Đề kiểm tra giữa học kì II môn Ngữ Văn Lớp 8 năm học 2024-2025 - Trường THCS Lê Quý Đôn, Bắc Giang

Nội dung text: Đề kiểm tra giữa học kì II môn Ngữ Văn Lớp 8 năm học 2024-2025 - Trường THCS Lê Quý Đôn, Bắc Giang

1. UBND THÀNH PHỐ BẮC GIANG ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II TRƯỜNG THCS LÊ QUÝ ĐÔN MÔN NGỮ VĂN - LỚP 8 NĂM HỌC 2024-2025 (Thời gian làm bài:90 phút) I. PHẦN ĐỌC - HIỂU (6.0 điểm). Đọc văn bản sau TÍ BỤI (Tóm tắt phần đầu: Hồi mới đến, nhà nhân vật tôi – cô giáo, hay mất dép, hàng xóm bảo chỉ có Tí bụi trộm vặt. Rồi bỗng nhiên nhà của tôi xuất hiện một con chó gầy trơ xương, cô giáo thương, thường ném xương cho nó ăn. Nhưng sau đó, nhân vật tôi phát hiện con chó chính là tòng phạm của Tí bụi). Hắn vẫn ngồi trước cổng nhà tôi dẫu cổng và cả lòng tôi đã khép. Thấy tôi, hắn vẫy đuôi. Tôi bỏ đi, hắn tru lên thảm thiết. Giận dữ tôi ném chiếc dép còn lại mà hắn đã tha mất một chiếc qua rào nhưng hắn không thèm nhặt. Ném một mẩu xương hắn cũng không buồn ăn. Hắn nhìn tôi và cái cổng đóng chặt như muốn hỏi tại sao không mở cho hắn. Tôi gặp hắn đi cùng một thằng nhóc ra chợ. Tôi lơ hắn còn hắn chạy đến vẫy đuôi tíu tít mừng tới, "Win, lại đây!" Thằng nhóc gọi. Thì ra hắn tên Win. Còn thằng kia chắc là Tí bụi vì trông hắn rất "bụi". Loắt choắt, bẩn thỉu, ranh ma. Mua xong, ra đến cửa chợ tôi bỗng nghe tiếng chân sầm sập và tiếng la í ới. “Trộm... trộm... bắt lấy.". Một con chó đen miệng ngậm tảng thịt lao ra khỏi chợ, ngang qua. Tôi bỗng dừng lại. Chỉ cần tích tắc khựng lại ấy, người dân theo đằng sau đã kịp quật một gậy. Đau quá hắn khuỵu xuống. Chiếc gậy lại nhằm đầu hắn vụt tới. Tôi kịp thấy đôi mắt hắn nhìn tôi da diết. Không nghĩ, tôi đưa chiếc giỏ thức ăn đỡ đòn cho hắn. Con chó thoát hiểm, gượng dậy lảo đảo chạy tiếp, còn tôi ngồi giữa đống đồ ăn tung tóe với bao câu rủa ráy: Tự nhiên hứng! Chắc là chủ. Ngó thế mà là chủ của con chó ăn cắp! Đến đây! Ba chục ngàn! Hơn kí thịt đấy.... Mất toi tiền vô duyên. Trưa hôm ấy, một đôi dép phiêu bạt bỗng trở về lại mái nhà xưa. Từ đó cổng nhà tôi hay mở và con Win vào nằm xoài trước mái hiên đầy nắng. Nó ăn, lơ mơ ngủ rồi sực nhớ đến chủ lại tất tả ra về. Thỉnh thoảng tôi gói cái gì đó trong bao ni lông. Con chó thật không thấy đưa bao ni lông là biết ngay quà của chủ, lập tức ngậm ở miệng chạy về. Trong bao ni lông đôi khi còn là mấy chiếc áo cũ. Soạn đồ của con, tôi chỉ nghĩ đến chiếc áo bẩn ngắn cũn cỡn không cài khuy của Tí bụi... Con Win ngày càng nặng nề. Thì ra hắn sắp làm mẹ. Một lần có giỗ, đợi hắn không ra, tôi cầm bịch thức ăn hỏi nhà Tí bụi. Hắn ở tuốt xóm trong, bên hồ rau muống của bà Tư. Không ai thấy cha hắn. Hai mẹ con sống lăn lóc ở phố bụi bờ. Bà Tư cho che tạm túp lều bên hồ rau muống để vừa canh rau cho bả vừa có chỗ chui ra chui vào. “Nhà” Tí bụi mùa hè mát nhưng mùa đông lạnh lùng! Túp lều đầy rác, nhỏ nhoi như trại nấm, không biết tựa vào đâu để trốn gió. Những tấm ni lông che chắn tạm bợ cứ lật lòng khoe túp lều nát rác đuổi nhau loăng quăng. Bà mẹ tâm thần của Tí bụi ngày