê. Trên người bạn búp bê mặc áo, váy màu gì thì chọn trang phục có màu đó tặng bạn. Trò chơi này vừa kích thích tư duy sáng tạo của trẻ lại vừa giúp trẻ nhận biết phân biệt màu tốt hơn: + Bạn búp bê mặc áo màu gì? + Con tìm cho bạn chiếc túi màu vàng. + Còn bạn búp bê này mặc váy màu gì? + Đôi giày đỏ của bạn búp bê đâu rồi? + Chiếc mũ đỏ của bạn búp bê đâu rồi? + Ai có thể chọn cho bạn được? Ở chủ đề nhánh: “Đồ dùng đồ chơi của bé” cũng vậy. Trên tường có 3 cái ống màu xanh, màu đỏ, màu vàng và yêu cầu trẻ chọn bóng có màu tương ứng với cái ống đó và bỏ vào ống trên tường tương ứng và rơi xuống xọt cùng màu. Từ đó trẻ lại được khắc sâu kiến thức nhận biết phân biệt và khả năng ghi nhớ rõ rệt hơn. Hình ảnh: Bé chợn các vật có cùng màu với mẫu 8
9. - Trẻ học nhận biết phân biệt mọi lúc mọi nơi: Khi cho trẻ chơi, thấy trẻ cầm bất cứ đồ chơi nào trên tay có ba màu xanh - đỏ - vàng thì tôi đều hỏi trẻ. Con đang chơi đồ chơi gì? Đồ chơi có màu gì? Hoặc có thể hỏi trẻ xem hôm nay con quan sát xem có bạn nào mặc áo màu xanh, màu vàng, màu đỏ không? trẻ trả lời. Cứ như vậy tôi gợi hỏi trẻ để giúp trẻ nhớ lâu, nhớ sâu hơn về các màu sắc cơ bản. Giờ đón trả trẻ giờ chơi tự do tôi luôn trò chuyện gần gũi với trẻ để nắm bắt tâm lý của từng trẻ, khi trò chuyện tôi lấy một vài đồ chơi có màu xanh - đỏ - vàng để rèn cho trẻ nhận biết. Đây là thời điểm phù hợp để trò chuyện với trẻ đặc biệt là những trẻ có kỹ năng nhận biết phân biệt màu chưa thành thạo vì lúc này số trẻ trong lớp ít đi, không đòi hỏi giáo viên phải tập trung nhiều đến trẻ khác. Ví dụ: Vào buổi sáng tôi trò chuyện với trẻ về chủ đề “đồ dùng đồ chơi của bé” thì tôi chú ý đến màu sắc của các đồ dùng đồ chơi của từng trẻ để cho trẻ nhận biết: + Con biết trong lớp mình bạn nào đi dép màu đỏ? + Bạn Thịnh có cái mũ màu gì? + Ngoài cái mũ màu đỏ, bạn Thịnh còn có những đồ dùng gì màu đỏ? + Ba lô của Bạn Ngọc có những màu gì? Vào buổi chiều trước khi trẻ ra về tôi hỏi trẻ về những việc trẻ làm trong ngày. Trong lúc chơi tôi hỏi trẻ: + Con chơi trò chơi gì? + Xếp được cái gì? + Đồ chơi màu gì? +Con tìm hộ cô đồ chơi có màu đỏ nào? -Trẻ học nhận biết phân biệt qua hoạt động dạo chơi : Qua dạo chơi thăm quan, trẻ tiếp xúc với thiên nhiên và những sự vật hiện tượng xảy ra xung quanh trẻ, tôi tạo điều kiện để trẻ được quan sát, gợi hỏi để trẻ nói lên màu sắc qua sự vật hiện tượng được nghe và nhìn thấy. Ví dụ: Khi dạo chơi đến vườn hoa. Cô cho trẻ quan sát và tìm bông hoa nào màu đỏ, bông hoa nào màu vàng để chỉ cho cô và các bạn cùng quan sát 9
10. - Trẻ học nhận biết phân biệt thông qua các hoạt động trải nghiệm: Trong tất cả các môn học và hoạt động của trẻ, tích cực để trẻ được tự trải nghiệm và khám phá ra những đặc điểm nổi bật về đặc điểm, màu sắc. Từ đó trẻ tư duy và khắc sâu những đặc điểm đó vào nhận thức của mình. Ví dụ: Khi trẻ đang học làm quen với màu xanh cô có thể tổ chức cho trẻ tiết trải nghiệm làm những chiếc bánh màu vàng. Từ việc tìm nguyên liệu làm bánh màu vàng , nhuộm bánh thành màu vàng sẽ giúp trẻ thêm hứng thú và khắc sâu biểu tượng màu vàng cho trẻ. Kết quả: Trẻ được ôn luyện về màu sắc giúp trẻ ghi nhớ và khắc sâu hơn biểu tượng về màu săc. Trẻ sẽ tự tin hứng thú hơn khi tham gia vào các hoạt động học, làm quen và trải nghiệm với màu sắc cũng như các trò chơi trong tiết học. * Giải pháp 5: Tăng cường làm đồ dùng đồ chơi tự tạo từ các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương. Như chúng ta đã biết tư duy của trẻ là tư duy hình tượng, trẻ mầm non, nhất là trẻ ở lứa tuổi nhà trẻ thì việc cho trẻ học thông qua các đồ dùng trực quan là rất cần thiết, trẻ được tri giác bằng vật thật sẽ giúp trẻ nhớ lâu, nhớ sâu, đặc biệt là những đồ chơi cô tự làm bằng những nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương thì trẻ càng thích thú quan sát và học hơn. Ví dụ: Tôi sử dụng chai nước rửa chén cũ để làm giỏ xách, làm bàn ủi đồ từ chai lau sàn hay sử dụng chai nhựa để làm chậu hoa cho bé trang trí bàn ăn, sử dụng lá cây làm vật liệu ở góc nghệ thuật, tôi cầu trẻ sử dụng cái bàn ủi màu vàng để ủi đồ, tìm cho cô cái lá màu đỏ để làm lá rụng, lá màu xanh để gắn lên cây... Kết quả: Khi cho trẻ học hoặc chơi với các đồ chơi cô tự làm trẻ rất thích và hứng thú học hơn. Còn rèn được cho trẻ kĩ năng phân tích , ghi nhớ màu sắc. Rèn sự khéo léo linh hoạt của cơ thể. *Giải pháp 6: Phối hợp giữa nhà trường và gia đình để giúp trẻ nhận biết và phân biệt ba màu xanh - đỏ - vàng. - Qua giờ đón - trả trẻ: Môi trường sống của trẻ chủ yếu là ở trường và ở gia đình. Nếu chỉ giáo dục ở một trong hai nơi này tốt chưa chắc đã có kết quả giáo dục hiệu quả đến trẻ. Chính vì vậy sự kết hợp giáo dục giữa cha mẹ và cô giáo theo hướng tích cực sẽ là chiếc cầu giúp trẻ đến một tương lai tốt. Trong thời gian đón - trả trẻ, tôi tranh thủ gặp gỡ trao đổi bàn bạc với phụ huynh tìm ra những biện pháp giúp trẻ nhận biết phân biệt màu xanh, đỏ, vàng khi ở nhà. Vào đầu chủ đề tôi lên kế hoạch các nội dung chương trình học của bé. Giờ đón, trả trẻ, tôi nhắc phụ huynh đến xem để phụ huynh biết ở lớp con học những gì để về nhà có thể giúp trẻ học thêm ở nhà để trẻ nhanh chóng nắm bắt được bài học. Trao đổi với phụ huynh trong chủ điểm đó con học cần những đồ dùng gì? Có màu sắc gì? Để nếu phụ huynh có điều kiện thì phụ huynh có thể tận dụng từ thiên nhiên, đồ dùng sẵn có ở nhà giúp con nhận biết tốt khi ở nhà. Ví dụ:“Chủ điểm nhánh đồ dùng gia đình”. Tôi trao đổi thống nhất với phụ huynh về một số biện pháp giúp đỡ trẻ nhận biết phân biệt màu xanh - đỏ - vàng khi ở nhà như, tận dụng thời gian rảnh rỗi, mọi lúc mọi nơi những đồ dùng mang màu sắc xanh - đỏ - vàng sẵn có ở trong nhà để dạy trẻ phân biệt được tốt hơn. 10