nào cũng đi kiếm rác rồi tẩn mẩn đếm như người ta đếm tiền, thỉnh thoảng phì cười một mình. Con Win có nhiệm vụ không cho người lạ vặt rau muống của bà Tư, không cho bà điên ra khỏi nhà ban đêm và theo Tí bụi kiếm ăn. Thấy tôi, hắn nhổm dậy rồi lại nằm xuống hãnh diện liếm mấy chú cún bé xíu trên chiếc bao tời rách như muốn khoe rằng con hắn đấy! Còn Tí bụi đang luộc rau muống bằng rác, chùi tay vào quần giương mắt ngó tôi. Trong túp lều rách nát ấy, những sinh vật khốn cùng lại rất thương nhau. Thấy cách Tí bụi săn sóc bà mẹ điên và bầy chó, tôi nhận ra sau lớp bụi đời và cáu bẩn, tâm hồn hắn vẫn lóng lánh những sắc màu đáng quý. Bầy chó con dễ thương lên từng ngày. Tí bụi bảo con đẹp nhất sẽ tặng tôi. Nhiều đêm tôi thức giấc, túp lều ngập rác và ngập cả tình yêu ấy bỗng
2. hiện ra. Cả những dự tính. Chẳng hạn chuyện Tí bụi học chữ, đi bán vé số thay vì moi rác và ăn cắp... Sáng ấy, tôi có tiết thao giảng. Vừa dắt xe ra đã thấy Tí bụi đợi ở cổng, nghẹn ngào! “Cô ơi! Con Win...” Bà mẹ điên của Tí bụi lang thang tìm con Win, gặp ai cũng hỏi: “Thấy hắn mô không? Đêm qua tui trốn hắn đi chơi... Chứ hắn trốn tui đi chơi....”. Dấu máu con Win vẫn còn trên lối xóm. Hắn bị bọn bắt chó quật gậy sắt vào đầu khi chạy theo bà điên... Trời trở lạnh, túp lều bên hồ rau muống đầy gió và im lặng. Những mảnh ni lông rách te tua vẫn cuồng loạn trong vũ khúc gió. Rác loãng quãng chơi trò đuổi nhau. Không thấy Tí bụi. Lù lù trong túp lều trống hoác là ổ chó chưa mở mắt. Chúng đang đói lạnh vì thiếu mę. Tôi cầm đĩa sẵn đến đó và thấy lũ chó châu đầu rúc vào một đống đen đen. Nhìn kĩ là Tí bụi. Nó trùm bao tới, khoanh người ủ ấm cho lũ chó con! (In trong Đám cưới cỏ, Quế Hương. NXB Kim Đồng, 2019) Chú thích: * Nhà văn Quế Hương là một cây bút nữ viết truyện ngắn với những tác phẩm dịu dàng và ấm áp như chính con người chị. Chị rất hay viết về trẻ em - những đứa trẻ đang ở lửa tuổi muốn tập làm người lớn và đã có những suy nghĩ riêng. Tí bụi là cách chị kể cho độc giả nghe về vẻ đẹp tỏa sáng trong âm thầm, của viên ngọc bị vùi lấp dưới sự mưu sinh của kiếp người; vẻ đẹp ẩn sâu của đứa trẻ phải tự vùng vẫy giữa cuộc đời – Tí bụi. Truyện ngắn Tí bụi đã được in trong tập truyện ngắn Đám cưới cỏ của NXB Kim Đồng năm 2004. Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Xác định ngôi kể của truyện. Câu 2. Nhân vật chính của truyện là ai? Câu 3. Nhận xét về ý nghĩa của chi tiết Tí bụi trùm bao tới, khoanh người ủ ấm cho lũ chó con! sau cái chết của con Win ở cuối truyện. Câu 4. Xác định một từ tượng hình trong câu sau và nêu tác dụng của từ tượng hình đó: Trời trở lạnh, túp lều bên hồ rau muống đầy gió và im lặng. Những mảnh ni lông rách te tua vẫn cuồng loạn trong vũ khúc gió. Câu 5. Nhận xét về tính cách nhân vật Tí Bụi. Câu 6. Nêu chủ đề của truyện. Câu 7. Qua truyện Tí Bụi em rút ra được cho mình những bài học gì có ý nghĩa? (Trình bày 2 bài học không cần lý giải) II. VIẾT (4,0 điểm) Viết bài văn phân tích truyện ngắn Tí Bụi của nhà văn Quế Hương được trích trong câu hỏi phần Đọc hiểu. . Hết