11. - Con lấy cho mẹ chiếc mũ màu đỏ. - Hôm nay con mặc áo màu gì? - Con biết rau cải có màu gì không?... Từ đó giúp trẻ tiến bộ và dần dần tự tin hơn trong giao tiếp cũng như trong học tập. - Thông tin góc“Cha mẹ cần biết”: Thông qua góc tuyên truyền Cha mẹ cần biết, tôi cung cấp cho phụ huynh kết quả cân - đo, khám sức khỏe của trẻ, nội dung các bài thơ, bài hát câu chuyện theo chủ đề trong tuần, các bài tuyên truyền về kinh nghiệm nuôi dạy con, những trò chơi hoặc những trang mạng hướng dẫn cách nuôi dạy trẻ...Nội dung góc tuyên truyền được cập nhật thường xuyên, kịp thời. Ví dụ: Ở “Chủ đề đồ dùng đồ chơi của bé” tôi cắt những tranh ảnh lô tô về các đồ dùng đồ chơi của bé là những màu vàng, màu đỏ, màu xanh gắn vào góc tuyên truyền và ghi chú ở phía dưới nhờ phụ huynh mặc quần, áo, dép, mũ, ba lô có các màu sắc như trên để trẻ nhớ lâu hơn về các màu sắc đó. Qua bảng tin, bảng tuyên truyền ở góc cha mẹ cần biết, giáo viên tuyên truyền đến cha mẹ của trẻ những kết quả giáo dục ở con mình, tạo điều kiện cho giáo viên trao đổi hai chiều với các bậc cha mẹ những vấn đề có liên quan đến trẻ, các thông tin của lớp, thông tin sức khỏe, ngược lại các bậc cha mẹ có thể ghi chép những yêu cầu, đề nghị, thông tin cần trao đổi với giáo viên. Không chỉ gần gũi cởi mở với phụ huynh trao đổi về tình hình học tập và sức khoẻ của trẻ, tôi còn trao đổi về những kiến thức, bài học trên lớp đến từng phụ huynh. Tôi đã nhận được sự đồng tình và giúp đỡ của phụ huynh, đồng nhất về kiến thức cung cấp cho trẻ, cách giáo dục trẻ nên đa số trẻ rất ngoan, có nề nếp và kết quả đạt được tốt hơn. - Thông qua công nghệ thông tin: Ngày nay xã hội phát triển kéo theo đó là công nghệ thông tin phát triển. Các bậc phụ huynh có thể dạy con học trực tuyến trên các website. Những giờ học giờ chơi trên lớp về nhận biết phân biệt các màu hoặc các đồ dùng đồ chơi của các bé có những màu xanh, đỏ, vàng tôi thiết kế thành những video clip ngắn có thể lồng ghép tiếng thành những mẩu chuyện ngắn để tuyên truyền với phụ huynh. Ví dụ: Với tiết nhận biết tập nói một số đồ dùng cá nhận của bé, tôi sử dụng hình ảnh chiếc áo màu đỏ, chiếc quần màu xanh, cái mũ màu vàng và dựng thành một câu chuyện để kể chuyện về các đồ dùng cá nhân đó. Không những trẻ hứng thú mà các bậc phụ huynh cũng rất thích khi xem clip đó. Từ đó kích thích sự tìm tòi, thích học, thích khám phá và tìm hiểu về màu sắc xung quanh mình ở thế giới bên ngoài. - Thông qua các buổi sinh hoạt, họp phụ huynh Phối hợp với nhà trường tổ chức các buổi họp phụ huynh để truyền đạt kiến thức cũng như kinh nghiệm để phụ huynh hiểu trẻ của mình hơn cũng như cách để trẻ tiếp xúc với màu sắc ở mọi lúc mọi nơi một cách hiệu quả nhất. Kết quả: Nhờ được tiếp xúc thường xuyên và được bố mẹ nhắc nhở hướng dẫn trẻ có thể nhớ được màu sắc một cách chính xác và hứng thú. 11
12. 3. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm Từ khi áp dụng các biện pháp trên đến nay tôi đã thu được một số kết quả đáng kể như sau: TT Néi dung Tổng Số trẻ Tỉ lệ Số trẻ Tỉ lệ số trẻ đạt chưa đạt TrÎ nhËn biÕt, ph©n biÖt 1 mµu th«ng qua ho¹t ®éng cã chñ ®ịnh 15 13 87 % 2 13% TrÎ nhËn biÕt, ph©n biÖt 2 mµu th«ng qua ho¹t ®éng ngoµi tiÕt häc 15 12 80% 3 20% TrÎ nhËn biÕt, ph©n biÖt 3 mµu th«ng qua t¹o m«i 15 13 87% 2 13% trưêng TrÎ nhËn biÕt, ph©n biÖt 4 mµu th«ng qua ho¹t ®éng quan s¸t trÎ 15 13 87 % 2 13 % TrÎ nhËn biÕt, ph©n biÖt 5 mµu th«ng qua phèi kÕt 15 12 80 % 3 20% hîp gi÷a nhµ trưêng vµ gia ®×nh Qua kết quả khảo sát cho thấy các biện pháp cho trẻ 24-36 tháng nhận biết phân biệt 3 màu xanh- đỏ- vàng được áp dụng đã đạt hiệu quả, cụ thể: Số trẻ ®¹t yªu cÇu tăng lên rõ rệt: từ 30.6% lên 84% kh¸ giái; Số trẻ chưa đạt giảm từ 70% nay chỉ còn 16%. * Đối với trẻ: Rèn được kĩ năng ghi nhớ có chủ đích; 100% học sinh lớp tôi đều thích đi học; Trẻ tự tin, mạnh dạn trong các giờ học; Trẻ thích tham gia vào các phát hoạt động phát triển nhận thức. * Đối với giáo viên: Sau một thời gian tôi vận dụng các biện pháp trên vào việc cho trẻ lớp nhà trẻ nhận biết phân biệt 3 màu xanh- đỏ- vàng, tôi nhận thấy chất lượng kết quả giáo dục của tôi rèn luyện cho trẻ đã được nâng lên rõ rệt. Từ đó khiến tôi tự tin hơn và cố gắng hơn nữa để tìm tòi các phương pháp, biện pháp hay để giúp cho trẻ học tập tốt hơn. Khi thấy trẻ lớp tôi đã có sự tiến bộ về nhận biết màu sắc một số đồng nghiệp cũng đang và sẽ vận dụng sáng kiến này vào trong giảng dạy của mình để nâng cao chất lượng giáo dục và giảng dạy cho hiệu quả tốt hơn. 12
13. * Đối với phụ huynh: Cha mẹ cảm thấy mãn nguyện với thành công của trẻ, tin tưởng vào kết quả giáo dục của nhà trường, không chê bai chỉ trích cô giáo ngược lại cha mẹ thông cảm, chia sẻ những khó khăn của cô giáo, cung cấp vật liệu, phụ giúp giáo viên trang trí lớp, làm đồ chơi, ủng hộ cây hoa, cây cảnh . * Đối với nhà trường và ở địa phương: Khi những giải pháp cho trẻ nhận biết 3 màu xanh- đỏ- vàng đạt được kết quả tốt, sẽ tạo điều kiện cho nhà trường nâng cao chất lượng trong việc giáo dục trẻ. Sáng kiến kinh nghiệm nếu được triển khai, áp dụng sẽ giúp từng bước nâng cao chất lượng giáo dục của địa phương, đáp ứng được những yêu cầu của thời kì đổi mới, phát huy được sức mạnh của toàn đảng, toàn dân chăm lo đến sự nghiệp giáo dục. Từ những kết quả đã đưa ra tôi nhận thấy khi sử dụng những giải pháp mà tôi đã áp dụng, tôi thấy rất vui mừng và phấn khởi vì những giải pháp mình đưa ra sử dụng đã giúp trẻ hứng thú trong việc học, đã đạt kết quả mà tôi mong đợi. 4. Kết luận, kiến nghị: 4.1. Kết luận: Với các biện pháp thực hiện trên, tôi nhận thấy lĩnh vực phát triển nhận thức cho trẻ 24- 36 tháng tuổi trong trường mầm non đạt được những kết quả rõ rệt như: trẻ hứng thú tham gia vào tiết học. Trẻ tự tin, hoạt bát trong mọi hoạt động. Trẻ hứng thú thích đi đến lớp. Qua việc dạy trẻ phân biệt màu thông qua quan sát để trẻ tìm hiểu khả năng và tư duy nhận biết phân biệt màu sắc của trẻ. Tận dụng được những đồ dùng, đồ chơi làm từ nguyên vật liệu phế thải giúp bảo vệ môi trường, sạch đẹp, không bị ô nhiễm. Từ những vốn kinh nghiệm tích lũy ấy, tôi đã áp dụng và có hiệu quả ở lớp mình nhằm hình thành ở trẻ những biểu tượng ban đầu về màu sắc, trẻ nhận biết phân biệt được các màu xanh, màu đỏ, màu vàng một cách rõ rệt. Từ đó hình thành cho trẻ những yếu tố của một nhân cách phát triển hài hoà, đó là sự phát triển về thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ và thể lực trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau, góp phần đào tạo thế hệ trẻ thành những con người hoàn thiện hơn để mai sau làm chủ đất nước, vì trẻ em hôm nay là thế giới của ngày mai . * Bài học kinh nghiệm: Qua quá trình dạy trẻ là người giáo viên phải có năng lực sư phạm, yêu nghề, mến trẻ, luôn là người ‘ mẹ hiền” gần gũi với trẻ, nói nhẹ nhàng với trẻ. Phải kiên trì trong việc sửa sai, luyện khả năng nhận biết phân biệt màu cho trẻ, hằng ngày từng chút một mà cung cấp cho trẻ nhưng phải có tính lặp lại. Tạo môi trường lớp xanh- sạch- đẹp kích thích sựu hứng thú tò mò ở trẻ, Cô thường xuyên trau dồi không ngừng học hỏi, tham khảo các tiết dạy hay, tham khảo ý kiến tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường, của đồng nghiệp. Tham khảo sách báo và tài liệu có liên quan đến các giải pháp để giúp trẻ nhận biết ba màu tốt hơn. Quan sát, nhận xét đánh giá khả năng của từng cá nhân trẻ để có biệp pháp tác động cá nhân phù hợp. Sử dụng các đồ dùng trực quan sinh động màu sắc đặc trưng cơ bản của tuổi nhà trẻ. Khi đặt câu hỏi cần ngắn gọn và để trẻ phát huy tính tích cực chủ động, cho trẻ được tiếp xúc được nói nhiều. 13
14. Cần làm nhiều đồ dùng đồ chơi tự tạo từ những nguyên vật sẵn có ở địa phương và các nguyên vật liệu phế thải để phục vụ các tiết dạy, các hoạt động góc, và tận dụng để trang trí lớp học tạo hứng thú cho trẻ học tập, vui chơi. Tạo góc mở để trẻ được vui chơi trải nghiệm. Cần có sự phối hợp giữa phụ huynh với cô giáo để thống nhất phương pháp rèn luyện khả năng nhận biết phân biệt màu xanh, đỏ, vàng một cách hiệu quả. 4.2. Kiến nghị : Để thực hiện tốt một số giải pháp giúp trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi nhận biết phân biệt ba màu xanh, màu đỏ, màu vàng trong giai đoạn hiện nay, thông qua việc thực hiện các biện pháp trên đạt kết quả. Bản thân xin có một số đề xuất sau: * Đối với trường: - Cần tạo điều kiện cho giáo viên tham quan học tập ở các đơn vị bạn để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm. - Đầu tư kinh phí mua một số trang thiết bị phục vụ cho trẻ nhà trẻ hoạt động nhận biết phân biệt như đồ dùng đồ chơi có các màu sắc rõ ràng để trẻ dễ dàng nhận biết phân biệt. * Đối với Phòng Giáo dục: - Đề nghị phòng giáo dục thường xuyên tổ chức các buổi chuyên đề để cho các đồng chí giáo viên học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp. Trên đây là một số biện pháp của tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu, giảng dạy tại lớp Nhà trẻ trường mầm non Thới Hưng 2 mà tôi đã áp dụng thành công trong thời gian qua. Từ sáng kiến này rất mong có được những ý kiến đóng góp chân thành của ban giám hiệu nhà trường, các bạn đồng nghiệp cùng tất cả các cấp lãnh đạo có liên quan giúp tôi hoàn thiện hơn, vững vàng hơn trên con đường truyền thụ kiến thức của mình đến với trẻ. Tôi xin chân thành cảm ơn! NGƯỜI BÁO CÁO Nguyễn Thị Như Ý 14